Zwerven in Zuidwest-Europa

Zwervensboek

2011-02-24T00:34:00.000-08:00

Voor meer info over het boek opvragen via loeber2@hotmail.com

Rot weer, bestolen en staking

2011-02-18T00:16:00.000-08:00

Ook hier had het duivelse slecht weer ons achtervolgd. Op de boulevard vond ik het niet raadzaam te overnachten. We verschoven ons naar een zijstraat. Best: de nachtstorm had op de strandparking wat bomen omgeblazen.
*
Omdat het ’s anderdaags zondag was besloten we onze strategie toe te passen. Heel vroeg de stad - hier Barcelona - binnenrijden omdat: het verkeer zo vroeg niet hectisch was, rustiger gelegenheid om naar parking gezocht kon worden en tresero er de zondag geen parking moet betaald worden. Zo konden we de ganse dag blijven staan zonder dat er een bon voor de voorruit geschoven werd.
Toch was het niet zo evident door de stad te rijden die we voor de eerste maal bezochten. We vonden na wat sukkelen en vele vragen pal aan de ‘Sagrada Familia’, in een zijstraat een vrije plaats.

Sagreda Familia -6894
*
Ondanks het vroege uur nodigden de lange stoet wachtende toeristen niet uit om in de regen mee aan te schuiven. We namen genoegen met een vluchtige buitenkantse aanschouwing. De totale afwerking van de kerk zou uiteindelijk in totaal 128 jaar bedragen. Nu was men bezig het dak af te werken. De paus werd op het tweede weekend van november verwacht om het gebedshuis in te zegenen. Ook een bezoek aan Santiago de Compostela stond op het programma www.barcelonaturisme.com.
*
Bestolen (deel twee)
We reden de stad uit en zochten de autovia (A19) op richting Girona op. Aan een Galp benzinestation sloegen we een slok diesel in en verzette ons vervolgens naar de parking. Er was een probleempje met onze binnenverlichting. Een smeltzekering moest worden vervangen. Het vereiste wat werk omdat de tweede batterij in de ‘living’ het kastje hinderden. Daarom moest deze eerst afgekoppeld en verschoven worden. De gereedschapkist stond achteraan. Ik opende de twee achterdeuren en sloeg aan het werk. Omdat de hond me hinderde bij m’n werkzaamheden vroeg ik Eliane met het dier een wandelingetje te maken. Haar tas lag nog op de zetel. Voor alle zekerheid werden de voordeuren gesloten. Je weet maar nooit!
*
We stonden erbij, keken er naar en …
Eliane riep me. Ik stapte uit. Er stond een man bij haar die wat wilde uitleggen. Ze stonden achteraan de auto bij de twee geopende deuren. De man legde me uit dat ik voor mijn spullen zo met open deuren moest opletten omdat er, hij wees daarbij naar een bosje weg van onze auto de andere richting uit, dat “daar een jongen huisde die in auto’s inbrak.” Vreemd, ik dankte de man maar vond dat we best zelf wel op onze spullen konden letten.
Pas één uur later miste Eliane haar tas. We reden van de weg af, parkeerden en keerden de auto ondersteboven. Het was duidelijk. De tas, een klein rugzakje met haar ganse inboedel was weg. Het meest dat we later zouden missen was een digitale camera met meer dan 600 foto’s van onze reis.
*
Reconstructie: Eliane had een auto gezien die zich achter ons parkeerde. Ze vond het raar en kwam met de hond naar onze camper toegelopen. Een man die uitgestapte sprak haar in het Spaans aan. Daarom riep mij. Ik was uitgestapt. De schuifdeur van de auto was blijven open staan toen de man ons afleidde met zijn praatje over zijn ‘ladron’ (dief). Volgens Eliane zat er in de auto, vermoedelijk een zilverkleurige sportwagen, merk Mercedes een tweede man. Deze moet toen we afgeleid werden door zijn kompaan uitgestapt zijn en via de open schuifdeur de tas over de voorste zetelrugleuningen heen hebben bemachtigd.
De vreemde auto reed weg. De inzittenden wuifden. We beantwoorden de afscheidgroet en ik dook terug de in ‘living’ en maakte m’n karwei af. We vervolgden onze weg.
Card Stop werd per mobieltje opgebeld. De bank- en Visa kredietkaart van Eliane geblokkeerd. Nu nog een politiepost vinden voor aangifte. Het was zondag. Een politieauto reed ons voorbij. Wij erachteraan, wild claxonnerend en werken met de koplichten. Deze wild omgekeerde politieachtervolging door de straten eindigde in een haventje. Twee geüniformeerden stapten verbaasd uit. “Qué?” “Bolsa de mi esposa esta robado!” De mannen keken er niet van op. Dagelijkse koek.
We werden verwezen naar het volgende dorp om aangifte te doen op het bureau. Parkeren is altijd een probleem maar het lukte. Het was een eindje lopen om te horen dat ze de zondag geen verhoren afnamen. Terug werd ik verwezen naar de volgende post waar wel iemand onze verklaring zou opnemen.
Dat bleek dan wel op een politiepost van de ‘mosos d’Esquadra’ die zich aan een rotonde achter een benzinestation had verstopt. Toch werden we hier niet direct bediend. Pas om zes uur. Siësta? Nee, aflossing van de wacht. Begrijpelijk. We wachtte geduldig.
De nacht viel in en noodgedwongen overnachtte we deze keer in Pineda de Mar.
*
Roses
De volgende overnachtingen zouden we in Roses doen www.roses.cat. Weerom zaten we twee nachten vast wegens storm en gutsende regens. Volgens de kranten de ergste sinds mensenheugenis (…). De geschiktste overnachtingplaats vonden we in de vissershaven. Het mocht niet! Toch stonden er al elf campers. Who’s care?
Naast het strand en haven heeft Roses een troef met een grote citadel, deze ‘ciutadella’ kreeg zijn funderingen al vanuit de Griekse- Romeinse en middeleeuwen mee. Ook herbergde het eens een middeleeuws klooster, nu ruïnes.

Roses: Zandkasteel - 692
*

Citadel Roses – 6918
*
De citadel kreeg haar huidige vorm toen koning Carles I het fort liet verbouwen en versterken. Dit deed hij omdat de baai zijn ganse oorlogsvloot beschutting bood tegen de zuid- en noorderstormen www.patrimonideroses.cat.
Tip: het schiereiland Roses en Cadaques, kan je best eens verkennen met het toeristische treintje www.trenrosesexpres.com.
We reden nu naar Frankrijk. Vooraleer de grens over te steken deden we nog een verplichte stop in La Jonquera. Daarom namen we niet de autovia maar de nationale baan NII. De in Frankrijk geregistreerde auto’s vielen meteen op. Goedkoop winkelparadijs en de restaurants zaten eivol. Eten al wat je kan, drank inbegrepen voor slechts 13 euro’s.
And just across the hill in het Franse Le Perthus was het een en al verkeerchaos. We geraakten er heelhuids door en zette nu onze schreden naar Perpignan, namen de afslag La Balou en kwamen uit in Argelès s/Mer. De camping aan het strand zat onder sop en achterom tekende zich de eerste sneeuw af op de toppen van de Pyreneeën.
We zouden nog twee overnachtingplaatsen aandoen (St.Cyprien achter de duinen en Port-la-Nouvelle op de zeedijk). De aanhoudende stormen met bijgepaste slagregens, koude en mist noodzaakten ons de stal terug te gaan opzoeken. Via de péages reden we huis toe.

Achter de duinen in St.Cyprien – 6949
*
We waren bijlange nog niet thuis en evenmin uit onze ellende! In Frankrijk brak een nationale staking uit tegen het verhogen van de pensioenleeftijd. De bevoorrading van de benzinestations liep spaak. Velen stonden weldra droog. Anderen gaven nog enkel liters mondjesmaat toe. Frankrijk lag weldra plat. Dat voelde je sterk aan het verkeer. Wie de baan niet op moest, bleef verstandig thuis. Boven de snelwegen brachten elektronische infoborden de chauffeurs op de hoogte waar nog wat brandstof (of niet) te bekomen was. Er vormde zich snel ketens wachtende auto’s. Er was spraken dat boze truckers de banen en grenzen met hun vrachtwagens zouden blokkeren.
Wij geraakten nog tijdig op onze laatste liters diesel het land uit. Maar ook België zou zijn rekening gepresenteerd krijgen met de najaarsregens, watersnood en een vroeg invallende winter met ook alle ellende van dien.
Hopende op beterschap wordt de volgende reis nu voorbereid: Polen, De Baltische Staten en Scandinavië. We houden je op de hoogte.
Erik, Eliane en Sloeber

Bueno Camino perigrinos

De rias van Galicia

2011-02-16T23:59:00.000-08:00

(We verontschuldigen ons voor het slechte kwaliteit van de foto’s. Dit komt omdat onze digitale fototoestel met meer dan 600 foto’s in Barcelona uit onze auto gestolen werd. Dat lees je dan in geuren en kleuren in onze volgende blog!)

*

De volgwagen rijdt door ik sla rechtsaf - 6637
*
Noia
We richtte nu onze aandacht op Cabo Fisterra. Daarom namen we de autovia richting Pontevedra en de aangeduide afslag naar Noia. Dit stadje ligt aan de Ria de Muros E Noia. De donderdagmorgen was het in de ‘Villa Historica’ markt. Gezellig maar moeilijk om te parkeren.
*
Tip: vijf minuten lopen van de Praza das Américas is er plaats zat op de parking van de voetbalplein. Noia beschikt over een van de mooiste Cruceros van Galicië (de kruisafneming van Eiroa). Bezoek ook eens in de gotische kerk van Santa Maria A Nova in het oude stadsdeel, het Museo das Laudas (oude grafsafsluitstenen). Het museum werd in 1973 geklasseerd als Historisch- en Kunstzinnige Site.
*
Langsheen de Rias naar de Kaap
De rijksweg AC550 loopt nagenoeg langsheen de kusten van de Ria de Muros en de Ria de Corcubion naar het einde van de wereld!
Na Muros en de vuurtoren van Punta Minarzo waren er enkele schaarse zijwegen die afdalen naar het strand. We namen de eerste de beste en landen op een verlaten fijn zandstrandje met rotskusten. Ik verzamel mij staaltje zand voor de collectie en Eliane dook tussen de stenen om haar verzameling zeldzame schelpen bijeen te harken (te bezichtigen Bibliotheek F. de Smet in Knokke-Heist, België).
*
Na Cee splitste de weg zich rechtsaf naar A Coruna. Linksaf reden we naar Finisterra www.finisterrae.com. De Kaap was dan nog een eindje doorzetten (13km). Aangekomen waren er drie aangeduide gratis plaatsen voor campers voorzien. Wij overnachten balancerende op het uiteinde van de wereld met een prachtig zicht op de oneindigheid van water en lucht. Velen toeristen komen hier dan ook om de zonsondergang te bewonderen.
Wij hadden geluk. Eens de zon ondergedoken in een vuurwerk van kleuren begon het terug water te gieten en stak er storm op. Ook al een niet te missen ervaring op het einde van de aardbol om heen en weer geslingerd te worden in een op hol geslagen bed boven een afgrond.
‘s Morgens ging ik op verkenning. De refugio was gesloten. Een stempeltje kon bekomen worden in de vuurtoren. Cerrado, gesloten. Ook de souvenirshops. Het werd voor velen wachten in de druilende regen en de niet aflatende windvlagen tot er wat bewoog! En dat was dan in de namiddag met de eerste toerbussen.
*

0-kilometerpaal Kaap Finesterre – 6836
*
Niet Santiago maar Kaap Finesterre is voor fanatieke perigrinos pas het einde van de pelgrimstocht, de zogenaamde Santiago-Muxia-Fisterra-camino www.concellomuxia.com. Een ander wandelpad erheen is de Senteiro/ruta/route R1 (Promontorum Neium).
De traditie is dat ze hier dan ook hun versleten wandelschoenen en overtollig wandelplunjes achterlaten. De ijzeren elektrische draadpalen aan de vuurtoren zijn er dan ook mee versierd als kerstbomen. Een kunstenaar had een paar bronzen bottines op een rotsblok gepind.

Eindpunt Cabo Fisterra – 6842
*
Mistig vuil miezerig weer
Wij besloten het voor gezien en reden terug naar Corcubion. Klein vissersplaatsje waar je kunt parkeren aan de zeedijk www.corcubion.info. Geen strand, een eindje verder zagen we het schelpvormige strand van Cee. Er was ruime parking. We zouden er twee nachten verblijven en de storm ‘afrijden’, zoals ze dat in scheepstermen zeggen. Er is een winkelcomplex met supermarkt, cinema en internetc@fe. Op zondag is er markt en om af te sluiten is er nog een Chinese goedkope spullenwinkel, waar je hetgeen vind dat je anders niet vind kunt vinden! Comprendes? www.finisterrae.com/concello/cee/httm.
De derde dag bleef de storm aanhouden. Het was mistig vuil miezerig weer. Omdat we er toch niet wilden wortel schieten besloten we toch maar naar A Coruna te rijden. De ‘dodenkust’ hadden we al meermaals verkend. Het weer liet niet toe om er nu van te genieten www.turismocostadamorte.com.
A Coruna
We volgden de AG55 tot aan de autovia A55 (péage €1,75 en €0,50). Gratis overnachtingplaats vonden we aan de door Unesco geklasseerde Herculesvuurtoren (Torre de Hercules). Er was tevens een toerismebureau, klein strandje in een spleet tussen de kaolmiet rotsklippen. Een antiek trammetje met rieten banken breng je naar het strand aan de baai van Enseada do Orzan of het Centro aan de haven (€2 de rit). We zouden het er drie nachten uitzingen www.turismocoruna.com.

Toeristisch trammetje - 6859
*

Praia da Lagoa met de kaolmiet rotsklippen en de Herculusvuurtoren – 6865
*
Rias Altas
We reden naar Ferrol en van daaruit naar de Rias Altas (AG116 en AC566). Deze kust (de hoogste van Europa naar het schijnt) beschikt over kleine verdoken strandjes dito knusse badplaatsen. Aan Punta de Frouxeira bezochten we o.a. Praias de Rio, -Outeiro (Lago) en Praia da Magdalena in Cedeira. In deze laatste sliepen we rustig aan de havendam (Porto).
*
Wilde paarden
We besloten zoveel mogelijk de kust te volgen naar het oosten. Het was een smalle baan door de Serra de Eixil tussen royaal in het rond gestrooide rotspartijen en bebost. Er leven paarden en koeien dat eenmaal per jaar in koralen gedreven worden voor te brandmerken, ‘rapa das Bestas’ genoemd.
Aan een draai in de weg was er een parking met picknickgelegenheid. We hadden een prachtig zicht op de kust. De tamme paarden kwamen ons een goede dag wensen in de hoop wat lekkers mee te verdienen. Beneden lag het vermaarde dorpje San Andrés de Teixido. Ook al een pelgrimsoord op de weg naar Santiago, de Camino del Norte.
De weg verder naar het oosten volgende, nu door de Serra da Capelada, werd de boomgrens bereikt en op kale rotsen na, was de attractie hier de troepen in het wild rondlopende paarden en koeien. Ze hadden als dagelijkse bezigheid het zoeken naar een hap gras tussen de stenen.
Op het einde van de weg sloegen we linksaf naar het haven van Carino. We zouden terug een kalme nachtrust vinden aan een paseo aan een strand. Een eindje verder doorrijden naar het noorden kwam je uit aan de vuurtoren van Cabo Ortega. Het rotweer had ons terug ontdekt en we zagen af nogmaals eens grondig dooreen geschud te worden. Finisterre was al voldoende geweest met beladen sensatie.
Omdat het weer tegenzat, volgens de plaatselijke krant was er al 200- tot zelfs 300 mm regen gevallen, werd besloten van de Noordelijke Atlantische kustweg naar Frankrijk af te zien. Schuin rechtdoor Spanje zouden we nu naar Barcelona toe rijden. Volgens de geraadpleegde krant was het weer er prachtig.
We overnachtte terug aan het kathedraal van Astorga (voor een onmisbare kop chocolade) en volgden terug de Camino, nu als Francisco in tegengestelde richting naar Léon, Burgos, Santo Domingo de la Calzada (met zijn kippenren in de kathedraal verwijzend naar een legende) en Rioja wijnstad Logrono. Daarna werd de richting naar Zaragoza ingeslagen. Uiteindelijk kwamen we via de A2, A7 afrit 31 en C31 aan de Middellandse Zee in Casteldefels aan het strand terecht.

De laatste pelgrimstocht

2011-02-16T00:12:00.000-08:00

*

Het zwaard van Matamoros (de Morendoder of St. Jacob) - DSCN 6571
Terug naar Santiago
*
Na mijn Canadareis (zie ook camperreisincanada baeyens) was het tijd om mijn laatste etappes van de ‘Camino Francés’ af te stappen naar het einddoel (zie ook ons boek: ‘Zwerven in Zuidwest-Europa en de wegen naar Santiago de Compostela door Frankrijk, Spanje en Portugal’).
Omdat het weer niet mee werkte zouden we maar meteen doorstoten naar het zuiden. Dat wil zeggen Parijs, Bordeaux, Irun (San Sebastian), Burgos en Léon naar Astorga. Vanuit Burgos zouden we de ‘Camino’ door de meseta (vlakke hoogvlakte nu per auto) volgen tot aan Portomarin, waar we in 2009 waren gestopt.
We waren vanuit Knokke ’s avonds laat vertrokken om in Parijs de ‘Periferique’ te nemen als de lichtstad nog in haar diepe slaap gedompeld lag. Van daar uit de A10 en in een ruk doorstomen naar Bordeaux en de Frans-Spaanse grens. In Parijs liep het al mis toen de A1 plots eindigde wegens wegeniswerken en we door de verwarrende ‘Omleggingen- richtingaanwijzers’ de Ring miste. We hebben dan maar half nachtelijk Parijs doorkruist om terug op de goede spoor te komen.
*
Bestolen
Buiten Bordeaux langsheen de A63, op een parking van een benzinestation in de bosrijke Landes, hadden we prijs. Inbraak terwijl we sliepen. Vermoedelijk hadden de dieven een slaapgas in de wagen gespoten. Eliane sprak later van een dennengeur ondanks dat we in een eikenbos stonden. Niemand van ons - ook onze hond niet - was wakker geschoten toen de dieven rustig in onze slaapruimte zochten en, vonden wat ze nodig hadden: mijn portefeuille en de handtas van Eliane, notabene in bed onder haar slaapzak verstopt. Het geld was foetsie. De portefeuille achtergelaten in de auto. De handtas van Eliane netjes opgehangen aan de achteruitkijkspiegel. Alle papieren, I.K., autorijbewijs, bankkaarten, enz. bleken intact. Alle geld netjes eruit geplukt. Professioneel vakwerk!
*
Een legende?
In 1999 had ik de ‘Camino’ al eens vanuit het Franse Pyreneeën stadje St. Jean du Port gelopen. Een heilig jaar. Nu was 2010 ook een heilig jaar en het volgende is pas in 1023. ‘Heilig jaar’ betekend als de feest- of naamdag, zijnde 25 juli van de apostel San Tiago (St. Jacques of H. Jacobus), op een zondag valt.
De legende vertelt dat na de marteldood van de apostel, in 44 na Christus te Jeruzalem, zijn lichaam in een kist van cederhout werd gelegd die in een bootje werd geladen. Door engelen geleid dreef het bootje over de Middellandse Zee, voer door de Straat van Gibraltar en strandde in een riviermonding van Galicië. Daar werd het lichaam door leerlingen begraven.
Eeuwen gingen voorbij. Het graf bleef in de mist der tijden onbekend, tot omstreeks 825 een ster boven deze plek verscheen. Toen ontdekte een bisschop het graf en de verering was een feit.
*
Chocolade
Tot nu toe hadden we de grote banen genomen. Vanuit Astorga namen we de kleinere wegen die ook door de ‘peregrinos’ (pelgrims) te voet, per fiets of te paard werden genomen. In Astorga is er naast de kathedraal het eigenaardige Palacio Episcopal, ontworpen door de briljante modernist architect Antoni Gaudi Cornet (1852-1924), waarin ook het ‘Museo de los Caminos’ is ondergebracht, het bezoeken waard. Er is meer: zoetigheden. Astorga is de hoofdstad van de chocolade. Talrijke winkels in het centrum puilen er dan ook van uit. Het doet denken aan de pralinestad Brugge. Bezoek het unieke museum in Spanje van de meer dan 200 jaar van de cacaozoetigheid (www.museochocolateastorga.com). Drink ook eens een kopje chocolaté in een van de talrijke cafés. Wedden dat je daarna hals over kop terugkomt voor een extra toertje Santiago?
*

Astorga: het Palacio Episcopal van Gaudi - DSCN 6341
*
Info: www.turismocastillayleon.com, E-mail: caminoastorga@mixmail.com
Cruz de Ferro
*
Vanuit Astorga slingerde de smalle LE-142 zich een weg doorheen de ‘Montes de Leon’ met toppen van meer dan 1.500 meters. Op de top van een van de bergen: het ‘Cruz de Ferro’ (*) (IJzeren kruis van Foncebadon, 1.439 m), laten de pelgrims een steentje achter. Dat er met de jaren veel “Juan was hier”- graffitimateriaal werd verzameld bewees het opgekuiste kerkje dat ermee in 2007 werd opgesmukt. Op vele stenen staan de namen van de bezoekers aan de stenenhoop gegrift.
*

Crus de Ferro - DSCN 6373
*

El Acebo, een pittoreske bergdopje met zijn nauwe hoofdstraat en de uitstekende balkons, had wat hoofdbrekens om er met de camper doorheen te suizen. De lange afdaling over de baan naar Ponferrada was duizelingwekkend. De stad had haar naam (ijzeren brug) te danken aan de toenmalige ijzermijnen. De ophaalbrug van de toenmalige Tempelierburcht (Castillo de los Templarios) was van ijzer, wat in die tijd een kostbare grap was omdat deze bouwsels meestal uit goedkopere hout waren vervaardigd.
We volgden nu de wegen N-VI en LE-173 naar O Cebreiro (1.300 m), waar de kelk of het heilige graal bewaard wordt. Onze favoriete trekpleister. Op een heuvel aan het Keltische dorp (met zijn in haar oorsprong bewaarde pallazas) is er een picknick zone met tien stenen tafels en dito stenen banken. Van daaruit hadden we een wijds uitzicht over de bergen van Galicië. We bleven er twee nachten ‘logeren’.
Volgens de overlevering werd het Heilig graal hier ontdekt doordat een pelgrim in de mist hopeloos verloren liep. Toen hij een herder op zijn doedelzak het lied ‘alala’ hoorde spelen stevende hij op het geluid af en zou zo de beker, waaruit volgens de overlevering Jezus eens een slok dronk, hebben gevonden. Het wordt nu bewaard in het kerkje Santa Maria la Real (XI eeuw). Op 8 en 9 september is er een ‘romeria’ (bedevaart) dat door duizenden gelovigen en pelgrims bijgewoond wordt. Ook de wekelijkse zondagmissen wordt steeds druk bezocht.
*
De laatste pelgrimstocht
In Portomarin maakte ik me klaar om de laatste 90 km af te leggen. We hadden de nacht doorgebracht aan de muur van een uit de kluiten gewassen kolossale dorpskerk. Op de kerkmuren waren de nummers nog goed zichtbaar toen men het ontmantelde om het hogerop te herbouwen, zodat de gelovigen met droge voeten de mis konden bijwonen. Afstempeling in mijn ‘Créanciale’ gebeurde ook in de kerk. Dit boekje heb je in Santiago nodig als bewijs voor de ‘Compostela’ - een in het Latijn opgesteld 14de traditioneel eeuws certificaat - dat je wel degelijk de pelgrimsweg naar Sancti Jacobi hebt afgehaspeld, en wel te voet, met de fiets of te paard. Minimum 150 kilometer. Andere verplaatsingsmogelijkheden zijn uit de boze.
Het stuwmeer, Embalse de Balesar, herbergde nog de funderingen van het oude plaatsje. Het water stond laag en nadat ik over een ijzeren voetbruggetje de stad was uitgewandeld begon voor mij al de eerste lijdensweg. Een bosweg sliep steil omhoog waar geen eind aan scheen te komen. Het werd happen naar lucht. Het pad liep dan ook langsheen de noordrand van de Monte San Antonio. Een Aziaat torste op zijn bult een VVT mee. Rijden was ook voor hem onmogelijk. Het was verbazend hoeveel wielertoeristen tegenwoordig gebruik maakte van de wandelpaden. De gevaarlijke rijkswegen worden vermoedelijk verwisseld voor de goed onderhouden en gemarkeerde landelijke ‘caminos’. In dit deel van de wereld toch. De mountainbikes van tegenwoordig zijn dan ook geschikt voor ruw terrein. Toch werd er door de peregrinos geklaagd over het onverantwoordelijk gedrag van sommige fietsers. Ze stoven al eens doorheen de voeters als veldcoureurs waardoor ze als opgeschrikte mussen opzij moesten springen.
*
Aymeric Picaud
In Ventas de Naron sloot ik mijn eerste etappe af. Ventas is een boerengat waar de tijd stil is blijven staan. De enigsten die hier wat verloren hadden waren de nooit aflatende stroom peregrinos. Ik had maar 13 kilometer afgelegd op ruw berg terrein. Mijn eerste (her)kennismaking met de Camino. We hadden besloten het rustig aan te doen. We kenden onze uitersten. Ik was ondertussen ook ongemerkt elf jaartjes ouder geworden. Waar is de tijd? Aankomen was nu de voornaamste opdracht. En Ventas de Naron stond al bekend als ‘Sala Regina’, stopplaats tussen Portomarin en Palas de Rei in Aymeric Picaud’s historische ‘Pelgrim’s Gids’. Picaud was een 12de eeuwse Franse geleerde, monnik en pelgrim uit Parthenay-le-Vieux in Pointou. Hij stond wereldwijd bekend als de auteur van de Codex Calixtinus, een voorlichtende manuscript die achtergrond informatie verschaftte over de pelgrimsweg naar Santiago. De oudst bekende toeristische gids hierover.
We overnachtte tussen de schapen aan de albergue ‘O Cruceiro’, aan mijlpaal 77. Voor de volgwagen was het vinden van een geschikte parkingplaats niet zo voor de hand liggende. Ook al niet omdat de auto (zoveel mogelijk als het kon) toch wat waterpas moet staan om niet uit ons bed te rollen.
*
Mobieltje
De volgende bestemming was nu Palas de Rei. De weg erheen was een smalle veldweg. Voor Eliane met haar volgwagen, een bange opgave om maar niet met zwaar tegenliggers geconfronteerd te worden. Het landschap was iets klimvriendelijke en liep door een elftal boerendorpjes met hun typische Galiciaanse ‘Horreos’ (maïsschuren). Pas op het einde van de weg kwamen we terug op een hoofdbaan (N547). Afspraak deze maal was aan de Ayuntamiento (stadhuis). Dit jaar was het ook de eerste maal dat we van een mobieltje gebruik maakten. Zo konden we telefonisch met elkaar in contact blijven en de volgende afspraak op het Santiago-parcours beter afspreken. In het verleden liep dat al eens spaak. Zo spraken we eens af om in een dorpje elkaar aan de kerk te ontmoeten. Wat we niets wisten was dat er twee kerken waren. Eliane wachtte geduldig aan de ene- ik ongeduldig aan de andere kerk!
*

El Camino in Galicië
*

Galicië met Horreo (maisschuur) - DSCN 6583
*

Gewonde Antwerpse perigrina
De dertig kilometer afstand naar Arzua zouden we ook in twee etappes afwerken. Voor de volgwagen was deze afstand best te volgen over de C547. Een bevoorradingspost kon voorzien worden halfweg bij Coto. Het parcours was best gezellig doorheen de eiken- en eucalyptusbossen. Afgesproken was Melide. Eliane bracht een gewonde Antwerpse vrouw aan die gevallen was met ernstige schaaf- en snijwonden. Na aflevering in de controlepost in de plaatselijke hoofdkerk vonden we geen geschikte overnachtingplaats. We reden enkele kilometers terug op onze schreden naar Furelos, waar ik in een weide bij mijn doortocht enkele campers had waargenomen. Het betrof Engelse volgwagens van wielertoeristen naar Santiago. Behalve de chauffeurs sliepen de anderen in een plaatselijke refugio.
Na Arzua liep ik tot het plaatsje Salceda. Hier liep het pad een eindje mee met de N547. Er was een baancafé met truckerparking, de mogelijkheid voor ons om te ovenachten. Omdat het ’s anderdaags zondag was besloten we onze tocht te onderbreken om Santiago een bezoek te brengen en de mogelijkheid om er met de volgwagen in het centrum te overnachten. Niet een niet zo van zelfsprekende opgave! Bovengrondse parking in het historische stadsgedeelte is eerder zeldzaam.
Parque Naural Granxa do Xesto, is een aantrekkelijk stadspark en een van de grootste in Santiago, en zeer in trek. Na een tijd wordt ook hier door de grote volkstoeloop parking zeldzaam. Proefondervindelijk wisten we dat als de dagjesmensen bij valavond zich huistoe het ook tijd was voor ons. Aan de kruispunt van de Calle Galega en het voetbalplein ‘Complejo Deportivo Santa Isabel’ was er een kleine parking. Vroeger stond daar rechtover het ziekenhuis ‘Hospital General de Galicia’, waar ik in 1999 eens werd opgenomen op spoed met een maagbloeding. Nu gesloopt! Eliane bivakkeerde er toen op deze parking. De betaalvrije parking bestond nu nog maar je moet er met wat hoerensjanse vroeg bijzijn om een plaatsje vrij te bemachtigen (niet geschikt voor campers meer dan 6 meters lengte. Wel zijn er ondergrondse parking voor personenwagens).
Naar de Plaza del Obradoire, de voornaamste plein aan de kathedraal en stadhuis, kom je door de Calle de Enterrios (achter het gesloopte ziekenhuis), Cuesta de San Francisco en de Calle de San Francisco. Steil opklimmende straatjes, een tiental minuten lopen.
Het jaar ervoor hadden we het al eens verkend. Ook deze maal reden we terug naar het park ‘Granxa do Xesto’ en zakten ’s avonds af met succes. We bleven er drie nachten.
*
De laatste loodjes
De laatste afstand vanaf Salceda naar Santiago was het in de bergen mistig weer. Omdat de Camino regelmatig de C547 kruiste werd het een makkie voor Eliane te volgen maar na Amenal was de pret uit. Stadsuitbreiding en moderne autosnelwegen snijden het parcours. Het werd voor Eliane creatief werken om via Lavacolla (de Aeropuerto), Villamaior en langsheen twee TV-stations naar San Marcos de weg te vinden naar de Monte del Gazo.
Hier liep ik ook de raarste kwast van de Camino tegen het lijf. Zijn naam is Francisco, Portugees en lange afstandstapper. Hij vertrok van de Atlantische oceaan door Spanje en Frankrijk naar het verre Rome, bezocht het Vaticaan en keerde zijn kar naar Frankrijk langsheen de Middellandse zeekusten. Bezocht Monaco en richtte zijn schreden dan noordwaarts naar Le Puy en Velay. Van daaruit volgde hij de Camino tot aan de Pyreneeën, liep een toertje kaarsjesprocessie mee in Lourdes en stapte dan naar Irun. Vandaar volgde hij de Spaanse noordkusten tot Kaap Finisterra. Het volgende doelwit was Santiago en van daaruit liep hij de Camino Francés in tegendraads richting. Dat is eigenlijk juist. Compostela is het einddoel maar je moet ook terug thuis geraken. In de middeleeuwen moesten boetelingen die de weg als pelgrim moesten doen terug thuis geraken. En dat was ook al een hele toer het blokje rondlopen. Als ze het bewijs van volbrachte straf niet kond voorleggen - de compostela , het document dat je bij aankomst in Santiago krijgt - volgde de doodstraf.
*

De Portugese peregrino Francesco - DSCN 6767
*
Toen ik nog een goede honderd meter van de volgwagen was begon het te regen. Ik zette de sprint in en was net op tijd toen de engelen de hemelsluizen openwierpen. Het stortregende en het bleef zo de ganse nacht en de volgende dag was het al niet veel beter. Besloten werd de laats de 5 km van de pelgrimstocht verder in de diepvrieskast op te bergen.

El Camino in Galicië met hindernissen - DSCN 6578

Moe maar gelukkig aangekomen op de ‘ Plaza del Obradoire’ , het kathedraalplein - DSCN 6683

De bosrijke Camino in Galicië - DSCN 6573

Plaza del Obradoire’ - DSCN 6682
*
Info
Vlaanderen is geen witte vlek meer op de Europese kaart van de pelgrimswegen. Het Vlaams genootschap van Santiago de Compostela ontwikkelde vier noord-zuid-routes, dwars door het land. Ze sluiten aan op de pelgrimswegen of grote routepaden over de grens. Vlaams genootschap van Santiago de Compostela. Varkensstraat 6, 2800 Mechelen. www.campostelagenoodschap.be.
Lectuur: Voor de Camino Francés doorheen Spanje gebruikten wij de vijfde Engelstalige editie A Practical Guide for Pelgrims van Millan Bravo Lozano. Uitgegeven door Edition Everest 1998 – ISBN 84-241-3833-3 en de Franse uitgave: Le Chemin de Saint-Jacques en Espagne van Jean-Yves Grégoire – Louis Laborde-Balen. Randon editions, ISBN 978-2-84182-345-1.
Twee Interessante kleine zakboekjes met plan en overnachtingplaatsen zijn: ‘Pelgrim’s Guide’ (Guide du Pèlerin), een uitgave van de Junta de Castilla y Léon BU-532-2003 en ‘Calle Mayor de Europa’. www.turismocastillayleon.com, www.caminosantiagoburgos.com, www.biblitecajacobea.org.
Europese Genootschappen
Association des Amis de St Jacques de Compostele (Franstalige Belgische genootschap)
Het Nederlandse Genootschap van Sint-Jacob
Confraternity of Saint-James (GB)
Federancion Espanola de Asociaciones de amigos de los Caminos a Santiago
Association des Amis de Saint-Jacques et d’Etudes compostellanes de la Voie de Vézelay
Association des Amis des Chemins de Compostelle du Nord

Voetnoten
(*) Cruz de Ferro: Voor veiligheidsredenen werd het originele kruis vervangen door een replica (1976). Het originele bevindt zich in het Museo de los Caminos in Astorga.

Nooit vertrekken we voor tien uur s’ morgens. Hiermee willen we niet met onze aanwezigheid de kilometers lange files extra vergroten!

Boek

2011-01-26T00:24:00.000-08:00

Deze blogs werd verbeterd, bijgewerkt en te boek gesteld. Het kan aangeschaft worden.

Info: www.loeber2@hotmail.com

HET VALLEN VAN HET BLAD

2010-03-30T06:49:00.000-07:00

Het vallen van het blad .

De temperatuur daalde en opdat de bomen niet zouden uitdrogen, sloot de voedseltoevoer zich door middel van een kurklaagje tussen twijg en blad. Het chlorofyl, dat het groen veroorzaakte in de bladeren, werd hierdoor langzaam afgebroken. Zo werd de ware kleur van de bladeren zichtbaar, die kon variëren van geel en bruin tot rood, afhankelijk van de in de bladeren aanwezige pigmenten. Daarna vielen de bladeren af. De herfstkleuren, gepaard met wind en regen, herinnerden ons eraan de stal terug op te zoeken.

Euskadi .

Aan weerszijden van de westelijke Pyreneeën, aan de Golf van Biskaje, leeft een volk dat zich door zijn afkomst en vooral door zijn taal (het Euskara) onderscheidt van de andere Europese volkeren. Ze noemen zichzelf Euskaldunak, hun land Euskadi. Niemand weet waarvan ze oorspronkelijk afstammen, wat dan weer een korf veronderstellingen oplevert. Wij hebben het over het Baskenland. Grensoverschrijdend met Frankrijk. Het totaal gebied beslaat 7.268 km2. Er wonen drie miljoen mensen in zeven provincies, vier Spaanse en drie Franse. Euskadi is een van de zeventien autonome regio’s in Spanje. De mate van zelfbestuur is hoog, met bijvoorbeeld een eigen politie en een eigen belastingsysteem.
Schrijvend over de Basken kun je niet langsheen de ETA (Euskadi Ta Askatatuna, wat Baskenland en Vrijheid betekent). Deze afscheidingsbeweging heeft al heel wat bloed aan de handen. Reizen in Spanje is dan ook risicovol wegens eventuele terroristische aanslagen waarbij steevast slachtoffers te betreuren vallen.
De ETA werd ruim veertig jaar geleden opgericht als afsplitsing van de gematigde nationalistische partij van Baskenland (PNV). De ETA begon de gewapende strijd voor een vrij Baskenland onder dictator Franco. Dit terzijde.
Guggenheim
Je kunt ons niet betichten dat we frequente bewonderaars zijn van moderne kunst, maar het Guggenheimmuseum in Bilbao was toch andere soep en goed voor drie uur ‘kunstwerken’ aangapen (www.guggenheim-bilbao.es).
De Guggenheimers waren kunstverzamelaars. Meer, zij vonden dat deze vorm van kunst dichter tot het volk gebracht moest worden. ‘From Privat to Public’. Daarvoor stichtten ze de Solomon R. Guggenheim Foundation, die heden wereldomvattend is.
Het eerste waarnaar je staat te kijken, is het eigenaardige gebouw dat de avant-gardische architect Frank O. Gehry uitdokterde. Het gebouw meet 32.500 m2 en is gelegen aan de Ria de Bilbao (de rivier Nervión), zowat in het centrum van de stad.
De gebruikte materialen zijn beton, blokken kalksteen, staal, glas en titanium. De halve millimeter dikke fish-scale titanium-panelen, die het geheel als in een metalliek jasje omsluiten, moet (volgens zeggen) goed zijn om het geheel ten minste honderd jaar overeind te houden.
Wij waren ’s morgens al vroeg vanaf Castro Urdales (de kust) aangezet om, voordat de stad ontwaakte, een geschikte plaats zo dicht mogelijk bij ons doel te vinden. We hadden weeral eens hoerengeluk. Eén enkel plaatsje was nog vrij aan de tweede ingang achteraan, waar ook het reusachtige bloemenbeeld van een kat (het kan ook een beer zijn) prijkt. Er zijn wel ondergrondse parkings (max. 2,10 m hoogte), maar voor onze zwerfwagen ongeschikt (www.bilbao.net/bilbaoturismo, www.bilbao.net).
Waar ik het meest mee worstelde, waren de creaties van een zekere Richard Serra: duimdikke scheepsplaten die hij zo tegendraads gewrongen had tot wat the matter of time als ondertitel meekreeg (2005). Het zette ons voor een raadsel omdat we het te technisch bekeken. Om zijn acht tonnen wegende en omvangrijke verroeste kunstsculpturen onder te brengen werd de grootste zaal ingepalmd. De platen waren gebogen in tegendraadse draaizin tot reusachtige spiraalveren, zoals gebruikelijk bij de veer van een oude klok die op tijd en stond eens opgewonden moet worden. We vonden in de meterslange staalplaten geen lasnaden. Hoe hebben ze die monsterdingen in godsnaam hier binnengebracht? De kunstuitleg (dat is wat telt) zal ik je maar best besparen. Maar het zal wel kloppen. Anders stond het hier niet!
San Sebastian/Donostia
We kwamen ’s avonds net voor donker aan in San Sebastian met de gedachte in het achterhoofd gemakkelijk parking te vinden. Fout gedacht! Het was zondag en feestdag met gevolg dat de Basken ook op maandag niet werkten en ‘van het leven profiteerden’. Dat wil zeggen: luidruchtig en tot een stuk in de nacht.
We hadden een uur rondgetoerd om uiteindelijk in de Ciudad Universitaria (Unibertsitatea) parking à volonté te vinden. De schooljeugd van tegenwoordig, die ook een verlengd weekend had, was druk bezig met ergens anders wat levenservaring op te doen! De parkings op de campus waren dan ook zo goed als leeg. Grappig; 100 meter verder was er een speciale parking voor autocaravanas, maar wij stonden best (*1). Lijnbus 33 rijdt naar Centro (om de 20’ en op zon- en feestdagen om het half uur - 1,30 euro/rit).
San Sebastian beschikt over drie goudgele zandstranden in de baai van La Concha. Het strand van Ondarreta wordt door de rots die Pico del Loro (papegaaienbek) genoemd wordt, even gescheiden van het strand dat zijn naam aan de baai gaf. Deze Playa de Concha wordt omzoomd met een elegante promenade die een prachtig uitzicht biedt over de baai. De haven bevindt zich aan de uiterste noordpunt, de voet van de Urgullberg. Hier bevindt zich het Parte Vieja, het oude stadsdeel.
De Rio Urumea doorsnijdt de stad in twee helften, Centro en de wijk Gros met op de rechteroever prachtige nouveau siècle-hotelgevels. Hier ontwaren we aan het strand van Zurriola het moderne Kursaal Congrescentrum. Bij ons bezoek stelde de Baskische beeldhouwer Manolo Valdés op de zeedijk tijdelijk zijn grote bronzen beelden tentoon. Het strand is hier voornamelijk in trek bij surfbeoefenaars.

Beelden van Manolo Valdés
We waren niet gekomen om aan zee te luieren en bezochten ’s anderendaags het oude stadsdeel. Nog wel even dit meegeven: doe eens een kapelletjestoer in dat oude kwartier, dat naar het schijnt het hoogste percentage bars per m2 van de wereld herbergt. Drink er eens op onze gezondheid een txikikos, kiep enkele zuritos achterover en om het af te leren maak enkele txakoli soldaat! Als je dan nog overeind staat, kun je de kroegentocht afronden met een hapje pintxos, de Baskische variant van de Spaanse tapas.
Frans Baskenland .
Bayonne, Biarritz en St.Jean de Luz werden toeristisch bezocht (www.bayonne-tourisme, www.biarritz.fr). Toen zochten we opnieuw de bergen op.
Luis Mariano
Een eerste stop was Arcangues. Hier bevindt zich het graf van Luis Mariano. Deze was de naoorlogse Baskische charmechanteur d’Opérette (1914-70), welbekend om de toenmalige operettestukken met een Spaanse inslag waaronder Mexico en La Belle de Cadix. De vrouwen, nu oma’s en voorloopsters van de hedendaagse ‘groupies’, vielen toen in katzwijm voor de charmes van deze man. Op zijn graf worden nog dagelijks bloemen gelegd door stille fans. 29 films en 800 chansons heeft hij op zijn cv. Voor een bezoek aan het kerkje steek je best eerst 0,50 eurocent in de gleuf aan de ingang. Dan heb je verlichting in de eerdere donkere gebedsruimte.
De stad Arcangues maakt zich op om in 2010 een groot feest in te richten naar aanleiding van de veertigste verjaardag van zijn overlijden (www.marianoluis.com, kasteel: www.chateaudarcangues.com).

Ile de Ré .

Phare de Baleines
Deze maal zetten we er een punt achter. We gaan naar huis. Het zou autobahnromantik worden langs de Franse péages. Toch konden we het niet laten de autoweg op tijd en stond te verlaten om nog enkele bezienswaardigheden mee te pikken. La Rochelle, gepaard gaand met een bezoek aan Ile de Ré (www.iledere.fr), was er zo eentje.
Eerst bezochten we het eiland dat door een tolbrug met het vasteland verbonden is. De péage was € 9, heen en terug. Omdat de nacht snel inviel, besloten we maar meteen tot het einde te rijden voor overnachting. Er was een gratis overnachtingsplaats voor motorhomes, maar volzet. Wel vonden we plaats zat aan de nabijgelegen Plage de Trousse-Chemise, een stek van kitesurfers. In de nacht zouden er nog enkele Fransen in hun camping-cars komen slapen. Een Franstalige folder beloofde ons …pour un séjour de rêve dans la plus hospitalière des iles …
’s Morgens klokslag acht uur werden we door barse lokale politiemannen het bed uitgeklopt. Ze gaven ons een kwartier tijd om op te krassen, anders..! En sauvage overnachten was naar we begrepen op het eiland niet toegestaan. Volgens de dienstkloppers moesten we maar naar een camping. Maar wat als deze wegens fin de saison gesloten waren?
Tot overmaat van ramp was er ook nog een felle storm komen opzetten. Herfstmaand, stormmaand. We reden langsheen de marais salant , het witte goud waarvan de natuurlijke fleur de sel voor een smaakvol ingrediënt in de gerechten zorgt (zeepannen, www.marais-salant.com), naar de walvissenvuurtoren (Le phare de Baleines, www.lepharedesbaleines.fr). Deze vuurtoren van 1854 is met zijn 57 meters de hoogste van Frankrijk. Om onszelf met een exceptionnelle uitzicht over het eiland en oceaan te belonen moeten we wel de courage hebben de 257 treden te beklimmen. Het eerste vuurbaken dateert van 1682 en is geklasseerd als historisch monument. Er is ook een museum en de souvenirshops verkopen zeezout.
Een ander landmerk is de klokkentoren van Ars aan de rand van de zoutpannen. Als een scherpe naald priemt de zwart-wit geschilderde, puntige kerktoren omhoog.
Een tweede stop deden we in Saint-Martin-de-Ré (www.saint-martin-de-re.fr). Aanbevolen bezoek. Haven en stad zijn omsloten door een versterkte militaire omwalling. Omdat Ré een strategisch eiland was, door haar rijkdom aan zout en de nabijheid van het vasteland, beschikt het over een uitzonderlijk militair erfgoed. In de 12de eeuw werd het door koning Louis XIII en Richelieu getransformeerd, later afgewerkt door Louis XIV en Vauban, in een onneembaar militair bolwerk. Nog twee andere militaire bolwerken, de burcht van La Prée en de Redoute de Rivedoux, openden hun deur en nodigden uit tot een reis door de turbulente geschiedenis van het eiland.
We reden langs La Flotte, een gezellig plaatsje met jachthaven. Het leek bij ons bezoek uitgestorven, de storm was hier allicht niet vreemd aan. Jammer. We verlieten uitgewaaid het eiland, de godin van de zee en van onze droomvakantie, en reden naar La Rochelle.

La Rochelle .

Toegang tot de Oude Haven

Na wat sukkelen vonden we parking in de Emplonade de Park. Deze parking heeft een gedeelte dat voorbehouden is voor motorhomes. Ook is er de mogelijkheid tot vidange (van 2 maart tot 30 november). De parking is gratis en op vijf minuten lopen tot Place de Verdun, waar autobussen naar andere bestemmingen genomen kunnen worden. Een wandeling via de Rue du Palais met zijn arcadehuizen is verkieslijker. Je komt zo uit in de oude stad en Vieux Port. Deze oude haven met zijn twee versterkte toegangstorens, die de haven konden afsluiten door middel van een ketting, is fotogeniek. Het doet je ongewild denken aan de ‘romantische’ tijd van de onverschrokken kapers en ontdekkingsreizen naar exotische horizonten. De lantaarntoren (12de - 15de eeuw) diende niet alleen als landmerk, maar ook als gevangenis. Meer maritieme geschiedenis krijg je te verwerken in het vlottende Musée Maritime (www.museemaritimelarochelle.fr)
******

Terugblik
De Pyreneeën .
We hadden er vier maanden een kluif aan om de 450 kilometerlange aardeoprisping, die de barrière uitmaakt tussen Spanje en Frankrijk af te leggen. Deze trip deden we in de‘rijgsnoermethode’ vanaf de Atlantische Oceaan (Bayonne, Golf van Biskaje) tot aan de Middellandse Zee (Cadaquès).
De Franse Pyreneeën bestaan uit: Atlantiques (Pays Basque. Onderverdeeld in Labourg, Basse Navarre en Soule), Centrale (Hautes Pyrénées en Haute Garonne), Ariège en Orientales.
Andorra.
De Spaanse Pyreneeën bestaan uit drie delen: Navarra, Aragon en Catalonië.
Bayonne, Biarritz en St.Jean de Luz werden toeristisch bezocht (www.bayonne-tourisme, www.biarritz.fr) en daarna klommen we de heuvels op.
Ons eerste ‘rijgsnoer’ kwam eraan doordat we simpelweg de weg kwijt waren! We beschikten over een Franse Michelinkaart, waar de steden in het Frans aangeduid zijn. Frans-Baskenland is, zoals zijn Spaanse evenknie, tweetalig. Op de Franse richtingsborden waren de Franse plaatsnamen met zwarte verf beklad. Baskisch kwam niet voor op de Carte Routières en we sukkelden ‘across the hill’ ergens in Vera de Bidasoa, op Spaanse bodem.

Omdat je met een motorhome altijd je bed mee hebt, maakten we ons geen zorgen en reden we maar meteen door naar Donostia (San Sebastian, bijnaam Belle Easo, 180.000 inw.). In deze ‘Parel van de Atlantische Oceaan’, die ze hier hardnekkig de Cantabrische Zee noemen, vonden we zo meteen geen geschikte overnachtingsplek langsheen de Baai de la Concha. Wel in Igueldo, een doodlopende straat ten westen van Donostia, op een parking aan een fronton. Een fronton is een muur waar de Basken hun nationale sport Pelote, een soort oefentennis met rieten korf i.p.v. racket, tegenaan kaatsen.

Pelote Basque
Van 1 tot 10 oktober 2010 heeft er in Pau/ Oloron Sainte-Marie en Lescar een gebeurtenis plaats om in je agenda aan te tekenen: het wereldkampioenschap van de Pelote Basque (www.pelote-2010.fr ).

We overlopen enkele voorname trekpleisters van west naar oost met enkele anekdotes.
De Baskische Rivièra, de groene Costa
Met zijn 235 kilometerlange kust van Hondarribia, vlakbij de Franse grens, tot Bilbao is het een aaneenschakeling van prachtige stranden en gezellige vissersdorpjes. Een van de populairste, maar ook een van de elegantste stranden is Zarautz (surfplek). Tussen Zarautz en Lekeitio liggen nog vele zandstranden, zoals de Playa de Saturraran bij de vissershaven Ondarroa (www.basquecountry-tourism.com).
Guernica
In 1936 platgebombardeerd door de Luftwaffe, de Duitse bondgenoten van Generalissimo Franco ‘el Caudilllo’, die een handje kwamen helpen bij het uitmoorden van de helft van zijn landgenoten (vermaard door een schilderij van Picasso). Het was meteen ook een terroristische oefening om later aan beide kanten burgerdoeleinden plat te gooien (Londen, Dresden, enz.).
Enkele kilometer ten oosten van Bilbao ligt het door de Unesco beschermde vogel- en biosfeerreservaat van Urdaibai.

Pamplona
Gekend door de pelgrims op doortocht naar Santiago de Compostela en om de stierenloop van de Sanferminesfeesten. Dit befaamde achtdagendurend volksfeest, van 6 t/m 14 juli, ter ere van de patroonheilige is beroemd vanwege de om klokslag acht uur ’s morgens opgejaagde stieren, die doorde nauwe straten naar de arena, de encierro, racen. Hierbij riskeren honderden waaghalzen hun hachje door net voor de horens van de stieren te spurten. ’s Avonds worden de stieren dan gedood in een traditioneel stierengevecht. Ernest Hemingway wist dit in zijn roman The sun also rises treffend te beschrijven.
Puerto de Somport en Jaca
Jaca, hoofdstad van Jacetania en duizend jaar lang van het koninkrijk Aragon; tegenwoordig is deze plaats een belangrijk toeristisch middelpunt en bevolkingscentrum. De Romaanse kathedraal van San Pedro en voornamelijk de Citadel, gebouwd in opdracht van Filips II ,treken de aandacht. Het is ook een doortochtweg van de Santiagopelgrims.
Op enkele kilometers afstand van Jaca bevindt zich, verscholen onder roodachtige rotsen, San Juan de la Peña, het beroemdste klooster van Aragon en volgens de overlevering de bakermat van de reconquesta (herovering van Spanje op de Moren). In de Middeleeuwen was dit het machtigste Aragonese klooster en het heeft dan ook gediend als pantheon van de koningen van Aragon, tot aan Pedro I.

Het spookstation van Carfranc
Daar werden enkele scènes voor de film Dokter Zhivago opgenomen, daarna heerste er doodse stilte over het 250 meter lange perron. Estacion Canfranc, werd, meer dan duizend meter hoog in de Spaanse Pyreneeën, gebouwd begin vorige eeuw. Het verbond Madrid via een rechtstreekse lijn met Parijs. Door de Spaanse Burgeroorlog die daarop volgde, kwam het treinverkeer stil te liggen. Franco sloot de acht kilometerlange tunnel af om vijandelijke infiltraties vanuit Frankrijk te voorkomen. In de Tweede Wereldoorlog werd het nog gebruikt als doorvoerstation om o.a. vanuit Spanje de oorlogsindustrie van Hitler van ijzererts te bevoorraden. De nazi’s betaalden met 87 ton buitgemaakt goud. In 1970 maakte een treinongeval voorgoed een einde aan de internationale spoorlijn. Een op hol geslagen goederentrein had de spoorbrug in L’Estanquet vernield. De tunnel werd daarna door de universiteit van Zaragoza als laboratorium voor nucleaire experimenten gebruikt.
Lourdes
Frankrijks bekendste bedevaartsoord is ook de toegangsweg naar de Col d’Aubisque de Tourmalet en de Cirque de Gavarnie.
Nationaal Park van Ordesa y Monte Perdido
Hoogste punt van de bergketen is el Pico de Aneto 3.408 m. Vanaf de parking is er een wandelpad dat de wandelaars naar de indrukwekkende watervallen leidt en doorloopt tot aan het Circo de Soaso met de waterval Cola de Caballo, de oorsprong van de rivier Arazas (www.turismodearagon.com).
Parque nature zona Volcanica Garrotxa

La Seu d’Urgell heeft een middeleeuws aandoende binnenstad. Het biedt een kunstzinnig oud centrum met door zuilengangen omgeven straatjes. De schitterende kathedraal is in Lombardische Romaanse stijl. De diefstal van de romaanse kloostergangen beschreven we al in hoofdstuk De Pyreneeën.
We gingen voor anker op een ruime parking en bezochten de binnenstad. In een café nuttigden we wat en wandelden daarna terug naar de parking. Ik kwam tot de vaststelling dat ik mijn rugzak in het café vergeten had en we gingen terug. Café gesloten en ‘s anderendaags was het sluitingsdag. Op ons gebonk kwam niemand opdagen.
We vroegen de weg naar de politiepost en legden het geval uiteen. Neen, niemand had een rugzak binnenbracht. Behalve mijn camera zat er weinig van waarde in, maar we besloten toch te blijven. Twee nachten?
Andorra lag om de hoek, twee kilometer verder. We besloten daarheen te rijden en daarna zouden we nog wel zien (www.andorra.ad). De enige weg van betekenis is de CG2 die het ministaatje doorsnijdt. Andorra la Vella is de hoofdstad. Het land leeft van bergtoerisme (wintersport en wandelen in de zomer). Het staat ook bekend om goedkoop ‘tax free shoppen’, maar de douane ligt op de loer en leeft er dus ook van! Op onze terugreis naar Spanje werd onze zwerfauto bijna gesloopt door overijverige dienstkloppers.
En nu de clou. Toen het café weer open was, vertelde de waardin ons doodleuk dat ze onze rugzak netjes in het politiekantoor afgeleverd had.
Andorra
In Andorra zelf is er maar een doorlopende hoofdbaan (de CG2 Frankrijk - Spanje en andersom). Andere wegen lopen tegen de bergen dood.
Reisroute: Vanuit Frankrijk: N20-E9 naar l’Hospitalet-prés-l’Andorre, N320, Pas de la Casa en de col ‘Port d’Envalira’ met een hoogte van 2.409 m. naar de hoofdstad Andorra la Vella. Een tweede mogelijkheid vanuit Frankrijk is: vanuit Bourg-Madame (N20-E9) en door de Tunnel de Puymorens naar de Pas de la Casa.
Vanuit Spanje: La Seu d’Urgell (N145) naar Sant Julia de Loria en Andorra la Vella.
Pyrenees-Cerdogne
Héliodyssée, is de grootste zonneoven van de wereld, Odeillo/Font-Romeu (www.foursolaire-fontromeu.fr) en het kleine Gele Treintje, de hoogste geëlektrificeerde spoorlijn van Europa.
Llivia is een Spaanse enclave in Frankrijk. Er is weinig te beleven.
Aude, Het land van de Katharen
De Katholieke Kerk toonde zich hier van haar minst mooie kant. De clerus, van dorpspastoor tot kardinaal, leefde toen als God in Frankrijk, bouwde feestjes en braspartijen en hield er links en rechts wat concubines op na. Het waren de vrouwen die zorgden voor de snelle verspreiding van het Katharisme: hierin zagen ze een middel om van onder het seksistische juk van het christendom te kruipen. De Kathaarse leer was een mix van katholicisme met de Perzische filosofie van Zoroaster. Door opeenvolgende wedergeboortes kon de mens zichzelf geestelijk zuiveren tot een volmaakt wezen.
Onder beschuldiging van ketterij werden ze uitgeroeid en eindigde een episode van vredige samenleving op de brandstapel. Wat rest zijn de burchtruïnes.
Er bestaat een Nederlandstalig tijdschrift ‘Aude, ‘KatharenLand’ (www.audetourisme.com, documentation@audetourisme.com ), een studiecentrum “Als Catars vzw”(www.katharen.be) en 19 sites van Katharenland (www.payscathare.org).
De huidige GR107, naar het drielandenpunt Portella Blanca, Bellver, Baga naar Berga (eindpunt van de GR107) en de GR7 door Andorra waren in die tijd de wegen waarlangs de ketters door de Catalaanse Cerdanya naar Spanje vluchtten voor de Inquisitie www.camidelsbonshomes.com, www.sentiers-pyrenees.com/bonshommes.htm .
Carcassonne
De indrukwekkende Cité Médiévalle is een volledig ommuurde, nog bewoonde vesting: een groot stenen “Boek”, dat de herinnering aan een indrukwekkend verleden van meer dan twintig eeuwen bewaart. Het heeft tweeëntwintig torens, twee ringmuren en drie km lange vestingmuren.
Volgens de overlevering zou een Moorse vrouw Carcas het in haar eentje verdedigd hebben tegen Karel de Grote. Om de indruk te geven dat zij niet alleen was, maar omringd door een legerschare, bootste ze het getrompet van olifanten na. Voilà Carcassonne.
Cap de Creus, Catalaanse kust en het uiterste oosten van Spanje www.catalunyaturismo.com, www.campingscatalunya.com.

Praktische Informatie .
Frankrijk

Websites: www.monuments-nationaux.fr, www.iledere.fridécouvririles.plages, www.thalasso.net. kitesurfen: www.philovent.com.
Aquitaine, Landes (40) (www.tourisme-aquitaine.fr, www.tourismelandes.com) .
Pyreneeën
Pyrénées-Atlantiques (64) met Pays Basques: www.tourisme-aquitaine.fr
Midi-Pyrénées: www.tourisme-midi-pyrenees.com, Tour de France bergpassenroutes met o.a. de legendarische ‘Col de Tourmalet’.
Hautes-Pyrénées (65): Lourdes, het keteldal Cirque de Cavarnie, Nationaal Park van de Pyreneeën (www.parc-pyrenees.com) , de route over de bergtoppen, de adelaars Donion, de grotten van Gargas.
Haute-Garonne (31): Saint-Bertrand-de-Comminges,Luchon, Revel, Saint-Beat, Saint-Felix-de-Lauragais, Rieux-Volvestre, www.tourisme31.com, www.resa31.com
Ariege-Pyrénées (09): Foix, le Mas d’azil, het katharisme en kasteel van Montségur www.entredeuxmers.com), Saint-Lizier, Mirepoix, het prehistorische Sabarthes, www.ariegepyranees.com..
Pyrénées-Cerdogne: www.font-remeu.fr, www.pyrenees-cerdagne.com.
Pyrénées-Orientales (66):
Frans-Baskenland: www.tourisme64.com, Sites en (Frans-)Baskische musea: www.sitesetmuseesenpaysbasque.com, Béarn: www.tourisme64.com, voor sportvissers: www.pech64.com, La Rhune: www.rhune.com, Gorge van de Kakuetta: www.sainte-engrace.com. (Frans-)Baskische Pyreneeën: www.pyrenees-basques.com.

Spanje

Voetnoten
(*1) Overnachtingplaatsen Motorhomes:
Bilbao: Monte Kobeta 31, 72 plaatsen à 15 euro/dag. Max 3 dagen. Open van 22 juni tot 15 september.
San Sebastian: Autokarabanak aan de unifcampus, ‘s zomers 6 euro, ‘s winters 3 euro/dag. Max. 2 dagen. 43’18”28.13 N/ 2’0’51.50W

2009-10-17T09:59:00.000-07:00

26. Cantabrië
Het heeft 200 km lange kust met een 70-tal stranden. Als je 25 km het binnenland ingaat stijgt het terrein van zeeniveau tot een hoogte van meer dan 2.500 m. We zijn in Cantabrië aangekomen. Een autonome deelstaat van Spanje met een bevolking van 5 miljoen zielen. 2 miljoen leven en werken ervan in Santander. Klein landje maar het geeft een hele wereld te bieden. Een geweldige orografie: de ruimte tussen het hooggebergte en de zee vertoont een breed spectrum van landschappen, een afwisseling van bergtoppen, bossen, rivierdalen, grote grasvlakten en bergen, stranden en kliffen met baaien, kreken en riviermonden (www.turismodecantabrica.com).
We bezochten enkele bezienswaardigheden:
Santillana del Mar
We betaalde €2 (toda dia) om op de parking Plaza del Rey te mogen staan. Nu, ja, voor een Koninklijke plaats moet men er wat over hebben! Overnachten in onze zwerfwagen mocht niet. Nu goed. We verschoven onze bezitting ’s avonds dan maar naar de overkant van de straat en sliepen daarvoor ook niet slechter aan het Campo del Revolco, zoals het pleintje hete.
Santillana de Mar is een goed geconserveerd middeleeuws stadje, en erg in trek bij touroperators die het steevast in hun reispakket opnemen. Talrijke toeristenbussen rijden er dan ook op en aan. Ieder huis lijkt we de een of andere boetiek, ambacht, souvenirshop, restaurant of cidreria (ciderhuis) te herbergen. De straten zijn kinderkopjes. De huizen, stadhuis, palacio’s en de parador zijn opgetrokken in natuursteen.
_______________________
Een van de best bewaarde
feodale plaatsen van Spanje
Ook de buiten het centrum gelegen hotels en pasada’s doen er vrolijk aan mee. Business as useall. Toch is het stadje (maar enkele straten groot) een van de best bewaarde feodale plaatsen van Spanje. Een tijd was het zelfs regionale hoofdstad en het torst een rijk, welvarend verleden met zich mee.
Voor bezoek aan de romaanse Santa Juliana collegiale kerk en klooster, waar relieken van haar bewaard worden, moet je wel €3 ophoesten.
Altamira
17 jaar geleden was ik hier al eens. Toen mochten 40 bezoekers per dag de wereldberoemde grot in. Nu niemand meer. Wel is er een hypermodern museum in de plaats gekomen met reproducties van de originele beschilderde grotten. Deze verbaasden de artistieke wereld wat de schilderskunst betrof van onze verre voorouders. Dat het dan allemaal nog met een primitief olielampje van gebakken aarde en liggend op de rug als Michaelo Angelo in de Sixtijnse kapel deed, maakt de kunstwerkende nog raadselachtig. De dieren zijn verbazend realistisch uitgebeeld. Behalve een handafdruk komen er afbeeldingen van mensen niet op voor.
________________________
Liggend op de rug als
Michaelo Angelo in de Sixtijnse kapel

Santander
In deze drukke hoofdstad van Cantabrië vonden we parking aan het Museo Maritimo del Cantabria (MMC). Er zijn ook enkel strandjes met de gekke namen als: Playa de Peligro (gevaarlijk strand) en Playa de Bikinis (…). Het voornaamste strand van Santander is Sardinero. Hier staat ook het casino en dat wil al veel zeggen (*1).
In de zomermaanden rijdt bus 14 van het Maritiem museum naar het centrum en toert er ook een toeristenbusje met 7 stopplaatsen aan evenveel belangrijke bezienswaardigheden. Ticket geldig voor 2 dagen.
___________________
halsbrekende acrobatische toeren
Playa de Perigro is zeer in trek bij Kitesurfers. We waren dan ook getuige hoe deze kerels halsbrekende acrobatische toeren uithaalden met hun surfplank.
Camino de Santiago
Als deze plaatsen aan zee zijn tevens stopplaatsen voor de pelgrims naar Santiago de Compostela. Camino Costero de Santiago werd toentertijd veelvuldig gebruikt omdat de Camino Francés te gevaarlijk was geworden door de invallen van de moslims. Het is niet zo druk belopen maar we kwamen toch regelmatig pelgrims tegen die over de N-634 en N-632 liepen. Een groep Fransen dat we spraken waren al vanuit Le Puy 65 onderweg met een bemiddelt van 25 km per dag. Fier wist ik het hoofd van de groep te vertellen dat in de Camino Francés ook al eens had afgetrippeld. Hij was niet onder de indruk: “heb ik al vijf keer gedaan.”
Laredo
Deze zeestad maakte zich op om de Bayrischen Bierfeste na te apen. Ze hadden er wel een andere naam voor gekozen: Festival Europeo de la Cerveza. Hoofdsponsor was de Paulaner brouwerij (www.festivaleuropeodelacerveza.com).
_______________________
Keizer Karel zag
het niet meer zitten
Een ander feest is dit van de bij ons geboren Gentenaar Carlos V (Keizer Karel). Wegens een verkeer ingeschatte navigatiefout landde hij hier per excuus met al zijn hele hebben en houden op het verkeerde strand (Playa de Salvé). Ook deze gebeurtenis wordt hier jaarlijks herdacht met de nodige doedelzakgejank en tromgeroffel. Keizer Karel zag het niet meer zitten. Van ouderdom en ziek nam hij zijn intrek in een klooster om voor de rest van zijn dagen in rust te slijten. Dat hij de ‘drieoorse’ bierpot van Olen had meegenomen, is mij onbekend!
De route van de keizer, die deze in 1556 nam (*2), wordt nog altijd terug met een voettocht overgedaan. Deze wandeltocht start vanuit de haven van Laredo en loopt tot Medina de Pomar.
Aan het strand van Ostende
De laatste nacht in Cantabrië zouden we doorbrengen aan het strand van Ostende. Neen, niet in de Vlaamse Koningin der badsteden maar wel in Castro Urdiales.
Even verbaasd als u staken we ons licht op in de plaatselijke VVV. De vriendelijke juffrouw, die tussen haakjes perfect Engels sprak, kon ons uitleggen dat er inderdaad een connectie bestond met de Vlaamse zeestad: Vreemde badgasten in de 19de eeuw, meestal Engelsen, hadden het alsmaardoor over beautyfull Ostende aan de Belgian Coast en zodoende kreeg dit kleine strandje, geklemd tussen de Alto de San Andres en het schiereiland waar vroeger de oude vesting stond - nu nog met kasteelvuurtoren en St.-Mariakerk - haar naam te danken.
____________________________
Ik had het geluk er een zestal
van vlees en bloed te mogen fotograferen
Op de visserskaai staat een uit steen gehakt standbeeld van twee netten breiende vrouwen. En warempel ik had het geluk er een zestal van vlees en bloed te mogen fotograferen bij hun bezigheid.
Op het tijdstip van ons bezoek was Castro Urdiales ook druk in de weer om haar imago van tweede Oostende op te poetsen. De Paseo Maritimo mag gezien worden. Het viel meteen ook in de smaak bij de Senegalezen, die er dan ook dankbaar gebruik van maakten en er Sjacossen en blinq-blinq horloges aan de man/vrouw trachten te slijten.
**********
(*1) Santander is kandidaat, met vier andere Spaanse steden waaronder San Sebastian, voor Europese Culturele Hoofdstad, 2016. De bevolking mag meestemmen. De finale is voorzien voor 2011. Dan mag de winner zijn mouwen opsloven en beginnen aan een grondige poetsbeurt van zijn geliefde stad.
(www.santander2016.eu en www.sansebastian2016.com).
(*2) deze Marcha a pie werd voor de tiende maal ingericht en loopt (met de medewerking van deze gemeenten) over Colindres, Limpias, Ampuero, Rasines, Ramales, Lanestosa, Saba naar Medina de Pomar. In 2009 was dit feest, dat uitbundig gevierd wordt, op 17 en 18 oktober.
Websites
www.spain.info
Grotten: www.cuevasdecantabria.es, www.museodealtamira.es, www.museodealtamire.mcu.es.
Cantabrië: www.turismodecantabria.com. Musea: www.culturadecanrabria.com.
© www.camperreiswegwijzer.com.

26. Cantabrië

2009-10-14T04:45:00.000-07:00

25. Groen Spanje
Zeegrotten
Ten westen van Ribadeo, richting A Coruna (N-634), bevindt zich langsheen de grillige Cantabricaanse kust een uniek natuurgebied: As Catedrais. In het Nederlands best te vertalen als De Kathedralen. Het bestaat uit zeegrotten, die zich met de jaren diep in de verticale rotswand hebben geboord en arcades, als steunberen die de leisteenklippen op hun plaats moeten houden. Om niet verrast te worden door het opkomende water bezoek je het best van op het strand met afgaande tijd deze spelonken (*).
Wij volgden alvast vanuit Vilaselar (Ribedeo) de Ruta de las Playas, een smalle door de velden slingerende kustweg. Het deed ons meteen denken aan Bretagne. We moesten door het kleine vissersdorpje Rinlo met nauwe straatjes en een brug over van max. 2 meter breedte (niet geschikt voor grote campers. Je volgt best de weg N-634 tot afslag naar Playa de os Castros).
Een eerste overnachting deden we dan ook op de parking van Playa de os Castros. Dit is een spiksplinternieuwe aanleg van 2008 met toiletten en de mogelijk tot het nemen van douches. Dit strand beschikt als voorsmaakje al over één arco (arcadeklip). Playa de as Catedrais (of O Playa de Augasantas) is vijf kilometer verderop.
Miramar
Ook deze in 2003 aangelegde parking beschikt naast een restaurant over de nodige aseos. Een klein probleempje. De wc’s waren gesloten op deze van de gehandicapten na. Als na traditie was ook dit slot kapot en waaide met het minste zuchtje de stalen deur terug wagenwijd open. Proper dat wel en flinterdun wc-papier aanwezig, maar dat slot bleek maar niet te herstellen. Wij bleven er drie dagen en dat moet je wel eens wat …
De wc-deur staat aan de zeezijde en met open deur heb je zo van op de plee een prachtige miramar (zicht op zee). Problematisch wordt het als een tourbus zijn lading toeristen op de parking loslaat en een sliert vrouwen met gespannen blaas zich opdringen voor de plasbeurt. Daar zit je dan lekker op je troon met aanschouwing van al je familiejuwelen.
Een mens is vindingrijk. Gewapend met een driemeters lange koord begaven we ons voor de volgende ontlasting naar het toiletten, knoopten het vast aan de deurklink, trokken het hard aan en sloegen het met een dubbele steek vast aan de armsteun naast de wc-pot, waarover gehandicapten wc’s altijd beschikken. En laat ze nu maar snokken aan die deurklink!
Asturia
Deze autonome deelstaat heeft 300 km kust en evenveel stranden. Toch zijn het de Picos de Europa, een bergketen gevormd door de Cordillera Cantabrica, dat het land afscheid van de rest van Spanje en hierdoor haar eigen identiteit geeft kunnen behouden. De prehistorie is hier dan ook nog zichtbaar in enkele grotten met Paleolithicum rotstekeningen.
Om vanuit Lugo naar de hoofdstad Oviedo te komen moet je een serieuzer omweg via Ribadeo maken. Het is van hieruit, deze onherbergzame wildernis, dat de reconquesta, geleid door de legendarische Pelayo, ook zou begonnen zijn om de Moren, mores te leren en het Iberische schiereiland uit te schoppen.
De Picos met hoogten van meer dan tweeduizend meters laten zich niet kennen en dat hebben we geweten. Bij ons bezoek aan het heiligdom van Covadonga, hadden we het lumineuze idee opgevat even deze bergwand op te rijden. Er loopt een goed berijdbare baan naar de enkele bergmeren (Lago Enol en Lago la Ercina).
Boven was er parking. Omdat onze auto langer is dan de doorsnee personenauto en met zijn achterste nog op het rijvak uitstak, plaatste ik de voorvielen op enkele stenen die het einde van de parking, zoals bij trottoirs, afbakende. Een plat band was het resultaat! De stenen bestonden uit silex, zo scherp als een mes en sneden zo door onze rechtervoorband heen. Daarmee zaten we ook onwrikbaar vast. Het voertuig kon niet meer achteruit geduwd worden. We maakten deel uit van de Picos.
Bel de Wegenhulp en die komen je zo van je miserie verlossen! Je bent in Spanje. Hoe leg je dat uit? Er reden enkele taxi’s met toeristen de berg op die beter financieel bevoordeeld waren dan wij. Een taxi huren voor een halve dag kost ook niet niks. Enfin. Wij klampten een taxidriver aan met de bede: “por favor”, een takelwagen op te bellen. En u maar hopen dat die zo vriendelijk was dit ook te doen. Niet dus!
Uren verstreken en er gebeurde niets. De zon begon al aardig dicht de aarde te naderen en wij maakten ons al op hierboven noodzakelijk te moeten overnachten.
Toen kwam er een takelwagen naar boven. De chauffeur zocht niet ons maar een andere klant die met de noorderzon verdwenen bleek. We kwamen in gesprek en hij besloot ons dan maar te helpen.
De manier waarop we gestrand waren was het onmogelijk het geheel op te krukken en met de takelwagen langsheen te manoeuvreren. De ene kant van de weg was afgrond zonder vangrails, de andere bergwand. Wij zaten muurvast op de silexsteen. Er zat niet anders op dan deze met hamer en beitel – die wij in de auto hebben om fossielen los te kappen – te lijf te gaan. Silex is hard als glas en springt alle richtingen uit bij het in stukken kappen. De prehistorische mens maakte zijn werktuigen op een ander verstandiger manier. Wij hadden geen keus. Tot bloedens toe bleven we elkaar aflossen tot de auto met mankracht achteruit kon gesleept worden naar de straat. Pas daarna kon gedacht worden aan het opladen en de berg afrollen.
Er moest een nieuwe band besteld worden en dat kon pas ’s anderdaags. Het was inderdaad zondag en wij zouden het in de Picos drie dagen langer moeten uitzingen voordat we een nieuwe band konden bemachtigen…
Luarca
Van uit de bergen bevloeid de Rio Negro in een spiraal het kleine vissersstadje Luarca om daarna in zee uit te monden. Met de tijd verrezen er twee strekdammen die de Puerto Pesquero moesten beschermen tegen het zeegeweld en de ranke vissersscheepjes een veilige haven boden. Wij vonden parking aan de Paseo de Marchica. Nu is de haven, naast zijn visserij, ook een toeristische trekpleister en bezit, volgens de groene Michelingids, het mooiste kerkhof van Spanje dat een nog nooit eerder geziene Point de Vue presenteert! ?
Interessant is ook te vernemen dat de streek al in de eerste eeuw door nomaden, ‘Vaqueiros’ genaamd, werd bewoond. Nu nog leven deze nog voort in de talrijke feestelijkheden, waaronder een druk bijgewoonde Vaqueiro bruiloft.
www.comarcavaqueira.com, www.ayto-valdes.net.
Cudillero
De volgende zitting gebeurde in het nog pittoreskischer havenstadje Cudillero. Hier maken de inwoners zich op afstammelingen van Vikingkrijgers te zijn. Het dorp ligt geklemd in een kloof waar de huizen, als ratten in de val, tegen de bergwanden lijken op te klauteren naar veiliger oorden. Er is in de haven een ruime parking voorzien waarvan vele camperbezitters er dan ook dankbaar gebruik van maken.
Llastres
Bij het afdalen naar Llastres volgden we de AS-527 naar het Casco Historico. Onze hartje sloeg een slag over toen we de steile bergheling afrolden. Moesten we deze weg terug naar boven? Het zou in eerste versnelling moeten gebeuren. De afdaling naar de haven bleek helemaal niet te doen. Ten andere een verkeersbord gaf verbod voor autobussen, caravans en motorhomes deze weg te nemen. We reden een eindje het plaatsje de andere richting uit en vonden al snel aan de linker kant (5 min lopen) een kleine parking boven de klippen. Lets go anker en onze bedje voor de nacht kon niet beter gekozen.
Ik bezocht het stadje. De afdaling naar de haven was inderdaad ongewoon gevaarlijk steil. Beneden: de parking klein en tot overmaat van ramp hadden zich auto’s geplaatst aan de ene (gele streep) kant van de afdaling wat het verkeer, waar ook de voetgangers langsheen moesten, er niet veiliger op maakte.
Toch was het zicht vanuit de haven op het stadje adembenemend mooi. De huizen leken wel tegen de rotswand geplakt. Als een schilderij gemaakt door een kunstenaar met een paletmes. Er in lopen bestond uit één trappenloop. Er is geen vierkante meter plat.
‘s Morgens hadden we een prachtige zonsopkomst vanuit onze staplaats boven de klippen. Het zicht gaf ons een dromerige romantische aanblik. Het exotische panorama dat zich showde op de lager gelegen Playa en de Picos de Europa, kaderde het plaatje perfect in.
Ciderparadijs
Het Ciderparadijs leek dan toch te bestaan! De Asturianen beweren namelijk: toen Adam en Eva het aards paradijs uitgegooid werden ze hier een nieuwe thuis vonden. De Bulgaren hebben daar een aannemelijk verklaring voor: Ze moesten het paradijs uit omdat Eva altijd appelmoes wou en Adam daarvoor voor stoofhout moest zorgen en alle bomen had omgehakt!
Van appelen wordt, naast appelmoes, ook cider gemaakt en dat vonden ze hier in overvloed. Eva was op slag verlost van haar appelmoesverslaving. De cider, die hier uit de fles met gestrekte arm van boven het hoofd in een lagere gehouden schuin glas geserveerd wordt, vond zij zalig!
The Dinosaur Coast
Ook voor de dino’s moet het lang geleden en paradijs geweest zijn. Ze leefden hier in elk geval lang en gelukkig voor een periode van 165 miljoen jaar. 65 miljoen jaar geleden was plotseling het liedje uit. De dieren verdwenen en nogmaals 2 miljoen jaar later begon een zoogdier zich langzaam te ontwikkelen tot mens.
Het Jurasic landschap van Asturias herbergt nu nog letterlijk de sporen van deze reuze mastodonten. Tussen Kaap Torres (ten westen van Gijon) en twee km ten oosten van Ribadesella, zijn er op vele plaatsen pootafdrukken op de rotsen te ontdekken.
In Muja, 2 km van Llastres en baan naar Colunga, is er onlangs een Museo del Jurasico de Asturias geopend (www.museojurasicoasturias.com). Het gebouw bestaat uit drie grote hoofdzalen, opgetrokken als een poot van een dinosauriër. De skeletten en andere tentoon gestelde exemplaren zijn in het algemeen replica’s van bestaande vondsten, wat het geheel van de verzameling leerrijk completer maakt.
*************
www.infoasturias.com, www.orienteastur.info.
Lectuur: Guia Turistica del Oriente de Asturias, ISBN 978-84-612-5735-5. Een uitgave (enkel in het Spaans) van Fundacion Turistica y Cultur del Oriente de Asturias, 2008.
Voetnoot
(*) Lugar de Interés comunitario de la Red Europea Nature 2000, y Monumento Narural por la Xunta de Galicia.

25. Groen Spanje
Zeegrotten
Ten westen van Ribadeo, richting A Coruna (N-634), bevindt zich langsheen de grillige Cantabricaanse kust een uniek natuurgebied: As Catedrais. In het Nederlands best te vertalen als De Kathedralen. Het bestaat uit zeegrotten, die zich met de jaren diep in de verticale rotswand hebben geboord en arcades, als steunberen die de leisteenklippen op hun plaats moeten houden. Om niet verrast te worden door het opkomende water bezoek je het best van op het strand met afgaande tijd deze spelonken (*).
Wij volgden alvast vanuit Vilaselar (Ribedeo) de Ruta de las Playas, een smalle door de velden slingerende kustweg. Het deed ons meteen denken aan Bretagne. We moesten door het kleine vissersdorpje Rinlo met nauwe straatjes en een brug over van max. 2 meter breedte (niet geschikt voor grote campers. Je volgt best de weg N-634 tot afslag naar Playa de os Castros).
Een eerste overnachting deden we dan ook op de parking van Playa de os Castros. Dit is een spiksplinternieuwe aanleg van 2008 met toiletten en de mogelijk tot het nemen van douches. Dit strand beschikt als voorsmaakje al over één arco (arcadeklip). Playa de as Catedrais (of O Playa de Augasantas) is vijf kilometer verderop.
Miramar
Ook deze in 2003 aangelegde parking beschikt naast een restaurant over de nodige aseos. Een klein probleempje. De wc’s waren gesloten op deze van de gehandicapten na. Als na traditie was ook dit slot kapot en waaide met het minste zuchtje de stalen deur terug wagenwijd open. Proper dat wel en flinterdun wc-papier aanwezig, maar dat slot bleek maar niet te herstellen. Wij bleven er drie dagen en dat moet je wel eens wat …
De wc-deur staat aan de zeezijde en met open deur heb je zo van op de plee een prachtige miramar (zicht op zee). Problematisch wordt het als een tourbus zijn lading toeristen op de parking loslaat en een sliert vrouwen met gespannen blaas zich opdringen voor de plasbeurt. Daar zit je dan lekker op je troon met aanschouwing van al je familiejuwelen.
Een mens is vindingrijk. Gewapend met een driemeters lange koord begaven we ons voor de volgende ontlasting naar het toiletten, knoopten het vast aan de deurklink, trokken het hard aan en sloegen het met een dubbele steek vast aan de armsteun naast de wc-pot, waarover gehandicapten wc’s altijd beschikken. En laat ze nu maar snokken aan die deurklink!
Asturia
Deze autonome deelstaat heeft 300 km kust en evenveel stranden. Toch zijn het de Picos de Europa, een bergketen gevormd door de Cordillera Cantabrica, dat het land afscheid van de rest van Spanje en hierdoor haar eigen identiteit geeft kunnen behouden. De prehistorie is hier dan ook nog zichtbaar in enkele grotten met Paleolithicum rotstekeningen.
Om vanuit Lugo naar de hoofdstad Oviedo te komen moet je een serieuzer omweg via Ribadeo maken. Het is van hieruit, deze onherbergzame wildernis, dat de reconquesta, geleid door de legendarische Pelayo, ook zou begonnen zijn om de Moren, mores te leren en het Iberische schiereiland uit te schoppen.
De Picos met hoogten van meer dan tweeduizend meters laten zich niet kennen en dat hebben we geweten. Bij ons bezoek aan het heiligdom van Covadonga, hadden we het lumineuze idee opgevat even deze bergwand op te rijden. Er loopt een goed berijdbare baan naar de enkele bergmeren (Lago Enol en Lago la Ercina).
Boven was er parking. Omdat onze auto langer is dan de doorsnee personenauto en met zijn achterste nog op het rijvak uitstak, plaatste ik de voorvielen op enkele stenen die het einde van de parking, zoals bij trottoirs, afbakende. Een plat band was het resultaat! De stenen bestonden uit silex, zo scherp als een mes en sneden zo door onze rechtervoorband heen. Daarmee zaten we ook onwrikbaar vast. Het voertuig kon niet meer achteruit geduwd worden. We maakten deel uit van de Picos.
Bel de Wegenhulp en die komen je zo van je miserie verlossen! Je bent in Spanje. Hoe leg je dat uit? Er reden enkele taxi’s met toeristen de berg op die beter financieel bevoordeeld waren dan wij. Een taxi huren voor een halve dag kost ook niet niks. Enfin. Wij klampten een taxidriver aan met de bede: “por favor”, een takelwagen op te bellen. En u maar hopen dat die zo vriendelijk was dit ook te doen. Niet dus!
Uren verstreken en er gebeurde niets. De zon begon al aardig dicht de aarde te naderen en wij maakten ons al op hierboven noodzakelijk te moeten overnachten.
Toen kwam er een takelwagen naar boven. De chauffeur zocht niet ons maar een andere klant die met de noorderzon verdwenen bleek. We kwamen in gesprek en hij besloot ons dan maar te helpen.
De manier waarop we gestrand waren was het onmogelijk het geheel op te krukken en met de takelwagen langsheen te manoeuvreren. De ene kant van de weg was afgrond zonder vangrails, de andere bergwand. Wij zaten muurvast op de silexsteen. Er zat niet anders op dan deze met hamer en beitel – die wij in de auto hebben om fossielen los te kappen – te lijf te gaan. Silex is hard als glas en springt alle richtingen uit bij het in stukken kappen. De prehistorische mens maakte zijn werktuigen op een ander verstandiger manier. Wij hadden geen keus. Tot bloedens toe bleven we elkaar aflossen tot de auto met mankracht achteruit kon gesleept worden naar de straat. Pas daarna kon gedacht worden aan het opladen en de berg afrollen.
Er moest een nieuwe band besteld worden en dat kon pas ’s anderdaags. Het was inderdaad zondag en wij zouden het in de Picos drie dagen langer moeten uitzingen voordat we een nieuwe band konden bemachtigen…
Luarca
Van uit de bergen bevloeid de Rio Negro in een spiraal het kleine vissersstadje Luarca om daarna in zee uit te monden. Met de tijd verrezen er twee strekdammen die de Puerto Pesquero moesten beschermen tegen het zeegeweld en de ranke vissersscheepjes een veilige haven boden. Wij vonden parking aan de Paseo de Marchica. Nu is de haven, naast zijn visserij, ook een toeristische trekpleister en bezit, volgens de groene Michelingids, het mooiste kerkhof van Spanje dat een nog nooit eerder geziene Point de Vue presenteert! ?
Interessant is ook te vernemen dat de streek al in de eerste eeuw door nomaden, ‘Vaqueiros’ genaamd, werd bewoond. Nu nog leven deze nog voort in de talrijke feestelijkheden, waaronder een druk bijgewoonde Vaqueiro bruiloft.
www.comarcavaqueira.com, www.ayto-valdes.net.
Cudillero
De volgende zitting gebeurde in het nog pittoreskischer havenstadje Cudillero. Hier maken de inwoners zich op afstammelingen van Vikingkrijgers te zijn. Het dorp ligt geklemd in een kloof waar de huizen, als ratten in de val, tegen de bergwanden lijken op te klauteren naar veiliger oorden. Er is in de haven een ruime parking voorzien waarvan vele camperbezitters er dan ook dankbaar gebruik van maken.
Llastres
Bij het afdalen naar Llastres volgden we de AS-527 naar het Casco Historico. Onze hartje sloeg een slag over toen we de steile bergheling afrolden. Moesten we deze weg terug naar boven? Het zou in eerste versnelling moeten gebeuren. De afdaling naar de haven bleek helemaal niet te doen. Ten andere een verkeersbord gaf verbod voor autobussen, caravans en motorhomes deze weg te nemen. We reden een eindje het plaatsje de andere richting uit en vonden al snel aan de linker kant (5 min lopen) een kleine parking boven de klippen. Lets go anker en onze bedje voor de nacht kon niet beter gekozen.
Ik bezocht het stadje. De afdaling naar de haven was inderdaad ongewoon gevaarlijk steil. Beneden: de parking klein en tot overmaat van ramp hadden zich auto’s geplaatst aan de ene (gele streep) kant van de afdaling wat het verkeer, waar ook de voetgangers langsheen moesten, er niet veiliger op maakte.
Toch was het zicht vanuit de haven op het stadje adembenemend mooi. De huizen leken wel tegen de rotswand geplakt. Als een schilderij gemaakt door een kunstenaar met een paletmes. Er in lopen bestond uit één trappenloop. Er is geen vierkante meter plat.
‘s Morgens hadden we een prachtige zonsopkomst vanuit onze staplaats boven de klippen. Het zicht gaf ons een dromerige romantische aanblik. Het exotische panorama dat zich showde op de lager gelegen Playa en de Picos de Europa, kaderde het plaatje perfect in.
Ciderparadijs
Het Ciderparadijs leek dan toch te bestaan! De Asturianen beweren namelijk: toen Adam en Eva het aards paradijs uitgegooid werden ze hier een nieuwe thuis vonden. De Bulgaren hebben daar een aannemelijk verklaring voor: Ze moesten het paradijs uit omdat Eva altijd appelmoes wou en Adam daarvoor voor stoofhout moest zorgen en alle bomen had omgehakt!
Van appelen wordt, naast appelmoes, ook cider gemaakt en dat vonden ze hier in overvloed. Eva was op slag verlost van haar appelmoesverslaving. De cider, die hier uit de fles met gestrekte arm van boven het hoofd in een lagere gehouden schuin glas geserveerd wordt, vond zij zalig!
The Dinosaur Coast
Ook voor de dino’s moet het lang geleden en paradijs geweest zijn. Ze leefden hier in elk geval lang en gelukkig voor een periode van 165 miljoen jaar. 65 miljoen jaar geleden was plotseling het liedje uit. De dieren verdwenen en nogmaals 2 miljoen jaar later begon een zoogdier zich langzaam te ontwikkelen tot mens.
Het Jurasic landschap van Asturias herbergt nu nog letterlijk de sporen van deze reuze mastodonten. Tussen Kaap Torres (ten westen van Gijon) en twee km ten oosten van Ribadesella, zijn er op vele plaatsen pootafdrukken op de rotsen te ontdekken.
In Muja, 2 km van Llastres en baan naar Colunga, is er onlangs een Museo del Jurasico de Asturias geopend (www.museojurasicoasturias.com). Het gebouw bestaat uit drie grote hoofdzalen, opgetrokken als een poot van een dinosauriër. De skeletten en andere tentoon gestelde exemplaren zijn in het algemeen replica’s van bestaande vondsten, wat het geheel van de verzameling leerrijk completer maakt.
*************
www.infoasturias.com, www.orienteastur.info.
Lectuur: Guia Turistica del Oriente de Asturias, ISBN 978-84-612-5735-5. Een uitgave (enkel in het Spaans) van Fundacion Turistica y Cultur del Oriente de Asturias, 2008.
Voetnoot
(*) Lugar de Interés comunitario de la Red Europea Nature 2000, y Monumento Narural por la Xunta de Galicia.

25. Groen Spanje

2009-10-14T04:43:00.000-07:00

24. Xacobeo

2009-10-10T03:14:00.001-07:00

24. XACOBEO
Waar waren we ook alweer gebleven? Rias Baixos.
We wierpen nog een laatste blik op de eindeloze watervlakte aan de vuurtoren van Corrubedo voordat we aan ons eigenlijk werk begonnen: El Camino.
We reden naar Santiago de Compostela om ons over het parcours te informeren. Sint Jacob, in het Spaans San Tiago maar in het Galiciaans Xacobeo, el Matamoros (de Morenslachter), viert in 2010 zijn naamdag op een zondag. Daarmee is het ganse jaar dan ook heilig verklaard. Voor de volgende Heilig Jaar moet je wachten tot 2021. In de kathedraal (www.catedraldesantiago.es) waren ze druk bezig aan het uitvoeren van herstel en verfraaiingwerk. Voor de rest lag de stad er gewoon wekelijks bij zoals we het 10 jaar geleden hadden verlaten. Horden pelgrims tsjoekten vermoeid maar met een gelukkige glimlach door de smalle straatjes op zoek naar het Secretariaat voor afhaling van hun Creanciale. Het ultieme bewijs dat je de oeroude pelgrimsweg godvruchtig had afgelegd volgens de regels. Na voorlegging van het afgestempelde boekje werden hun enkele linke sluwe vragen gesteld. Degene die domweg antwoordde dat ze het uit sportieve geste deden, konden fluiten naar hun papierke!
Op een zonnig terrasje spraken we met de Duitstalige Zwitser Max. Hij had de weg met de fiets afgebolt in 25 dagen. Geen Spaans sprekende had hij dan ook praktisch met niemand contact gehad. “Moederziel alleen met de fiets maak je geen kennissen,” verklapte hij ons, “beter te voet, zo loop je wel eens een eindje met iemand mee’. Hij klaagde ook over het stadslawaai. 25 dagen alleen op de wereld had zijn tol geëist. Hij wilde het nog uitzingen tot Finisterre. Dan keerde hij terug met de trein naar het land van dure horloges, geld witwas bankiers en speciale multifunctionele knipmessen.
De Hongaar Stanilas viel hem bij. Ook hij was moederziel alleen uit het thuisland vertrokken om zijn zorgen eens op een rij te zetten. Ongelovige als hij was had hij toch in een romaans kerkje een klik in de hersenpan gekregen. “Ik was alleen,” zei hij, “met een vrouw. Deze bad en had een kaarsje aangestoken en wat in het gastenboek geschreven. Toen ze weg kon ik mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen en had het gelezen. Het mens, dat ik vijfenveertig jaar schatte, had geschreven dat ze te voet naar Santiago liep in de hoop op genezing. Dat gaf me de kracht om door te zetten.”
Jörg Bosmann, een Duitser vertrokken uit Keulen, kwam met nog een sterker verhaal boven water. Hij was getuige hoe een rolstoelpatiënte door enkele pelgrims de Kruisberg werd opgedragen om haar steentje, dat ze 1.300 km van thuis had meegenomen, op de hoop te gooien.
Het is traditie dat pelgrims op weg naar Santiago de Compostela van ‘t huis uit een kei (niet te groot wegens het al te torsen meesleurende gewicht) om het op een berg (ergens tussen Foncebadon en Manjarin 1.490 meter hoog) te gooien, waar bovenop een lange onnozele vijfmetershoge houten staak het kleine la Cruz de Ferro staat. Heel de Camino zit vol met deze fratsen! Geloof- en bijgelovige rituelen.
O Cebreiro
We reden tot O Cebreiro, de Galiciaanse grens met de deelstaat Leon. Van hieruit was het nog 150 km lopen naar het einddoel. O Cebreiro is een oud Keltische nederzetting met een tiental granieten huizen en pallozas (ronde natuurstenen hutten met strooien daken.) Ze worden nog in hun originele negende eeuwse staat in ere gehouden. Er is ook een kerkje waar het Heilige Graal bewaard wordt. O Cebreiro laat ons balanceren op de voorbije middeleeuwen en zijn legendes. De Romerea, die jaarlijks duizenden pelgrims trekt, heeft hier plaats begin september.
De nederzetting is niet alleen in trek bij de pelgrims maar ook toeristenbussen draaien even de nabijgelegen A6 (Madrid-A-Coruna) af om hun menselijke lading voor een snelle blik en een foto los te laten. Souvenirs koop je best hier. Ze zijn stukken goedkoper dan in Santiago de Compostela. De Refuga Pèlerin heeft een capaciteit van 92 bedden. 19 bedden zijn te bekomen in drie gasthuizen à €30-€40/2 personen.
Een natuurfenomeen
Wij doen het goedkoper. We vonden gratis parking op de picknickberg aan de Cruceiro. ’s Morgens waren we van daaruit getuige van een andere fenomeen. De streek is bergachtig. O. Cebreiro ligt op 1.300 meter hoogte. In het noorden heb je een eindeloos zicht maar voordat de zon opkomt zit je boven de melksneeuwwitte wolken en zijn nog enkel de hoogste bergtoppen als eilandjes zichtbaar.
Ik was met een Nederlandse dame druk gewikkeld in een taalkundige discussie: De Camino, loop je die of is het wandelen, stappen of marcheren? De Spanjaarden hebben het over recorrer el camino (de weg afleggen), komt er een groep Japanners de berg naar boven opgestrompeld. De leider geeft “halt” (in het Japonnees) en ze installeren zich je aan een stenen picknicktafel. Het lunchpakket wordt aangesproken. “Bon appetit”, zeg ik. “Merci”, antwoord de leider van de groep. De man spreekt warempel de taal van Brigitte Bardot. Mijn favoriete stoot toen we nog maagd waren! Tijd voor een kort gesprek. “De Camino is in Japan heel goed gekend”, wordt ik met een buiging wijzer. Ze wordt samen met bezoek aan enkele ander Europese bezienswaardigheden aangeboden in een totaal reispakket. De Camino is ook heilzaam voor Budisten.
De volgende pelgrimshalte is 21,10 km verder in Triacastela (refuga pèlerin: 56 pl.) Daarvoor moet je nog wel twee cols trotseren: de Alto do Poio (1.335 m) en de Alto San Roque (1.270 m).
Tricastela
Na de cols wordt de Camino sterk dalende. Over de LU-633 weg, die Eliane met de auto als volgwagen moest volgen: een 8 km lange 7% hellingsgraadse afdaling. De Camino loopt zigzaggend parallel langsheen deze weg waar gelukkig weinig verkeer op zat. De Sierra de Ancares, waar we doorheen lopen, is een wondermooi landschap. De refuga peregrino van Tricastela beschikt over 56 pl. Er is nog een privé refuga met 38 bedden (€7,50) en een albergue (€7).
Samos
Van Tricastela is er een rechtstreekse weg naar Sarria (niet aangemarkeerd) maar de meeste pelgrims volgen de LU-633, de zes km langere weg over Samos naar Sarria. De refuga van Samos is ondergebracht in een reusachtig groot klooster. Er zijn 90 stapelbedden en zoals in de meeste onderkomens gebaseerd op vrijwillige giften. Een privé refuga vraagt €6 en in een hotelletje ben je al snel €24 à €34/2p. kwijt.
Sarria
We komen toe in een brede vallei. Plat, met een kerk op een berg en één enkele lange steile trap. En juist daar ligt de albergue waar ik mijn stempeltje moest halen. Ze maken het ons echt niet makkelijk, de geniepigaards!
We kwamen ook net op tijd om de opening van een nieuw camperstelplaats mee te helpen vieren. Deze ligt aan de oever van de rivier de Sarria aan het Pabellon Polideportivo de Sarria compex. Er stonden een honderdtal uitgenodigde campers van differente clubs, allemaal Spanjaarden, die ons luidruchtig tot een stuk in de nacht uit onze slaap hielden.
De refuga van de Benedictijnen in Sarria beschikt over 90 bedden. Er is een privé refuga met 19 bedden (€6) en 10 in een CR (Casa Rural of in het Frans chambre d’hote, met licentie): €24 à €34/ 2p.
Portomarin
Tot onze aller verbazing was het stuwmeer zo goed als droog. De oude brug met een enkele rijweg, waar de nieuwe dubbelvaksbaan er overheen gebouwd werd om beide oevers met elkaar te verbinden, was nog intact. Ze kon zo terug in gebruik genomen worden. Ook de fondamenten van het oude dorpskern stonden nu droog en smeekten gefotografeerd te worden. Bij mijn vorige reizen was dit niet mogelijk geweest omdat er toen een rimpeltje wind op het wateroppervlak stond.
Van wat restte van het oude dorp werd vakkundig gesloopt en netjes hogerop terug in elkaar gezet. Het nieuw Portomarin is dan ook een geslaagde urbanisatie van stedenbouw. Geen hoogbouw, wel gezellige straten met schaduwrijke arcadebogen in het centrum. Alleen de kerk torent, zoals het een godshuis betaamd, fel dominerend boven de huizen uit. Je staat versteld wat deze gigantische klomp stenen in het vroegere boerendorp voor zin had! In een plaatselijke supermarkt kan je het op oude foto’s nogmaals bewonderen in al haar glorie. Ze staat te pronken in een armzalige vieze doening tussen de koeienbeesten en pakezels.
Portomarin is nu voor de pelgrims een aardige stopplaats met de nodige overnachtingplaatsen, bars en restaurants. Ze bieden de ‘peregrino’-menu’s aan gaande van €7 tot €10. In iedere geval ik kom er graag.
*****
Websites
www.iberia.es, www.xacobeo.es, www.turgalicia.es, www.galice.net, www.caminosantiago.org, www.archicompostela.org. Voor Finisterre: www.neria.es. Logies: www.pazosdogalicia.com.
De Refuga’s (refuge) kunnen zowel gemeentelijk, gouvernementaal (concello), door geestelijken (kerkelijk, klooster) als door andere organisaties uitgebaat zijn. In Arcos wordt de refuga door Vlamingen uitgebaat en bemand. Ze zijn natuurlijk het goedkoopst maar de privacy is verre zoek. Luxe heeft inderdaad zijn prijs!
© www.camperreiswegwijzer.com

23. De stervende zon

2009-10-03T07:43:00.000-07:00

23. Rias Baixas
De stervende zon
In het verre oosten bestegen de Chinezen elk nacht de Tai Shan, om vanaf de bergtop hoopvol de geboorte van de nieuwe dag te kunnen naslaan. Daar begon de zon haar bestijging van de hemelbaan over de zuid naar het westen.
’s Avonds, helemaal aan de andere kant van de ‘platte aarde’ keken de bewoners angstig toe naar het drama van de vuurrode bal, dat in een symfonie van machtige oranje, roze en paarse kleurschakeringen op het einde van de wereld in de duistere zee verdween. De zon stierf een bloedrode occident (= dood) aan het einde van de Oceaan. De onpeilbare diepten waar geen zeeman zich nabij waagde. Finis Terrae. De Keltische druïden bouwden er hun zonnealtaar en smeekten de goden voor de geboorte van een nieuwe zon. Later bouwden de Romeinen er hun zonnetempel: ara solis.
De Pinta
Op 1 maart 1493 liep in de Ria van Vigo de Pinta, een doordeweekse kleine karveel binnen. Kapitein Pinzon had heel wat te vertellen toen hij verslag uitbracht aan de havenautoriteiten van Baiona (www.baiona.org). Per koerier werden Los Reyes Catolicos ingelicht. De mare zou de wereld veranderen. Een kortere zeeweg naar India was ontdekt via de Occident, het westen. De wereld was niet plat maar rond!
De Pinta (*1) behoorde tot het smaldeel - met de Santa Maria en de Nina - waarmee Christopher Columbus een poging had ondernomen om via het westen een weg te vinden naar het rijke India. Hadden ze er toen weet van dat ze een nieuw reusachtig continent hadden ontdekt?
De Rias
De Rias van Galicië kan je best omschrijven als Noorse fjorden met Bretoens Keltische invloeden – talrijke cruceiro’s incluis - een glimlach van de zon en een spetter regen. Aangename zomerse Noordzee temperatuur. De verbrokkelde kustlijn is 1.300 km lang. Ze worden in vier hoofddingen aangeduid: Rias Baixas, Costa de la Muerte (de Doodskust. Het idee van het einde van de wereld werd ook versterkt door de vele schipbreuken (*2) en de noordwesterstormen die het beeld van dit gebied bepalen), de Golf van Artabro en de Rias Altas, met de hoogste kusten van Europa (meer dan 600 meter).
We hadden Portugal verlaten over de ijzeren Eiffelbrug via de Portugese vestigstad Valença naar het Spaanse Tui (www.concellotui.org). We verzette onze horloges naar Centraal Europese tijd en voelden ons op slag een één uur ouder! Langs de rechteroever van de Minho/Mino waren we vervolgens afgezakt naar O Guarda en overnachtte in de vissershaven om ’s anderdaags langsheen de oevers van de Ria van Vigo (www.riasbaixas.org) onze reis naar het noorden te vervolgen.
Vigo (www.vigo.org) is een hectische havenstad in sterke uitbreiding. Niet te doen. We namen de Autovia (A9) richting Pontevedra (eenmalige péage €2,95) met afslag naar Marin. Overnachten deden we aan het de Playa Agrelo van Portomaior.
Pontevedra
’ s Anderdaags keerden we op onze stappen terug. Met hoerensjansse vonden we parking en bezochten het historische centrum van de stad (www.fegamp.es/Cpontefedra, www.consellopontevedra.es en www.depontevedra.es).
Pontevedra is ook een Portugese stop op de weg naar Compostela. In de Sanctuarium van La Peregrina kunnen de bedevaarders hun boekje laten afstempelen. La Pelegrina (de vrouwelijke pelgrim) is de beschermheilige van de stad.
Gezonde ezel
We verplaatsen ons naar het piepkleine eilandje van Toxa. Gekend om zijn heilzame kuuroord en speciale geurige zeep ‘La Toja’. De ontdekking van de genezende modder werd ontdekt door middel van een ezel! Een boer zijn ezel was ziek (soort ringworm volgens de bronnen) en had deze op het eilandje achtergelaten. Enkele maanden later moest hij terug naar het eiland voor het een of ‘t ander en ontdekte tot zijn verbazing dat zijn ten dode opgeschreven dier, gezond en wel was. Het wentelde zich met veel deugd in een plas modder.
Het eiland is een aanhangsel van het grotere O Grove. Deze is op haar beurt verbonden met het vastenland door een kilometers lange zanderige landengte, waar je aan de ene kant kunt zonnen op het uitgestrekte strand van A Lanzada, met zicht op de Ria de Pontvedra en aan de andere kant kunt pootjebaden in de Ria de Arousa. Er is een ruime gratis parking voorzien aan deze immense zandvlakte met faciliteiten.
Een eigenaardig ritueel
Maar helemaal voordat je begint aan deze tocht, bezoek ook eens het romaanse kerkje van Santa Maria (aan het begin van de landengte). Hier vindt op midzomernacht de Romeria da Lanzada plaats dat, als een duidelijke prechristelijke vruchtbaarheidsrite, wordt gevierd met de zogenaamde Bano das Nove Ondas (bad in de nieuwe golven).
Vrouwen die problemen hebben in verwachting te raken nemen hier een zeebad en moeten negen golven over zich heen laten gaan. Daarna, van groot belang. Anders lukt het niet: een kaars aansteken gemaakt van maagdelijke bijenwas en gemaakt door drie maagden met de naam Maria en liefst op dias de la Candelaria (Lichtmis) of Goede Vrijdag. De juiste tijdstip voor het badritueel, ook heel belangrijk, is net voor zonsopkomst en wel de laatste zondag van augustus. Vrouwen die niet zwanger raken is oorzaak omdat ze er niet in geloven! Heel die uitleg rammelt aan alle kanten, mijn gedacht. Zo zie je maar!
De Romeria van de Bijna Dood
Een processie waarbij doodskisten in plaats van heiligenbeelden meegedragen worden is ook niet alledaags! Dat gebeurd wel degelijk sedert de 15de eeuw in A Proba do Caraminal, een havenstadje aan de Ria de Arousa.
Als we goed geteld hebben werden we met 22 kanonschoten het bed uitgeschoten voor een vierdaagse Festa Galega de Interes Turistico. We stonden geparkeerd op de steiger geklemd tussen de jachthaven en de vissersboten en waren hier speciaal voor Las mortajas del Nazareno.
Er was een reusachtige kermis opgezet waartussen een zwerm negers aan kraampjes chacosse’s, zonnebrillen en blinq-blinq horloges trachtten aan de man te verslijten.
Twee reusachtige podium stonden op de Place Mayor. Dagelijks traden hier om tien uur tardes (’s avonds) tot halfvier in de morgen complete orkesten met Spaanse topzangers op. De podiums werden ’s nachts terug afgebroken en ’s anderdaags anderen opgezet om de volgende artiesten hun ding te laten doen. Zo vier dagen aan een stuk. Ieder groep beschikte dus over haar eigen mobiele podium.
De Romeria zelf had plaats op zondag om 10 uur in de manan (’s morgens). Een tiental kisten werden gedragen en begeleid door de fanfare met een duizenden koppige menigte, veel in paarsboetekleed met meters hoge kaarsen, door de straten rondgedragen. Ook een viertal folklorische groepen van gaitero’s (doedelzakspelers en trommelaars) zorgde voor de nodige ambiance.
Het einde van de rondgang werd aangekondigd door een spervuur van kanongebulder en in de lucht ontploffende granaten (hopelijk losse flodders). Het helse lawaai duurde een half uur en we kregen een smaakje voorgeschoteld hou de frontsoldaten zich in de oorlog van 14-18 moeten hebben gevoeld in de loopgraven. Mijn oren tuiten er nog van!
Grand Duna
In de onmiddellijke omgeving, voor je aan het plaatsje Corrubedo, toekomt bevind zich een reusachtige duin. Deze is 1.300 meter lang, 300 m breed en 20 m hoog.
Deze zandophoping, ook Duna Mobil (wandelende duin) genoemd, werd omstreeks 2.900 jaar geleden gevormd. Op het begin van de vorige eeuw was ze nog 60 meter hoog. Nu beschermd als nationaal natuurmonument en enkel nog toegankelijk via een houten plankenpad, waar je niet vanaf mag wijken (€600 tot €6.000 boete). Anno 1993 werd ze opgenomen op de RAMSAR-lijst.
De Faro van Corrubedo
Een laatste zonsondergang maakten we neem van op de rotsen aan de vuurtoren van Corrubedo. Het spektakel duurde meer dan een uur van veranderend licht en kleurschakeringen. Geen enkel vuurwerk, lasershow of wat dan ook kon dit natuurverschijnsel evenaren. Ondanks dat de plek afgelegen ligt komt er dagelijks toch veel volk voor dit gratis schouwspel opdagen. Ook de Europese wandelroute GR-52 (*3) loopt hier op haar einde.
Finis Terrae.
********

Voetnoten
(*) Om het 500ste verjaring te vieren van de ontdekking van Amerika werd in 1993 een duplicaat van de Pinta gebouwd. Het ligt in de haven en is te bezoeken voor €1.
(*2) Schipbreuken: Een andere dood van de vis-, schelpdierenindustrie en toerisme is van deze tijd. In 1993 leed de Aegean Sea hier als voorsmaakje schipbreuk voor wat nog komen moest: de stranden kleurden zwart van de stookolie. Op 13 november 2002 brak er, na een stranding op een klip, de Prestige met 100.000 ton ruwe olie in de buik.
(*3) GR: Sentier de Grande Randonée (Gran Recorredo).
Websites
www.arosanorte.org, www.verbarbanza.com, www.turgalicia.com en www.turisogallego.com. Campings: www.camping.riadearosa.com.
www.sanxenxo.org, www.turimogrove.com
Spaanse bureaus voor toerisme: www.tourspain.be, www.spaansverkeersbureau.nl.
© www.camperreiswegwijzer.com
.

22. Minho

2009-09-21T02:16:00.000-07:00

22. Minho
Waar waren we al ook alweer gebleven? In Barcelos.
Staatkundig is de Republica Portuguesa (vastenland: 88.951 km2) verdeeld in 11 provincies. Alto Minho ligt met de Rio Minho, waaraan de streek haar naam ontleend tevens de landsgrens met het Spaanse Galicië, het noordelijkst. Aan de Atlantische kust hebben we de Costa Verde. Aan de oostgrens - ook aanleunend met Galicië - het nationaal park van Peneda-Géres met de bergketens: Serra da Peneda, -do Soajo, -Amarela en -do Géres.
Alto Minho is gekend om zijn Vinho Verde en uitbundige kleurrijke religieuze- en folkloristische feesten. We maakten er een mee in Viana do Castelo (www.cm-viana-costelo.pt) .
195 meter boven de stad op de Monte de Santa Luzia, troont de Igreja de Santa Luzia goed zichtbaar boven de stad uit. De neobyzantijnse koepelkerk is een kopie van de Sacré-Coeur in het Parijse Montmartre. In de stad zelf greep op het moment van ons verblijf het XIII International Folklorefestival plaats (*1). Het feest duurt een ganse week. Het was de afsluiter van de Romaria da Senhora da Agonia (derde week van augustus). Deze religieuze gebeurtenis duurde drie dagen van bezinning en feesten. Een Romaria betekend letterlijk Romeprocessie (In het Spaans Romerio: het woord Rome staat erin) en naar onze arme oren: keihard luidruchtig.
Van het folklorefestival genoten we van Colombiaanse en Venezuelese Zuid-Amerikaanse dansen, met wild schuddend achterwerk van de deelnemers. Rusland stal de show met vrouwelijke elegantie en huppelende stoere Kozakken terwijl Angola (spreek uit: Ankgoela) iedereen verbaasde met wilde Afrikaanse jungledansen en vuurspuwende artiesten. Honderd procent entertainend. Klasse!
Het Nationaal Park
Via de N203 reden we naar Ponte de Lima. Hier maakte de stad zich op om de jaarlijkse Feira Nova te vieren (*2). Deze is de grootste Romaria van de streek en wellicht ook van Portugal. Het grote nadeel (voor ons toch) was de broeiende hitte. We verkozen later een Romaria aan de frissere kust mee te maken. Overnachten, op de toch ruime parking aan de Limarivier, was voor ‘autocaravana’s’ verboden. We vonden plaats aan de noordkant van de Romaanse boogbrug op een toelaatbare plaats onder de bomen (evenwijdig aan de rivier). Het is twee minuten lopen naar het stadscentrum en niet ver van de Expolima en paardenmarkt.
Het oversteken van de rivier verliep hier voor de Romeinse legioenen van consul Decimus Brutus problematisch. Ze dachten er voor de Lethe, de mythologische rivier van de vergetelijkheid te staan. Als ze erover waren zou alle opgeslagen herinneringen in hun hersenpan uitgewist worden. En daardoor zouden ze all the way back home nooit meer terugvinden. De hoofdman van de bende gaf zijn paard de sporen, stak zwemmende de stroom over, deed een kort ritje en kwam terug aan de oever met de kreet dat hij ze nog alle vijf op een rij had. Daarna gingen de soldaten te water om verder in het huidige Galicië - toen het einde van de wereld - hun veroveringstocht af te maken. Nu staan er ter herinnering aan deze dappere daad levensgrote houten figuurtjes van Romeinse legioenairs aan de oever met aan de overkant hun onverschrokken leider te paard.
We vervolgden ’s anderdaags onze trip door de wijngaarden verder naar Ponte de Barco. Deze stad, ook aan de Lima ligt op de Compostelaweg vanuit Barcelos. Verder de N203 volgend naar de Spaanse grens stopten we in Bravaes, links van de weg aan een romaans kerkje. De Iresja de Sao Salvador (12de eeuw) beschikt deze maal in haar portalen niet over uitgebeelde heiligen maar over dierenfiguren zoals apen, olifanten en andere geredde exemplaren van Noach met zijn ark.
Bijna aan de Spaanse grens gekomen ligt het sluimerende bergdorp Linboso. Achter een gerenoveerde feodale vestig liggen zowat een 60-tal espigueiros (typische granieten streekmaïsschuren). Je vind ze ook in Galicië waar ze Horreo’s worden genoemd. Gek, maar ver weg van hier, in Kroatië, trof ik deze vorm van typische maïsbewaarplaatsen ook aan ten zuiden van de hoofdstad Zagreb. Niet in graniet maar wel uit metaal of hout vervaardigd.
Bosbranden
Na ons bezoek zouden we een andere weg door het park nemen met het gedachte er ook te overnachten. Een doordringende penetrante brandlucht bracht ons op andere gedachten. Het bos stond in de fik. We hoorden eerst en zagen dan de blushelikopter, die zijn water uit de naast de weg liggende afgedamde Rio Lima bevoorrade, en haar lading loste net voor ons. We kwamen aan de plaats des onheil waar de brand zich razend snel van de weg af verwijderde, verder de bergwand op. Dennen en eucalyptusbomen zijn dan een gemakkelijke prooi vuur te vatten bij de eerste vonk. Het was duidelijk dat de brand ontstaan was aan de berm, achteloos weggeworpen peuk in het kreupelhout? De brand was gelukkig niet naar de andere kant van de weg overgeslagen en we reden door over het kletsnatte wegdek zonder te stoppen. Er waren nog geen bombeiros (brandweer) en politie ter plaatse. Verder kringelde er veel rook omhoog van andere bosbranden. We telden er vijf die dag.
Vila Praia de Ancora
Aan de kust had op dat ogenblik de Romaria: Festas em Honra de Na. Senhora da Bonança plaats. Het feest zou vier dagen duren en wij zochten ons een plek uit zo dicht mogelijk bij het gebeuren. Dat was aan de zuidkant aan de monding van de Ria Ancora met zicht op zee. De badstad had moeite noch geen kosten gespaard om haar zeedijk en parkings te verfraaien. Wij vonden een plaats aan een plek waar we in de eerst plaats dachten dat deze met een kurkenvloer belegd was. Het was niet zo maar wel een goede imitatie met kleine bruin steentjes. Er was ook gedacht aan de jeugd, zowel groot als klein, met een speelplein en de ouderen met gratis te gebruiken geel-roodgelakte fitnesstoestellen (ook gezien in andere Portugese badsteden). Water(drink)fonteintjes sloten het werk af in haar eindfase was.
De eerste dag (quinta-feira) was voorbehouden aan de vissers: homes do mar e suas embarcaçöes. Met hun vlaggen versierde sloepen kwamen ze de haven ingevaren waar een priester hun opwachtte voor een open mis met driekwartuur durend sermoen. Daarna werd een gekroond Mariabeeld met kind: Nossa Senhora da Insua, dat gemonteerd stond op een met metallieke kunstbloemen versierde boot op de schouders van de dragers getild. Het geheel werd voorafgegaan door de fanfare en een hoogzwangere hoofdmajorette met haar meisjes en in processie naar de kerk gebracht.
Sexta-feira zeulde er ’s morgensvroeg al een bombos (trommelaars) door de straten. Kroegentocht, volgens de omstanders! Het ensemble bestond uit één enkel vrouwelijk gaita-defales (doedelzakspeler), twee accordeons en veel trommellaars, waarvan twee grosse caisses. Muziek? Oorverdovend lawaai ja!
Sabado was de grote dag voor de folklorische optocht. Hier schieten mij woorden te kort om het allemaal in een verslag te gieten. Een Amerikaanse toeriste drukte het zo uit: “Oh, my God, amazing, amazing…,” terwijl ze onophoudelijk met haar digitaal fototoestelletje als zot van alles wat in de stoet bewoog kiekjes nam. De ene kleurrijke Rancho folclorico volgde dan ook de andere Grupo de Danças e Cantares op tussen de talrijke praalwagens, die steevast een oude ambacht uitbeelden.
Domingo was de dag van de eigenlijke Grandiosa Procissao Religiosa, de Romaria dus. Een legertje dragers (waaraan talrijke vrouwen op blote voeten) torsten 22 ontzaglijke gevaarten met heiligenbeelden door de straten. Het allemaal uit de kerk halen, waar het was opgeslagen, was al een show op zichzelf. Het pronkstuk was nu een ander Mariabeeld op een reusachtige met kunstbloemen versierde boot. In haar handen naast het kindje Jezus nog een driemastzeilbootje.
De versierde beelden stelden veelal beschermheiligen voor. Een gedeelte van de optocht was gewijd aan geboorte van Jezus tot zijn kruisdood. Het loodzware kruis werd door acht blootsvoetse vissers in carreauhemd gedragen. Op de zeedijk kwam het geheel tot stilstand omdat mijnheer pastoor weeral een emotionele halfuur durende preek moest afsteken. Niemand bleek er een boodschap aan te hebben. Religieuze evenementen zijn hier blijkbaar ook op hun retour en herleidt tot toeristische massa-attracties.

Voetnoot
(*1) Griekenland, Venezuela, Bolivia, Angola, Mexico, Republiek Tsjechië, Rusland en verschillende groepen uit Portugal zelf. Sedert 2001 op de lijst van Unesco als wereldpatrimonium: http://www.unesco.org. Er bevindt zich ook een stedelijk museum van traditionele klederdrachten in het centrum van de stad (www.cm-viana-castelo.pt/museus.htm).
(*2) Het grootste Festa is de derde week van september in de stad Ponte de Lima. Ze staat bekend als Feira Nova, omdat het een combinatie is van jaarmarkt en religieuze feest dat men heeft samen laten smelten.
Lectuur: De supermarktketen Modelo gaf een Gids uit: Guia das Maravilhas de Portugal, 30 grandes cidades e seus arredores. IBSN 978-972-99996-5-9 ano 2007 (aanbevolen maar enkel verkrijgbaar in het Portugees).
Websites
RT Verde Minho: www.rtvm.pt, Noordoost: www.nordeste.pt, Alto Tamega e Barrosa: www.rt.atb.pt, Guimaraes: www.guimaraesturismo.com, RT Douro Sul: www.douro-turismo.pt, Porto: www.portoturismo.pt RT Douro Sul: www.douro-turismo.pt, RT Alto Minho: www.rtam.pt, Vila Nova de Gaia: www.cm-gaia.pt, RT Serra do Marao: www.rtsmarao.pt.
www.wandeleninportugal.info
© www.camperreiswegwijzer.com

21. Porto werkt, Lissabon feest en Brago bidt

2009-09-15T03:27:00.000-07:00

21. Porto werkt, Lissabon feest en Braga bidt
Waar waren we ook alweer gebleven? Rota de Luz.
Het gebrul van de viswijven was oorverdovend. Ik trachtte roepend de verkoopster uit te leggen welk brood ik wenste. Ik stond deze morgen in een Padaria e Pastelaria (bakkerij/ patisserie) in de stad Espinho. We waren wakker geworden aan de noordkant van de zeedijk op een zanderige voormalig industrieterrein, waar nog een oude fabrieksschouw de sloop had overleefd. Ronddom waren we ingesloten door kraampjes van visverkoopsters die hun waar luidkeels aan de man trachten te slijten. Ook in de aanpalende patisserie, waar ze een vroege hap naar binnen schrokten, werden de laatste schandalen roepend rondgebazuind. Ik kreeg mijn loodzware klomp Broa de Milho (bruin brood, €1,70/kg)) waarmee je iemand de kop kon mee inslaan, toegestopt en betaalde de som dat de vrouw mij op de papierenzak aantekende (het arme schaap had geen stem meer door zich steeds boven het wiswijf gekrakeel uit verstaanbaar te verheffen of ze deed er gewoon de moeite niet meer voor).
De wijk waar we onze nachtrust deden lag dan ook op de stadgrens van Espinho en Vila de Silvalde: Fania da Pesca, een vissersdorp. Er lagen een vijftal vissersboten op het strand en de ganse dag door was het mogelijk verse vis te kopen aan enkele stalletjes. De zondag was het daarbij nog eens extra onaangekondigde vismarkt. En waar stonden we? Juist, op die geïmproviseerde vismarkt.
Het stadsplan van Espinho is schaakbordgewijs aangelegd met straatnummers, geen eigennamen. Gelijklopen aan zee: paar genummerde straatborden en haaks erop: onpaar. Zo wordt de Zeedijk Rua 2 en de autoloze voornaamste winkelstraat, haaks erop: Rua 19.
Baixa, Saldos. Zon en uitverkoop lijken blijkbaar ook hier bij elkaar te horen: alles waar in donkere winterdagen op gezwoegd werd ook hier nu met grote kortingen de deur uitgebonjourd!
Rare jongens die Portugezen
Aan een parkingbord lezen we het volgende: Estacionamento pago e limitado 2°-feira a 6°-feira (tussen 08-18,00 uur), excepto feirados.
Feira betekend markt. Als ik het goed vast heb mag ik er betaald parkeren op vijf navolgende marktdagen (gewoonlijk €0,30/h) maar niet als het markt is! Verwarrend.
Naamdagen van de week
Portugal heeft geen namen voor de weekdagen! De week eindigt met Sabado (zaterdag) en begint met Domingo (zondag). Tot nu toe is alles normaal maar maandag wordt segunda-feira, wat wij vertaalden als tweede marktdag. De volgende zijn dan optellend: terça-, quarta-, quinta- en sexta-feira. Ook feestdagen vallende op een weekse dag krijgen een getal mee. Zo wordt Goede Vrijdag: Sexta-feira Santa.
We reden door Via Nova de Gaia met zijn porthuizen aan de linkeroever van de Rio Douro (Porto) zonder een zakdoek grote lap vrije parking te vinden. Omdat we het al eens bezochten op een vorige reis zetten we door naar het noorden (A28): Douro Litoral.
Het Portugese Rome
Terug overnachtte we op een zeedijk. Deze maal in de dubbele badstad Vila do Conde-Povoa de Varzim. Twee dagen later namen de A11 (péage) naar Braga. In Portugal is er een gezegde: “Porto werkt, Lissabon feest en Braga bidt.” Met zijn 300 kerken is deze laatste stad meteen tot heilig gepromoveerd, het Rome van Portugal. Al eeuwenlang zetelt hier dan ook de aartsbisschop. Wij bezochten één kerk: de Sé, Portugees voor kathedraal en kwamen onder indruk van haar sterk vergulde orgel dat hoog troonde aan beide zijden binnen het hoofdportaal. Er is ook Vlaamse aanwezigheid: de 15de eeuwse bronzen graftombe in een zijkapel is van de jeugdige Dom Alfonso, een onwettige zoon van koning Joao I. Het kunststuk werd vervaardig door een Vlaamse beeldhouwer.
De toeristische hoofdbrok van Braga ligt buiten de stad in de heuvels. Bom Jesus is een belangrijk bedevaartsoord op 6 km van het centrum op de Monte Espinho (564 m). De gemakkelijkste wegen er heen zijn via haarspeldbochten met de auto of met de kabelbaan. De pelgrimsmethode is te voet over de Via Sacra, een dubbele zigzagtrapcompex rijkelijk gedecoreerd met beelden, fonteinen, enz. Op het einde van de trappen staat een neoklassieke kerk. De hoogdagen zijn hier dan ook Pinksteren en Pasen.
Er staan nog twee interessante heiligdommen op de berg. Een Sé (kathedraal) met reusachtig beeltenis van de globetrottende Poolse paus en een kerk gewijd aan Santa Maria-Magdalena da Falperra. Deze laatste heeft een rococofaçade.
Barcelos
We namen terug de péage (A11) naar de volgende toeristentrekker: Barcelos.
Omdat de avond inviel vonden we makkelijk parking in het historische centrum van de stad. Grote steden lopen we gewoonlijk aan na sluiting van winkels en kantoren. Dan heb je parkeerplaats zat en sta je het korts bij het gewenste te bezoeken doel voor ‘s anderdaags. De Campo da feira is een met bomen versierde ruime plek waar op elke donderdag een speciale werkmarkt gehouden wordt. Veelal huisvlijt wordt er dan aangeboden (Let op: donderdag is het feira, geen parking dus).
Een legende?
Ondanks dat er wat te zien is is het toch een galo assada (gebraden haan) dat Barcelos op de toeristische wereldkaart zette! Het verhaal zit zo in elkaar: Een pelgrim op weg naar Santiago de Compostela werd ervan beschuldigd in een herberg een diefstal gepleegd te hebben. De rechter veroordeelde hem maar meteen tot de strop. De arme man huilde in wanhoop zijn onschuld uit maar vond geen genade bij de scherprechter die net een gebraden haantje wilde naar binnen spelen. De veroordeelde zei: dat als hij gehangen werd de haan op zijn bord zou opstaan en kraaien als teken van zijn onschuld. De rechter lachte dat gezever weg en de man werd opgeknoopt. Plots begon de haan te kraaien. De rechter vloog de deur uit naar de galg waar de man al hing te bengelen aan de strop. Hij werd nog tijdig gered en vrijgesproken.
Hij vervolgde zijn bedevaartstocht en op de terugweg liet hij later een Cruseiro do Senhor do Galo vervaardigen. Nu nog te zien in het open archeologisch museum aan de Rio Cavado. Ook staat er nog een pelouriho, een zeshoekige pilaar met op de top een granieten lantaarn. Hieraan werden in leukere tijden tot algemeen volksvermaak veroordeelden aan een strop opgehangen.
De haan is nu verheven tot een algemeen Portugese mascotte. Het is in alle souvenirshops doorheen het land te koop in alle mogelijke vormen en gebruiksvoorwerpen.
Detail: Langsheen de Spaanse Camino Francés, in San Domingo del Calzado, is er een gelijkaardig verhaal, hier met een haan en een kip. In de kathedraal wordt nog hedentendage een levende haan en kip, als aandenken aan dit waar gebeurde verhaal, bewaard in een kooi.
Websites
Cultuur- en religieuze toerisme: www.turismoreligioso.org. Rota da Luz: www.rotadaluz.pt, www.rotadaluz.aveiro.co.pt. Wijnroutes: www.rt-oeste.pt en www.rotavinhooeste.com.
© www.camperreiswegwijzer.be.

20. Rota da Luz

2009-09-08T02:26:00.000-07:00

20. Rota da Luz
Waar waren we ook alweer gebleven? Beira Litoral!
“The golden sands carry an iodine fragrance, a sea perfume that makes us dream…,” begint een Engelstalige toeristische folder. Ik kreeg het door een vriendelijke dame in de Posto de Turismo over Vagueiro toegestopt. Onweerstaanbaar, wij er heen.
Het gaat hier over het Portugese landsgedeelte rondom de stad Aveiro en zij gelijknamige Ria (www.turismodocentro.pt). De folder beloofde ons een hemel op aarde maar als we er toekwamen stond er een vliegende storm op de oceaan. De woest kolkende zee beukte zijn golven te pletter tegen de zeedijk. Het natte strand was dan ook op enkele vermetele na verlaten. De ranke vissersboten vaarden niet uit om hun ‘arte de Xavega’-visvangst te bedrijven. In de overdekte vismarkt wist een verkoopster in perfect Duits ons te vertellen dat: “das Meer ist ganz böse” was!” Amalia Da Silva had 17 jaar in Duitsland gewoond en was al 25 jaar terug in haar geboorteland. Ze werd dan ook onze dagelijkse visleverancier met kennis van zaken. Behalve sardine’s (sardinhas), zalm (salmao) en een zeldzame tentoongestelde rog (raia) waren de andere vissoorten ons onbekend. We testen pescado (€5/kg) en dourado (riviervis, €3/kg) uit. Bacalhau is stokvis en wordt ingevoerd. Makreel noemt hier cavala. Lulas en calamares zijn inktvisjes.
Wij hadden een plaats veroverd op de zeedijk en zijn getuige van een enig spektakel van de kracht der oceaan. Wat de bedwelmende parfum betreft die ons doet dromen? In geen tel waren onze ruiten bedekt met een dikke laag stof en zeezout. Toch bleven we er koppig drie dagen. ’s Nachts ‘droomden’ we op een aanliggende parking achter de duinen. Wel verboden voor motorhomes maar aardig volzet met deze reismobiles, allen Portugezen. De gemeente hanteert hier verstandig het gedoogbeleid! De dag keerde we terug naar de zeedijk. Deze dijk is maar een halve kilometer lang. Hij is dan ook zo volzet met auto’s van dagjestoeristen. Vroeg erbij zijn is dan ook de boodschap.
Aan een Portugees vragen of hij Spaans spreekt, is vragen aan een Schot of hij een Engelsman is. Portugees leunt dichter aan tegen het Frans dan Spaans. Als je beide landstalen kent is Portugees lezen best begrijpelijk. Spreken is een ander paar mouwen. Wij slagen er maar niet in deze keelklanken naar voren uit te stoten. Gelukkig schoten we met Engels en Frans al een heel eind op.
Aveiro
We werden wakker in Praia de Costa Nova op de speciale parking voor autocaravanas (*1). Deze is gelegen aan de twee kerken van Capelas da Sra. da Saude achter de duinen.
Van hieruit reden we naar Vista Alegre, waar een oude porseleinfabriek is (*2) en bezochten het gloednieuwe maritieme museum van de streek in Ilhavo. Zo kwamen we meer te weten over de boten van de Ria (www.museumaritimo.cm-ilhavo.pt).
Bateira de bicas ou chincha is een vissersboot. Barco moliceiro is een slag groter en dient om zeewier op te vissen (nu ook voor rondvaarten met passagiers op het stadskanaal van Aveiro). Bateira enviera da Canelas werd gebruikt uit de salieras (salinas of zeezoutwinning)en Barco Saleiro ou Mercantel is een vrachtvaarder voor zowel zoutvervoer als generale cargo.
De hoofdbrok is de stad Aveiro zelf. In het centrum is het betaalparking aan het kanaal dat het centrum in twee delen snijdt (0,60/h. Max.:2 uur). Aan een brede brug over het kanaal, waar zelfs plaats over is voor een rondpunt, liggen de met taferelen uit het dagelijks leven beschilderde ‘barcos moliceiros’. Ze doen nu dienst om toeristen rond te varen (zoals in Brugge op de reien). Er was een tijd dat meer dan 1.000 zulke boten hun kost verdiende in de Ria. Naast visserij brachten ze zeewier aan land voor bemesting. Nu zijn er nog een dertigtal. In de aanpalende toeristische dienst maakte een bediende ons opmerkzaam om het oude stationsgebouw eens te bekijken. De gevel is versierd met azulejos. Het stelt vergane beroepen en oude stadsgezichten voor.
Azulejos
Van de Rota da Luz wordt Ovar als de museumstad van de geglazuurde kleurrijke tegeltjes vernoemd. Veel huizengevels zijn er mee afgewerkt. De azulejo heeft een Arabische oorsprong (al-zuleycha). Het werd in Portugal in de 16de Gouden Eeuw van ontdekking ingevoerd. Voornamelijk kerken en paleizen werden ermee gedecoreerd. Zowel van binnen als van buiten. Op het einde van de 17de eeuw kwam de eigen productie onder Chinese ceramiek en Hollandse invloed. De wit-blauwe combinatiekleur in de azulejo is gebaseerd op Delfse faience.
De best bewaarde azulejo kerkgevel is deze van Valega (deelgemeente Ovar), terwijl het gerechtsgebouw van Ovar er meer een moderne Art Nouveau versie op na houdt. Het sierstuk stelt hier de arte da xavega-visvangst voor.
(In Lissabon is er: Museu de Azulejo in het voormalige klooster Madre de Deus.)
Casas tipicas
Terug overnachten we in Praia da Costa Nova met zij in oude pyjama’s gestoken houten huizen! Van de meeste ‘casas tipicas’ (nu zelfs de betonnen) zijn hun voorgevelplanken in wit-rood, wit-groen of wit-blauwe strepen geschilderd, wat mij doet denken aan grootvaders vooroorlogse pyjama.
Voetnoten
(*1) Deze ‘Zona Autocaravanas’ is gratis en ligt net achter de duinen aan de Capelas da Sra. da Saude. Toiletten en (koude) douches zijn voorzien.
(*2) Komende vanaf de kust is er een houten brug over de Ria enkel voor max: 2,5t en er is een hoogteportaal: 2,50m.
www.rotadaluz-aveiro.co.pt, www.rotadaluz.pt, www.visitportugal.com, www.cm-ilhavo.pt.
Toltarieven auto(snel)wegen: www.touring-e-explorer.be.
© www.camperreiswegwijzer.com

19. Beira Litoral

2009-08-30T12:19:00.000-07:00

19. Beira Litoral (Centro)
Waar waren we ook alweer gebleven? De waterkant! Het was al vier dagen mistig aan de kust van Praia De Vieira. Een koude westerse oceaanwind maakte dat we onze pullover terug uit de kast moesten halen. Er was meer: We hadden een wasje geslagen en dat wilde maar niet drogen. Alles was klam en vochtig. We besloten terug het binnenland in te trekken. Doel was nu de vallei van de Taag. We trokken naar Abrantes (www.rtribatejo.org) en verwisselden in de tijdspanne van één uur de koude vochtige kust (19°C) voor de hete droge oven van het binnenland (35°C).
Het oude stadsgedeelte van Abrantes is gebouwd in de schaduw van een feodale kasteel tegen de bergflank (188m). Toch twee kilometer verwijderd van de oevers der Taag. Dat betekend ook dat de straten up en down aangelegd zijn wat voor personen moeilijk te been geen sinecure is. Wij vonden een platte parking net over de brug op de linkeroever. Kwestie van niet uit ons bed te rollen!
Na een nacht vonden we het welletjes, de was was droog en besloten we terug te keren naar de koelere kust: nu Figueira da Foz. De mist was opgetrokken, blauwe lucht en de temperatuur 25°C. Aangenaam strandweer dus. We vonden parking aan de uiterste zuidkant van het strand (gratis plaats voor 350 auto’s) waar al heel wat zwerfwagens waren samengetroept. De overdekte markt (Mercado Municipal) is er op loopafstand rechtover de jachthaven, wat het dagelijkse boodschappen probleem meteen ook oploste.
Figueira da Foz heeft de allure van een mondaine badstad met Casino. Het strand met extra fijn korrelig wit-zand is drie km lang en 300 tot 500 m breed. Via houten wandelpadden geraak je tot aan de waterlijn, zodat je niet door het zand hoeft te ploeteren (www.turismo-centro.pt, www.figueiraturismo.co, www.cae.pt).
Verkennen van de andere badplaatsen
’s Anderdaags verplaatsen we ons verder naar het noorden. Daarvoor volgden we de toeristische haarspeldbochtige weg over Cabo Mondego naar de uitkijk van Alto de Bandeira (256 m) met schitterende panorama en verder door een eucalyptus- en sparrenbos naar Praia da Quiaios. Dit is een familiebadplaatsje waar enkele zwembaden het probleem van het woelige in zee zwemmen oplost, zeker voor kleine kinderen.
We trokken nog verder, nu naar Praia da Tocha, ook Palheiros da Tocha genoemd omdat de huizen hier op palen gebouwd worden (palheiro = paal). Hier is de zeedijk maar één km lang. Het strand bereik je over houten wandelpaden (ook voor mindervaliden). De bibliotheek staat op het strand en je kan er gratis internetten.

Praia da Tocha vormt een fusiegemeente met de stad Cantanhede (www.cantanhedeonline.pt). Het plaatselijke VVV verwees ons naar een plek waar we met onze zwerfwagen konden overnachten aan een tennisveld. We stonden er niet alleen en het was een aangename picknickplaats. Op voorziene stenenovens kon je sardientjes roosteren, dat je eerder kocht aan vissers op het noordelijk uiteinde van de zeedijk. Propere WC’s voorzien. Wat er niet bij verteld werd was dat in het clubhuis van de tennis: ‘Bar das dunas’, ’s nachts disco werd gehouden. Van de ganse nacht geen oog dicht gedaan en ’s anderdaags verhuist naar de zuidkant van de dijk waar het rustig was. In de namiddag loopt het stadje bomvol met badgasten uit het binnenland. Parkeerruimte wordt dan schaars.
Beschouwend overzicht van de Portugese kusten
Wat opvalt is dat in alle badplaatsen de duinflora streng beschermde gebieden zijn. Colabore na protecçao das dunas. Use as caminhos estabelecidos. Men maant de mensen aan de duinen te respecteren en gebruik te maken van de houten staketselwandelpaden (van het zand gescheiden op palen). Deze constructies zijn over de duinen heen gebouwd.
Netheid
In tegenstelling met ons vorig bezoek in 1999, is tot onze verassing Portugal zinnelijk geworden. Om zeven uur ‘s morgens zijn de opkuisploegen al in de weer om het zwerfvuil op te ruimen. Veel hoeft er niet geruimd te worden. De talrijke vuilnisbakken en de nodige voorlichting van de staat hebben hun nut bewezen (*). De plaag van zwerfvuil heeft zich vermoedelijk naar onze contreien verplaatst (dure vuilniszakken waar bespaard op moet worden?) Ook de talrijke gratis WC’s met papier aan het strand en zelfs op picknickplaatsen zijn proper onderhouden. Een poetsploeg komt regelmatig langs of een vaste kracht (m/v) houdt de boel in het oog. Er wordt geen geld aanvaard. Service van de gemeente.
Veiligheid
Naar onze normen is er nogal veel politie te been. Patrouilles te voet, per auto, fiets en te paard (dit laatste voor de bossen en duinen). De praia’s (stranden) liggen soms 10-20 kilometer uiteen. Daartussen sparrenbossen, duinen en maagdelijk uitgestrekt strand.
Het minpunt is dat de zee door haar wild aanstormende rollers en branding weinig kans laat tot veilig zwemmen. Het oceaanwater is ook koud. Toch staan overal redders geposteerd. Het fijne zandstrand is er wel een eldorado voor zonnekloppers. Hotels en gemeenten hebben ingespeeld op deze tekortkoming. In Praia da Vieira noteerde ik voor het openlucht badcomplex: Meriparque: €10/7 per dag en in Espinho Balneario Marinho: €3,40:€2,50 voor 90 minuten veilig waterplezier. Wel lijkt de deze kust een paradijs voor surfers.
Rijgedrag
Het rijgedrag van de Portugezen is vergelijkbaar met het onze. Als er al eens iemand gek doet kan je er een bod op doen dat het ene met franse autoplaat betreft! De secundaire banen doorheen de dorpen is de maximale snelheid 50 à 30 km. Er bestaan snelheidsdrempels maar het systeem van het rode trafieklicht, zoals in Spanje overigens waar het al 20 jaar bestaat: je rijdt te snel en 100 meter verder sta je gegarandeerd voor het rood licht, is stoppen een snelheid van 0 km hier ook invoegen. Het werkt efficiënter dan de weg bezaaien met bloembakken maar is geen schatkistvullende extra inkomst, zoals bij ons met de flitspalen! Portugese politici zijn vermoedelijk (nog niet) onverzadigde geldwolven. Het is pas in grote steedse centra dat we betaalautomaten aantroffen. Voor de rest is parkeren overal gratis wat ook als een slok op de borrel bespaard. Tot nu toe ben ik nog maar in één maand Portugal €2,40 parkeergeld kwijt!
Toltarieven op auto(snel)wegen
www.touring-e-explorer.be
Enkele prijzen
Terras op de zeedijk: grote tas koffie (vraag naar een abatanado) €0,60 à €0,70, Sangresbier 33 cl: €1,00 à €1,50.
Aanzichtkaart: €0,35 a €0,40. Magnum ijsje €1,50, schepijsje per bol: €1,00 à €1,20.
Supermarkt: Kotlet (zwijn): €1,60 à €2,00/kg, kip: €1,60, geroosterde kip: €6,00, tomaten: €0,55/kg, Bananen: €0,85/kg, nectarines: €1,00/kg, aardappelen: €0,20/kg, 1 liter melk: €0,45, ¼ kg boter: €1,40, 1 liter olie: €1,05, Briekaas: €5,55, 6 flessen special Superbockbier 33 cl: €24, lokaal bier Sagres in flessen van 33 cl: €9,50, doos 6 eieren €0,45, witloof (andiva): €1,85/500 gr., fles porto: €4,50 à €10,00.
Vismarkt (de meeste vis is ons onbekend of toch niet verkrijgbaar op onze markten): verse zalm: €8,00/kg, grote gekookte gamba’s: €15,00/kg, cavala (makreel): €5, pescado: €4 à 5/Kg.
Voetnoot
(*) Een reusachtige rondrijden publiciteitsbus demonstreert op de zeedijken hoe afval gerecycleerd moet worden. Voor de jeugd zijn er elektronische spelletjes voorzien zoals: welk afval moet er in een van de vier verschillende gekleurde afvalbakken op het strand? www.residuosemmovimento.net.
© www.camperreiswegwijzer.be

18. De waterkant

2009-08-25T07:19:00.000-07:00

18. De waterkant
Waar waren we ook alweer gebleven? Fatima! Na zes dagen in het heiligdom waren we van alle zonden gezuiverd. Verlicht trokken we terug naar de koelte van de kust. Nu Praia da Vieira.
Ook dit plaatsje vond haar oorsprong in de visserij. Als badstad is het nog op mensenmaat en wij voelden er ons direct thuis. We vonden plaats op de zeedijk met zicht op strand en de oceaan. Naar het noorden toe is er ruime parkeermogelijkheden, o.a. ook voor motorhomes, aan beide oevers van de Rio Lis.
Als sedert het ontstaan der tijden beuken hier de golven zich te pletter tegen de Portugese kust. Het water is dan ook minder vriendelijk voor zwemmers. Het kan aangenaam zijn voor surfers maar wat minder watergeweld is gunstiger voor de vissers. Zij moeten met hun ranke bootjes deze branding overwinnen om hun netten in zee te dumpen. Het in zee lanceren gebeurt nu nog van op het strand met de nodige mankracht. De grotere schepen worden door tractoren de zee ingeduwd.
De schipper taxeert de aanrollende zeeën. Hij weet uit ervaring het gunstigste moment om gelanceerd te worden. Toch is het altijd spectaculair hoe het ranke scheepje na enkele opdoffers van brekers, waarbij de opvarende tonnen zeeschuim over zich heen krijgen, dieper water onder de kiel krijgt. Vroeger gebeurde de voorstuwing met de riemen. Nu dienen de riemen als roer en stabitalor bij het in zee gooien van het net. De vissers hebben hulp van een buitenboordmotor om hun broodwinning tegen het natuurgeweld op te nemen.
Buitenboordmotor? Omdat deze niet op de romp gemonteerd kan worden door het ontbreken van een spiegel en de scherpe achtersteven gebeurt de vasthechting binnenboord. De schroef steekt door een gat in de rompbodem om haar onderwater voortstuwende taak te vervullen. Vastgehecht is het geheel aan een waterdicht schot, zodat er geen water in de kuip binnenstroomt.
Met de buitenboordmotor (die nu binnenboord staat) kan men niet zoals bij een zodiak manoeuvreren. Ze staat vast. Bij de lancering is de al draaiende schroef opgetrokken en pas als het schip in het water geduwd is wordt deze neergelaten Anders schroeft ze in het zand.
Het net ligt zo opgeplooid dat de ‘kul’ er als laatst overboord gaat. De ‘wings’ (zijnetten) maken van het geheel een reusachtige fuik. Op het net en haar ‘wings’ in de juiste positie te houden zijn de nodige vlotters voorzien. Het vissersbootje keert nu naar de kust terug.
Het binnenhalen van het net
Gebeurt manueel (artisanal) door de bemanning bij kleinere ondernemingen. Bij de grotere schepen door tractoren. In het Portugees spreekt men van “arte de Xavega” -visserij. De totale bemanning, zowel voor het bedienen van de schepen als aan wal bestaat uit 20 à 22 koppen. De twee trekkabels zitten hier met het sleepnet wel twee kilometer ver in zee. Het net wordt traag naar de kust toegewincht door lieren die op de tractoren zijn gemonteerd. Bij het begin staan de twee tractoren ver uit elkaar om de wings het maximale ruimte te geven het strand af te vissen. Vissen die zo gehinderd worden zoeken dieper water op. Dat is de bedoeling van de fuik die hun naar de kul van het net jaagt. Naar gelang het net het strand nadert wordt de hoek verkleind tot het net bijna op het strand getrokken ligt. De tractoren staan nu praktisch naast elkaar.
De vangst mag zich verheugen in de zomer door een horde toeristen. Meestal belemmeren ze het werk van de vissers. De blinkende springlevende visjes – 90% zijn sardienen - en enkele grotere vissen (roli, cavala en selema) is de beloning van uren arbeid.
De vissersboten van Praia da Vieira zijn geregistreerd in Nazaré. Foto’s en prentbriefkaarten tonen nog hoe de schepen vroeger op het strand getrokken werden door ossen. Deze tijd is nu past. Behalve één scheepje, de Senhora da Luz, waar het net en schip door handenarbeid nog op het droge worden gesleurd, worden de grotere schepen, Deus te Salvare en Viking, hier machinaal afgewerkt. De manschappen verdienen volgens een procentsysteem (zoals bij onze Noordzeevissers) hun kost.
Dat de vis hier ook duur betaald wordt herinnert op de zeedijk een klein monument. Op 15 november 1907 kwamen toen 13 vissers van de Salsinha bij een scheepsramp om het leven.

Als een schreeuw in de nacht
De vrouw schreeuwde zich de stembanden schor uit het lijf. Krampachtig perste ze met een geraspte geluid er de laatste schreeuw als een snik in de nacht uit. Een smeekbede om aandacht. De laatste rauwe tonen waren nog niet de lucht ingeblazen toen de zaal in een gejoel en daverend applaus losbarste. Fado.
We waren uitgenodigd door de plaatselijke FC De Kampioenen! O grupo desportivo da Praia de Vieira beloofde ons een ‘Grandiosa noite de Fado’. Met fadistas da Nossa Terra (*). Vier vrouwen en twee mannen van de voetbalclub zouden ons vergasten op een avondje nationale zang: de fado. De plaats van het gebeuren was in het feestzaaltje, kortweg de Cinema genoemd. De zaal liep barstens vol met jong en oud. De toegang was gratis maar een kleine donatie was altijd welkom voor de clubkast. Iedereen kende ieder in deze oorspronkelijke gesloten visserscommune. De zaal brulde dan ook het refrein mee. Ambiance als op het voetbalveld als eigen ploeg een goal trapte.
Fado
Het ontstaan van de Fado is onduidelijk. Is haar ontstaan te zoeken in het moors, van negers slaven uit Brazilië? Feit is dat het ontstond in Lissabon en wel in de Alfamawijk. De fado is een lied van de donkere nacht. Het was het lied van de schaduwzijde van de maatschappij. Een uitlaatklep in tijden van crisis. Zeelieden, werklozen, criminelen, prostituees en ander tuig waren de eerste fadistas.
‘Saudade’ is Portugees dat niet in één woord samen is te vatten. Het woord komt van het Latijnse fatum wat het lot betekend. Het betekend een melancholie verlangen wat ooit was er niet meer is en er nooit meer zal komen. Het zit dieper dan nostalgie. De zanger wordt begeleid door een fadogitarist (met guitarra portuguesa) en een viola.
De fado kreeg wereldvermaardheid door o.a. Amalia Rodrigues, la Rainha da Fada. Zij was het die de fado naar het Olympia en Carnegie Hall bracht en het lied de status meegaf met teksten van dichters als Luis de Camoes, Fernando Pessoa en David Mourao-Ferreira.
www.visitlisboa.com
(*) Carlos Pedrosa, Idilia Pedrosa, Lurdes Faustino, Odete Margues, Quim Leandro en Adelaine Ferreira.
www.turismo-centro.pt, www.figueiraturismo.co, www.cae.pt.
© www.camperreiswegwijzer.com

14. De geheimen van Fatima

2009-08-18T03:40:00.000-07:00

17. De geheimen van Fatima
Waar waren we ook alweer gebleven? Aan de Praia do Prata. Het werd aan de kust mistig en er stond een straffe koude westenwind pal uit de oceaan. We besloten het binnenland te exploiteren. Ook al omdat onze auto onderhanden genomen moest worden voor haar periodiek kilometeronderhoud.
We reden door het uitgestrekte Leiriawoud naar Marinho Grande. Dit sparrenbos dat in de 12de eeuw aangelegd werd door de Cisterciënzers monniken om het opwaaiende zand tegen te houden, werd het hout na 100 jaar al gebruikt voor de Portugese om de toen high technische karvelen te bouwen. Het werd ook in tegenstelling tot de Spaanse conquistadores - dat hun land kaal kapten voor hun houten schepen om het goud van de Inca’s te gaan roven - ook als exportproduct verkocht. Portugezen waren voornamelijk handelaars. In de 19de eeuw gebruikte men het voor de glasindustrie (hout+zand) en verrees Marinho Grande letterlijk uit het zand der duinen. Ook worden van de bomen het hars afgetapt voor terpentijn.
Omdat er geen Mercedesgarage voorhanden was lieten we het onderhoud doen bij een Citroëndealer. Als naar Oost-Europees gebruik liet ik ook de oliefilter vervangen. Op de vraag ook de brandstoffilter te vervangen wis ik zo meteen geen antwoord. Ik vertelde de man in de receptie dat dit volgens mijn weet - in de 15 jaar dat we met deze auto rondtoerden - nog nooit gebeurd was. Toch liet ik in alle landen mijn onderhoud en herstellingen bij Mercedes uitvoeren. Hilariteit en ongeloof. De brandstoffilter werd meteen vervangen.
We overnachtte aan een nieuw aangelegd wandelpark in Marinho Grande. Deze stad is nog niet zo oud en beschikt over een infrastructuur met alles erop en eraan. Zelfs vanuit het park konden we draadloos (WiFi) met onze laptop internetten.
Omdat het weer niet meezat besloten we naar Fatima op te stomen. Eerst werd een tussenlanding gemaakt in Batalha, waar een onafgewerkte kapel de toeristische trekpleister is (capelas imperfeitas). De kerk en klooster met twee kloostergangen hebben hun ontstaan te danken aan koning Joao I. Die had de Heilige Maagd afgesmeekt voor de goede afloop van een veldslag (Aljubarrota op 15 augustius 1385, 15 km ten zuiden van Batalha) en een gelofte gemaakt een klooster te bouwen (nu Unesco werelderfgoed. Toegang €5/ €2,50 voor pensionados).
Het komt ons voor dat de meeste heiligdommen hier hun ontstaan te danken hebben aan verschijningen, mirakels en gewonnen slagvelden!
Tempeliers
We reden naar Fatima maar besloten eerst nog even door te rijden naar Tomar (www.visittemparios.com of .pt), 40 kilometer verder het binnenland in. Deze stad (15.000 inw.) is nauw verbonden met de Portugese tak van de Tempeliers: Ordem da Cavalaria do Templo, kortweg Templarios). Omdat ze te machtig werden, volgens de franse koning Philips IV de Schone, werd paus Clemens V (in ballingschap in Avignon) onder druk gezet de orde te ontbinden. De Portugezen zagen de bui al hangen en verwisselden de boog van schouders. Voortaan gingen ze door het leven als: Ordem da Cavaleria de Nosso Senhor Jesus Cristo. En wie kan daar wat verkeerds over zeggen? Daarmee bleef alles bij het oude en zelfs vermeerderde ze hun macht. Hendrik de Zeevaarder en koning Manuel I werden grootmeesters. De ontdekkingsreizen werden door de orde gesponsord.
Tabuleiros
Een van Portugal eigenaardigste festa’s is deze van de Tabuleiros in Tomar. Het is een overblijfsel uit de middeleeuwen. Koningin Isabel Aragao – later heilig verklaard – legde de fundatie voor een christelijke solidariteit om de arme bevolking met vlees, wijn en brood eens te verwennen. Wat ononderbroken overbleef sedert de 17de eeuw is de originele festa da Tabuleiros. Vierhonderd jonge vrouwen (vroeger voorbehouden aan maagden) torsen een presenteerblad (tabuleiro) torenhoog opgestapeld met broodjes, even hoog als zijzelf op het hoofd. Met de door de priester gewijde brood - op de top een kroon met witte duif als symboliek voor de heilige geest, het feest heeft plaats in Pinksteren - wordt in processie gedragen door de maagdelijk in het wit geklede dames vergezeld van evenveel jonge mannen.
Terug in Fatima (8.000 inw, www.rt.leiriafatima.pt) is er een speciale gratis parking voorzien zwerfwagens. Er zijn toiletten en het weekend gelegenheid tot het nemen van douches (09 – 18h). In tegenstelling tot Lourdes is er veel parkeerruimte voorzien en kunnen pelgrims (en toeristen) vrij hun tenten opslaan tussen de rechtopstaande ranke eucalyptussen en grille vertakte steeneiken. Talrijke stenen tafels met bank nodigen uit voor de picknick. Drinkbaar water is overal beschikbaar. De weekends zijn er dan ook zeer druk.
Toch laat ook hier de recensie zich voelen. De wildgroei aan kleine en grote religieuze spullen verkopende winkels komen met armoe uit hun kosten. Kelners staan aan de deur van hun zaak met de menu’s in aanslag klanten te lokken.
Op het onmenselijke grote plein voor de basilica do Santuario staat de pas de op 13 oktober 2007 ingewijde en half in de grond verzonken Igreja da Santissisma Trindade met 8633 zitjes.
Op het plein zelf is er een marmeren ‘pista encurtada’ (glijbaan) dat lichtjes afglijd naar de verschijningskapel (Capelinha das Apariçoes). Gelovigen die boete doen, of een gelofte hebben afgelegd, kruipen op de knieën naar de kapel. Veel hebben hun knieën ingewikkeld met lappen stof of beschermplaten, gebruikelijk bij beoefenaars van skeelers, aangebonden. De bedoeling is dat een rondje omheen de verschijningskapel te maken. Als er geen mis is ook even rond het altaar. De moedigste keren de ganse weg, nu bergop, terug naar de startplek. Ik schat de totale afstand toch op één kilometer.
Op de knieën
Gefascineerd besloot ik zelf de test te ondergaan. Zo wist ik tenminste waarover ik schreef. Omstreeks negenuur in de morgen begaven we ons naar de start. Eerst offerde Eliane nog een kaars dat ze eerder kochten in het Spaanse bedevaartsoord El Rocio. Je kon er wel kaarsen kopen maar niet laten branden! Wel geld in de ‘orgel’ steken waarna in een namaak witstenen kaarsje een lampje begon te gloeien. Flauw.
Dus die echte waskaars werd hier volgens de regels geofferd op de daartoe aangewezen plaats.
Als boetepak had ik een lange broek mee dat tien jaar geleden al nuttige dienst deed. Toen waren mijn benen (in short) verbrand door de felle zon op onze tocht naar Compostela. Boete doe je op je blote knieën tot bloedens toe. Maar iedereen gebruikt wel iets om de knieën te beschermen. Ik had twee handdoekjes – gekregen van iemand die het in een of andere VIP-hotel had gejat en aan mij had gegeven: “of ik er iets kon mee doen?” Ja, als kniebeschermers in Fatima!
Voordien hadden we afgesproken dat ik de afstand zou afleggen tot aan de kapel en niet verder, toch goed voor 300-tal meters. Ik wilde niet als ‘ongelovige’ de pretentie hebben de missen, die continue daar plaats hebben, te onteren met een onnozele stunt. Daarvoor heb ik te veel respect voor de gelovigen.
Ik startte meteen met een vrouw dat haar kind op de arm torste. Achter mij ook een vrouw die een baby op kangoeroewijze op haar buik droeg. Twee meter verder waren beiden me al voorbij geschoven. Nou moe!
Mijn geïmproviseerde knielappen bleken ook geen succes. Ik stroopte de pijpen van mijn broek op en plaatste ze op mijn blote knieën, de broek die nu spande, eroverheen. Dat lukte al aardig wat maar de plooien in het handdoek begonnen na een tijdje te nijpen. Het zou tandenbijtwerk worden. Ik was nu al een half uur onderweg en voorbijgeschoten door een tiental ‘deelnemers’. Meestal vrouwen. Enkelen waren al op de terugweg over het 1 meter brede, door wrijving ontstane glanzende marmerpad. Velen hadden het echt kwaad. Bidden ononderbroken de rozenkrans. Ik heb geen rozenkrans. Vreemde eend in de bijt! Per meter afzien begon mijn achting voor deze mensen sterk te stijgen. Velen waren begeleid door familie, echtgenoot en kinderen. Aandoenlijk.
Een jong ding haalde mij in. Tijd om een geanimeerd gesprek. Eliane boos: “zwijg, dat kind bid!” Wat drijft hen en wat zit ik hier in hemelsnaam te doen? Dat volk heeft geslist geoefend aan hun parochiekerk en bij slecht weer ‘indoor’ in de kerk. Het kan niet anders. Boete doen? Ik doe geen vlieg kwaad en ben zo eerlijk als 24 karaats goud. So what!
Terug wordt ik door twee vrouwen voorbijgestoken. Ik verander van techniek. Ik probeer nu met mijn twee handen me vooruit te slepen als zit ik op een slede. Vals spel. Mag niet. Terug op de knieën.
Ik haalde de mij opgelegde eindstreep. Enkele afgeschaafde knieën en een levenservaring rijker.
De 13de
Iedere 13de van de maand is het een speciale dag. Op 13 mei 1917 (WOII) beleefden drie herderkinderen in een visioen de verschijning van de Heilige Maagd. De verschijning zou zich vijf maanden lang en wel iedere keer op de 13de herhalen. Deze Virgin de Rosario (Maagd met de Rozenkrans) vroeg de verscheurde wereld om vrede. Op 13 oktober 1917 waren 70.000 samengestroomde gelovigen getuige van de laatste verschijning. En niet alleen dat. Ondanks dat het baken oude wijven regende aanschouwden ze een natuurwonder. Plots stopte de regen en verscheen de zon als een grote vuurbal. Sommige publicaties hebben het over een snel om zij as draaiende vuurwiel dat dreigde op de wereld te vallen(…). Een stem verkondigde dat binnen een maand een speciale gebeurtenis in de wereld zou plaatsvinden (sommigen linken het aan de Oktoberrevolutie in Rusland, de wereldvrede kwam er pas met de wapenstilstand op 11 november 1918).
Voetnoten
(*) Bron: Herinneringen van Zuster Lucia. ISBN: 972-8524-66-8, Secretariado dos Pastorinhos, Fatima – Portugal 2006.
Volgens zuster Lucia in haar memoires over 13 oktober 1917: “We gingen al tamelijk vroeg van huis, rekening houdend met oponthoud onderweg. Mijn moeder, die bang was dat dit de laatste dag van mijn leven zou zijn, met haar hart verscheurd door de onzekerheid over wat er ging gebeuren, besloot met mij mee te gaan. Onderweg: de taferelen van de vorige maand, nu nog veelvoudiger en nog ontroerender. Zelfs de modder van de wegen was voor die mensen geen bezwaar om in de meest en smekende houding neer te knielen. Aangekomen in de Cova da Iria bij de steeneik, vroeg ik, door een inwendige impuls gedreven, aan de mensen of zij hun paraplu’s wilden sluiten en de rozenkrans bidden. Kort daarop zagen we de lichtstraal en vervolgens boven de steeneik Onze Lieve Vrouw.”
Hierna komt Lucia in gesprek met OLV die haar verkondigd “dat de oorlog zal eindigen en de soldaten binnenkort naar huis terug zullen keren.”
Later na het gesprek: “toen opende zij haar handen en liet ze weerkaatsen op de zon. En terwijl zij opsteeg, bleef de afglans van haar eigen licht zich projecteren op de zon.”
Verder in haar memoires: Nadat OLV in het onmetelijke uitspansel verdwenen was, zagen ze naast de zon de H. Jozef met kind en OLV in het wit gekleed met blauwe mantel. Ook verscheen Onze Lieve Heer die de wereld leek te zegenen. Ook dit visioen verdween en OLV verscheen nogmaals gekleed nu als OLV van de Karmel.
Over het derde geheim van Fatima:
De twee eerste ‘geheimen’ waren dat de kinderen een inzicht kregen in de verschrikkingen van de hel en de aankondiging van een tweede Grote Oorlog. Zuster Lucia schreef over het derde ‘geheim’ dit in een brief dat pas in 1960 geopend mocht worden: “… wordt een paus gedood, op dezelfde weg van de martelaren…”, schrijft ze. Geen verdere details. De moordaanslag op de paus gebeurde op 13 mei 1981 (let op de datum: 13 mei gebeurde de eerste verschijning). De tekst van de brief werd later aan de paus voorgelegd waarin het derde geheim profetisch verkondigd werd. Hij was dicht bij de dood geweest en zijn overlevering verklaarde hij zelf met de woorden: “Het was een moederhand die het pad van de kogel leidde en de stervende paus stopte op de drempel van de dood.”
Er zijn vele speculaties geweest over dit ‘derde geheim’. Pas op 13 mei 2000 maakte kardinaal Sodano de juiste inhoud van de brief wereldbekend.
De kogel werd later ingezet in de kroon van het OLV-beeld dat gedurende de avondlijke kaarsjesprocessie meegedragen wordt.

16.Portugal

2009-08-06T12:58:00.000-07:00

PORTUGAL
Waar waren we ook weer gebleven? In Spanje. We hadden verlof genomen aan het strand van Punta Umbria. Na tien dagen vonden we ons uitgerust om het Iberische schiereiland verder te verkennen. We reden de kust af naar het uiterste westelijk deel van Andalusië.
Zeven jaar geleden was ik hier al eens om te overwinteren. Het oude gedeelte daargelaten stonden toen nog de alle te koop aangeboden vakantiehuizen in de steigers. Nu is alles volgestouwd met uniforme huizenblokken. Omdat het leuke er van af is besloten we maar meteen naar Portugal uit te wijken. We reden naar Isla Cristina en zagen het daarna al snel voor bekeken. Not our cup of tea!
Na Ayamonte reden we de brug over de Rio Guandiana - dat al sedert de Romeinen de natuurlijke landsgrens vormt tussen beide landen - Portugal binnen. Aan de eerste afslag van de A22 sloegen we richting kust in naar voluit: Vila Real de Santo Antonio de Arenilha.
Na de fameuze aardschok van 1755, dat Lissabon van de kaart veegde, kwam markies do Pompal op het idee om ook de door de zee in de 17de eeuw verzwolgen havenplaatsje in al haar glorie herboren te laten worden. Do Pompal had in de hoofdstad wat in de pap te brokkelen omdat hij betrokken werd bij de heropbouw van de Baixa. Hij kon koning José den Eersten zo gek krijgen dat gedeelten van de nieuwe urbane structuren in Lissabon zelf werd gefabriceerd. Van nummers voorzien werden de onderdelen dan per schip naar de Rio Guandiana gebracht en daar terug in elkaar geflensd. In een recordtijd van vijf maanden werd de ‘Koninklijke stad’ als bewoonbaar verklaard. De stad heeft een dambord stratenplan.
Do Pompal was een hervormer tout court. Op sociaal gebied was hij zijn tijd ver vooruit. De federale maatschappij nog niet. Hij streek vele adel en de kerk tegen de haren in. Na de dood van zijn broodheer, koning José, viel hij in ongenade en werden zijn omvormingen te niet gedaan. Wat restte en aan hem blijvend herinnert zijn de Baixa van Lissabon en Vila Real.
Ons eigenlijk doel was Monte Gordo, een deelgemeente van Vila Real aan de kust. Ook dit voorlopig slaperig vissersplaatsje heeft sedert de jaren zestig van de vorige eeuw een metamorfose ondergaan. Het fantastische goudgele strand moeten de vissers nu delen met de talrijke zonnekloppers. Op het strand zelf verrees een van de drie casino’s dat de Algarve rijk is. Ook een reusachtige parking werd op het brede strand aangelegd. Daarna volgt de ‘Paseo’ (wandelboulevard) en dan pas de nieuwbouw.
We maakten er kennis met de getaande visser Peres. Hij heeft een knalrode kleine eenmansvissersboot op het strand liggen en vist in de vroege morgen. Hij beloofde Eliane wat schelpen zo uit zee gevist mee te brengen. ’s Morgens waren we dan ook vroeg uit de veren. Vissersboten worden bij aankomst aan het strand verder het mulle zand hoger opgetrokken door een tractor. Naar onze begrippen zijn de vangsten mager. Hoe verdienen ze hu n kost? Peres was niet op het appel. Pas anderhalf uur later zagen we hem aankomen. Onophoudend hoosde hij met een stuk emmer water uit zijn schuit. Als hij uiteindelijk op het strand getrokken wordt bemerkten we een emmertje halfvol met sardientjes, geen net. Hij was weinig van zeg en overhandigd met een verontschuldiging één enkele gesloten schelp. Beloofde morgen beter.
’s Anderdaags zagen we Peres een nieuw net naar zijn boot sjouwen. Maar we zouden de nieuwe vangst niet meer meemaken. We danken hem nogmaals voor de moeite en gaven wat geld, dat hij dankbaar in ontvangt nam. Algarve is voor projectontwikkelaars een goudmijn. Vissers werden blijkbaar vergeten eraan mee te profiteren.
Algarve had een verzandingprobleem. Zandbanken die zich voor de Oostkust vormden versperden de toegang naar de kust. De havens slipten dicht. Met het massatoerisme brak er een gouden tijd aan. De kleine typische vissershuisjes verdwenen in de schaduw van de flats. De kustplaatsen breidde zich razend snel uit en enkel de typische sierlijke schoorstenen bleven als handelsmerk herinneren aan Algarve op de nieuwbouw. Oorspronkelijk werden de schouwen gesneden uit boomstammen, later vervaardigd in keramiek, nu in beton.
www.visitalgarve.pt
Omdat ondanks een frisse zeebries we op de parking stonden gaar te koken besloten we het koeler noorden van Portugal op te zoeken. Onze keus viel op de Costa de Prata, 100 km ten noorden van Lissabon (Estremadura).
We namen maar meteen de auto-estradas (A22, A2, A13 en A8) en stoomden in een ruk naar S.Marinho de Porto en van daaruit de N242 naar Nazaré. Totaal betaald we aan portagem (péages) €44,92. Daarmee stonden we in enkele uren tijd in een milder klimaat vergelijkbaar met een zomers weertje van de Noordzeekust (387 km van Faro).
Nazaré
Nazaré wordt aan de toeristen verkocht als een origineel visserplaatsje, wat naar onze smaak fel overdreven is. Visserij wordt allang niet meer op de originele manier van op het strand bedreven. Een kunstmatige haven aan de zuidkant heeft ook hier het vissersleven grondig gemoderniseerd. Het badplaatsje in de zomermaanden overvol met vakantiegangers en eendagtoeristen uit Lissabon. Oude vrouwen nog plusminus in dracht - de weduwen herkenbaar in het zwart - lopen, zitten, staan, babbelen steeds met een bordje in de hand waarmee ze kennis geven ‘Alojamento Particular’ (kamers) te verhuren.
De nauwe straatjes, die haaks uitlopen op de kust stikken van de visrestaurants. Wat dan ook in de binnenstad een sterke sardienengeur meegeeft. Het strand zelf bestaat uit ruw grintzand, dat naarmate vanaf de zeelijn fijner en witter wordt naar de dijk toe wegens opwaaiing.
Aan de noordkant is een tandradbaan dat je voor €0,90 de klippen omhoog tilt naar de wijk Sitio. Daarmee we dan ook zij beland aan ons rantsoen legendes!
Op een mistige morgen in 1182 galoppeerde de edelman Dom Fuas Roupinho te paard een hert achterna. Het zou de duivel geweest zijn die plots van de rots afsprong. De edelman kon nog tijdig de Heilige Maagd aanroepen op het ogenblik dat de voorpoten van zijn paard al in de ijle lucht zweefden. De H. Maagd zette snel de versnelling van het paard in achteruit en man en paard waren gered van een gewisse dood. Als dank voor die snelle interventie werd een kapel opgericht. De ‘Santuario de Ns. Sra. da Nazaré’ (1182).
Detail: aan het kleine ‘Ermida da Memoria’ herinnert een stenen kruis ons eraan dat hier Vasco da Gama op bedevaart kwam voordat hij de reis naar India aanving.
De oorspronkelijke Santuario werd een dubbeltorenkerk. Na de bedevaarders kwamen de toeristen. Nu is het op het kerkplein een drukke doening van souvenirshops, restaurants, enz. Er is ook plaats voor tourbussen die dankbaar wordt gedeeld met zwerfwagenbezitters (bruine richtingsaanwijzer ‘Farol de Nazaré’ volgen).
Costa de Prata
De ‘Zilverkust’: We vervolgden onze weg noord. Nu aan de kustweg (Estrado Atlantico) die door torenhoge zandduinen en sparrenbossen loopt. Het is een mooie asfaltroute met rood gekleurd fietspad/wandelpad ernaast. Afslagen leidden naar de lagere gelegen kleine Praia (badplaatsen).
Het bos: Pinhal de Leiria is het grootste van Portugal. Het werd door de Cisterciënzers aangeplant in de 11de eeuw op bevel van koning Dinis ter bescherming van de vallei van Alcobaça tegen de opdringerige wandelende duinen. De sterke westenwind blaast (nog steeds) het stuifzand op waardoor op sommige plaatsen de duintoppen meer dan 10 meter hoogten bereiken.
Na een tijd sloegen we een verharde zandbaan in naar een strand. Het stond niet op de kaart aangegeven en we kwamen er pas ’s anderdaags achter dat de plek ‘Pria de Polvoeira’ hete. Het werd mistig en kil. Toch verhinderde het niet dat in de namiddag honderden auto’s met badgasten kwamen aangezwierd, de nodige stofwolken veroorzakend om toch maar tijdig een plaatsje zo dicht mogelijk aan het gele zand te veroveren. In een mum van tijd waren we ingesloten. We besloten dan ook maar ter plaatse te overnachten. Gedurende de avond kregen we gezelschap van nog acht motorhomes, bijna allemaal Fransen. Het valt op: Portugal is ‘in’ bij onze zuiderburen. In tegenstelling tot de Spanjaarden zijn de Portugezen meestal meertalig en… een stuk vriendelijker van aard dan haar stugge geburen.
Coordinatie GPS Nazaré: N 39.601257, W 9. 073677.
www.rt.leiriafatima.pt

15.Door Spanje

2009-07-29T01:45:00.001-07:00

Door Spanje
In volle zomer door Centraal Spanje rijden is moordend. De temperaturen zijn er constant boven de 30°C. Wij hadden uitschieters van 35° tot 40°C.
Verloren
Toen we nog in de Pyreneeën waren werd er in de aangrenzende NP Ordesa een vrouw vermist. Later lazen we in Het Laatste Nieuws (gedrukt in Barcelona) dat de 61-jarige Française Thérèse Bordais na elf dagen, zonder eten en drinken, door reddingsbrigades werd gevonden. Ze hadden er ruim een week met helikopters en honden naar gezocht. Ze werd ontdekt aan de voet van een kloof waar ze haar rode T-shirt op de grond had uitgespreid om de aandacht te trekken (www.mma.es/parques).
De koele Pyreneeën verwisselden we dan ook met weemoed voor de oververhitte oven van het Iberische binnenland. Het was nog een hele toer om vanuit het NP Aigüestortes door haarspeldbochten en een paternosters aan tunnels naar de ‘vlaktes’ te rijden. Inderdaad, Spanje Interrior is alles behalve poldervlak. Een stofferig, dor en verbrokkeld landschap. Goed voor het opnemen van spaghettiwesterns. Pas aan de provinciale hoofdstad Lleida (Lérida, www.lleidatur.com) was er door irrigatie wat groen voor de fruitteelt te bespeuren. In Mequinenza, waar de Ebro met haar bijrivieren wordt opgevangen tot een stuwmeer, zouden we wat koelte aan het water onder de schaduw van sparrenbomen kunnen opzoeken.
Het stuwmeer is tevens een grote visvijver. En dat er wat te vangen valt? Toen we er waren kreeg de 11-jarige Britse Jessica Wanstall een klepper van 2 meter groot en 90 kilo zware meerval aan de lijn. Die trok haar zo hard richting het water dat haar vader haar moest vastgrijpen. Twintig minuten lang leverde het duo een hevig gevecht. Uiteindelijk werden hun inspanningen beloond. Na een foto genomen te hebben werd de vis terug in het water geworpen.
In Alcaniz sloegen we de N232 in richting kust. Daarvoor moesten we over de bergketen ‘El Maestrat’. Langsheen de baan stond aangegeven dat er een speciale parking voor zwerfauto’s was. We besloten er te overnachten maar misreden ons en kwamen bovenop de parking van het kasteel, annex middeleeuwse stad Morella terecht (www.morella.net). Toen brak er een hevige storm uit en we schommelden met onze zwerfwagen, duizendmeter hoog, gevaarlijk heen en weer. We stonden onder een treurwilg dat onze auto gevaarlijk met haar lange takken begon te geselen. Een andere boom zag het niet meer zitten en gaf de geest in dit windgeweld. Ze kraakte af en kwam naast een geparkeerde auto terecht. Wij besloten een eindje op te schuiven naar een plaats waar al enkele bomen met de wind de bergaf waren meegereisd. Kon er zo al geen meer op ons dak terecht komen. De berg terug afrijden vonden we geen opzie wegens te gevaarlijk met die rukwinden.
’s Morgens was het wind wat gaan liggen en we vervolgden onze weg. Na nog de Puerto Toro Miro - een col van 1.204 m hoog - overgestoken te hebben, waren we over ons hoogtepunt heen en was het nog een lange haarspeldbochtige afdaling naar de kust, waar we in het plaatsje Vinaros konden pootje baden in de Middellandse zee (www.vinaros.org/turismo, www.comunitatvalenciana.com).
Valencia
We hadden besloten Valencia te bezoeken. Vooreerst omdat het voor mij de thuishaven was geweest van de Rederij Hermans uit Brugge. We verscheepten toen sinaasappelen naar Ierland. Van het centraal in de stad gelegen haventje El Grau schoot niet veel meer herkenbaars over. Het werd sterk gerenoveerd toen de finale van 32ste America’n Cup in 2007 hier haar finale beslissing uitvocht. In haar 152-jarige geschiedenis werd door twaalf teams voor de eerste maal in Europa gevaren. Auckland had toen aan de race 300 miljoen dollars verdient.
Een sciencefictionstad
De sinaasappelstad had eerder al wat aardige prestige plannen tot verbouwingkoorts. Van het oude havenkwartier vond ik niets meer terug. Volledig gesloopt om brede lanen en nieuwbouw toe te laten. Ook de brede stroom - de Turia – dat Valencia in twee delen sneed was omgeleid langs de zuidkant van de stad. In de drooggevallen bedding legde men een kilometers lang park aan (Jardines de Turia). De Valenciaanse bruggenbouwer Santiago Calatrava kreeg opdracht eroverheen een speciale in het oog springende brug te bouwen. Dit project viel zo goed mee dat hij ook maar zijn gang mocht gaan de rivierbedding vol te stuwen met spraakmakende gebouwen. Geld speelde geen rol. Het resultaat is Ciudad las Artes y las Ciencias (Kunst- en Wetenschapsstad: www.cac.es). Het is ongelooflijk wat die Spanjaarden hier voort elkaar hebben gebokst. Honderden miljoenen euro’s werden gepompt in de architecturale prestigeprojecten. We keken onze ogen uit onze kop. (www.turisvalencia.es. Voor de feestelijkheden en zeker de niet te missen de Fallas: www.lokalefestiviteiten.com, www.fallas.com).
Andalusia
Granada met zijn fameuze Alhambra reden we voorbij. Dit bezochten we al eens toen de Vlamingen aan de Belgische kust nog Frans spraken!
We doorkliefden de indrukwekkende nog besneeuwde bergketen van de Sierra Nevada met zijn grillige rotsformaties. Talrijke borden verwezen naar nationale parken en we schoven over de Puerto de la Mora (1.380 m) waar tal van opsleepwagen de overladen auto’s van Poldermarokkanen moesten wegslepen met verhitte radiatoren. Het eigenaardige dat ons is bijgebleven is dat Marokkanen ook hun matras meenemen naar het land van oorsprong. Slapen ze daar op de grond? Een in Nederland geregistreerde auto met caravan bleef ook aan de weg staan, wachtend tot er hulp kwam opdagen.
In de buurt van Benalde de Guadix passeerden we ook talrijke rotswoningen die bewoond bleken. Lekker fris in de zomer en warm in de winter. Maar hoe zit dat dan met de grondbelasting? Duizend vragen, weinig antwoorden.
Naar Portugal
Ons einddoel was eigenlijk de Portugese Algarve. We volgden nu de ‘Autovia de Mediterraneo’: A7, A92 naar Sevilla en de A49 die ons naar de grens zou leidden. Tweemaal werd er in de broeihitte op het terrein van een TIR- dito benzinestation overnacht.
Op de laatste truckerparking werden we gewekt door het gekwetter van duizenden spreeuwen. Ze hadden zich de avond voordien als een zwarte verenwolk massaal in de schaarse bomen laten neerstuiken.
De eentonigheid van de baan werd onderbroken door de uitgestrektheid van de olijfplantages in witte kalkgrond. Het enigste dat hier blijkbaar wortel schiet.
De doortocht in Sevilla verliep niet naar wens. Slecht aangeduide (of het gemis ervan) verkeersborden en de onhoffelijkheid van de Spaanse chauffeurs, die je nooit de kans geven van richting te laten veranderen, was oorzaak dat we een gedeelte van de Andalusische stad bezochten wat we niet wensten.
Romeria
Toch zouden we Spanje bijlange nog niet verlaten. We verlieten de hoofdbaan aan de wegaanduiding E1/A483. Deze weg bracht ons in het NP van Donana, een uitgestrekt natuurgebied ten zuiden van de Guadalquivir. De bedoeling van mij was hier Eliane met een speciaal bedevaartsoord te laten kennis maken. De straten zijn niet geplaveid maar bestaan enkel als origineel uit duinzand. In El Rocio wordt Ntra. Sra. del Rocoi de Pastora aangebeden (el oracion). De Romeria (de bedevaart) heeft steeds plaats op Pinksterzondag (voor 2010 is dit 23 mei), maar het feest wordt verspreidt over enkele dagen. Het trekt een massa volk.
Websites: www.donanavisitas.com, www.donana.es, www.incentivosdonana.net en www.donana.nature.com.
Costa de la Luz (lichtkust)
Nu dat we er tocht waren zochten we ons een verfrissend plekje uit aan de Golf van Cadiz, de Atlantische Oceaan. Het nationaal park aan zee zelf is begrensd door twee badplaatsen: Matalascanas ten zuidoosten en Mazagon noordwest. De lange ‘kustweg’ daartussen heeft weinig toegang tot het strand. De twee steden is niet te doen. In de zomer te druk. Wel ontwaarden we enkele richtingsborden naar campings en één parador. Maar ik wist beter. We reden voorbij de chemische- en raffinaderijen naar Huelva (www.turismohuelva.org) en sloegen daar terug de weg in naar zee (A497). Bestemming was nu Punta Umbria. Tot onze verassing bestond het klandizie hier overwegend uit Spanjaarden, weinig of geen andere nationaliteiten en geen Benidormse toestanden. We vonden plaats aan het uiterste punt aan het strand met zicht op de Ria van de rivieren Odiel en Tinto (zie hieronder).
Omdat we ons er direct thuis voelden - breed fijn zanderig strand, bloedmooie meisjes en stoere gebruinde jongens (kitesurfers) - besloten we ook hier maar vakantie te nemen. De frisse zeebries had wel eerlijk gezegd de doorslag gegeven. Voor Eliane de duizenden schelpen die wachtten om opgeraapt te worden!
Op 3 augustus in 1492 zag men van hieruit ook drie karvelen de zee inzeilden. Aan boord admiraal Cristobal Colon (Columbus), die op zoek ging naar een kortere weg naar Los Indios. Ook Cortes vertrok van hieruit, maar met minder vreedzame bedoelingen.
De goudkoorts van de conquistadores was oorzaak van de ongecontroleerde boskap voor de scheepsbouw, waardoor Spanje nu nog met de gevolgen zit opgescheept.
*******
Info voor zwerfautobezitters.
Op het uiterste punt van Punta Umbria is een harde roodzanderige parking (Paseo Maritimo de la Canaleta). Je betaald aan een ticketverkoper 1 euro (voor een goede sociaal doel (*) om er de ganse dag te mogen staan. Je staat er half in de duinen begrensd door de Ria (riviermond) met jachthavens en fijn breed zandstrand. Geen kwallen. Het strand is ingedeeld in een gedeelte voor kitesurfers en zwemmers. Er zijn kosteloos stranddouches en propere wc’s voorzien voor mindervalide badgasten (toiletmadam steeds aanwezig). Zwerfvuil op het strand en in de duinen word door gemeentewerklieden opgeruimd. Ook een strandkuismachine is ’s morgens aan het werk. De bakker komt tweemaal daags langs (10 en 20 uur). Supermarkt aan de toegang tot de badstad. Op het strand beachbars en -restaurants: Paëlla mix voor twee €9 elk, Paëlla marisco’s (schelpdieren) €10. Koffie, frisdrank en tapbier €1,50.
(*) Contribuya a una buena obra social: Pidalo Siempte.)
Algemeen
Spanje algemeen: www.spain.info, www.spaansverkeersbureau.nl.
Wist je dat in de Val d’Aran, zoals België met haar Duitstalige kantons, officieel drie talig is? Catalaans, Castilliaans (Spaans) en Aronees.
Motorhome in het Catalaans is autocaravane, in het Castilliaans: autocaravana en in het Catalaans-Engels: campervan.
© www.camperreiswegwijzer.com

14 Pyreneeën

2009-07-29T01:42:00.001-07:00

De Pyreneeën
Je leeft maar één keer en het is niet nodig de onnozelaar uit te hangen en te eindigen als een kamikaze, daar heeft niemand wat aan, was de les dat we leerden in Albanië (*).
Albanezen gaan in eerste versnelling in een rustig tempo een steile berghelling af. Als remolie gebruiken ze ‘Ecool’, een olie dat hoge temperaturen verdraagt. Voor de rest laten ze de zwaartekracht gratis haar werk doen.
Een dag later, nadat circus Tour de Franse over de top van de Tourmalet (1.115 m) was gezwoegd, deden we de lange bochtige afdaling ook op onze sokken. Voor sommige chauffeurs gaat het inderdaad nooit snel genoeg en schoten, waaronder grote motorhomes, ons met ware doodsverachting voorbij de berghelling af. Het skioord La Mongie daargelaten is het toch 16 kilometer scherp dalen tot aan het eerste teken van beschaving in Ste-Marie-de-Campan (850 m). Van daaraf kon het veiliger in tweede tot in het thermale badplaatsje Bagnères-de-Bigorre, waar we een zachte landing deden (www.bagneresdebigorre-lamongie.com). Toch nog altijd goed voor een hoogte van 550 meter. Voor we de stad bereikten hadden we de fameuze Grotten van Médous gepasseerd.
De legende van de Pyreneeën
Pyrène was de bloedmooie dochter van Bébrycius, koning van de Iberianen die op twee ruggen van de huidige Pyreneeën leefde. Het meisje werd aangebeden door Héraclès. Op een keer was hij gast ten huize van… en na een dronken bui verkrachte hij het arme kind.
Op het einde van haar dracht baarde Pyrène een monster: een hydra met zeven koppen. Ze durfde haar vader niet in vertrouwen te nemen en vluchtte de bergen in waar ze verslonden werd door wilde beesten.
Toen Héraclès dit vernam was hij troosteloos en berouwvol. Hij gaf de naam van haar aan de bergen. Daarna trok hij er op uit om het monster, dat hijzelf verwekt had, te doden.
Frankrijk viert feest
We vierden ‘Quatorze Juillet’, Frankrijk’s nationale feestdag, mee in Bagnères. ’s Morgens was er een officiële optocht naar het oorlogsmonument van ‘Nos enfants’ van 1914-18. Europa had toen de bloei van zijn jeugd glorieus laten afslachten in een zinloze oorlog. Door de sous prefect werd een stokoude veteraan gedecoreerd, bloemen aan het monument gelegd en als slot het liedje dat onze minister Leterme zo goed kon zingen, gespeeld door de plaatselijke fanfare. Geen toespraken. ’s Avond vuurwerk en bal populaire op de Place Coustous.
Val ‘Aran
We besloten af te reizen naar Spanje.
Verzadigd van het eeuwige gedraai in de haarspeldbochten besloten we de gemakkelijkere weg across the hill, van Montejeau naar Lleida, te nemen (D33, N125 dewelke aan de grens in Spanje N230 wordt). Daarvoor moet je wel door een lange tunnel dat geboord werd tussen de bergpieken van de Maladeta (Pico de Aneto van 3.408 m en aan de andere kant 2645 meter van de Tuc de Sarrahèra in het nationale Park van Aigüestortes).
In Vielha sloegen we de zijweg in (C28) naar het plaatsje Arties waar we ten anker gingen op camping ‘Era Yerla’ (www.aranweb.comp/yerla ).
De plundering
Hafweg de jaren ’30 van de vorige eeuw stonden er op de kade van Barcelona een partij kisten. Ze waren geadresseerd aan de krantentycoon Randolph Hearts. Zoals veel nieuw rijke Amerikanen was Hearts dol op oud Europese kunst. Romeinse zuilen, Grieks aardewerk en antieke renaissance meubelen werden door antiquairs opgekocht in het naoorlogs verarmde Europa. Alles bleek te koop voor harde dollars. De kisten in Barcelona bevatten de complete Romaanse kloostergang uit La Seu d’Urgell ingepakt in rieten matten. Alle stenen waren genummerd om terug opgezet te worden in zijn San Simeon Castle in San Francisco.
Toen kwam de Grote Depressie. Door financiële problemen moest Hearts de bouw van zijn sprookjespaleis stop zetten. De kloostergang bleef op de kade staan tot Franco aan de macht kwam. Voortaan werd verboden nog Spaanse patrimonium te versjacheren aan buitenlanders. De kloostergang kreeg terug haar oorspronkelijke plaats aan de kathedraal van La Seu d’Urgell.
Cadafalch
De rooftochten in de Vall d’Aran begonnen nadat Josep Puig i Cadafalch (1867-1956), architect en historicus uit Barcelona, in 1907 een wetenschappelijke expeditie leidde. Dit gebeurde voor rekening van het instituut ‘d’Estudis Catalan’. Met nog twee collega’s trokken ze er op uit tot het herontdekken van de Romaanse erfgoed. Gewapend met cameramateriaal werd te voet en met pakezels de bagage en tenten de bergen overtrokken naar de afgelegen bergdorpen. Hij fotografeerde de Romaanse kerkjes met hun kerkschatten, publiceerde het in illustrerende tijdschriften en maakte er zelf een boek over: L’arquitectura Romanica a Cataluya.
Wegen waren toe onbestaande en het was een waren expeditie geweest om het gebied, de Alta Ribagorça, te betreden. Nu zijn deze gebieden opengesteld voor het grote publiek. Zeker sinds de Spaanse Koninklijke familie het skioord Sankt Moritz verving voor eigen streek. Ze lieten er een chalet bouwen en de rest van de paleiskudde volgde.
Nu zijn er tunnels geboord door de rotsen. De langste zoals vermeld: tussen Vielha en Vilaller.

In Vall de Boï bezochten we zelf de Romaanse kerkjes waaronder het meest bekende van Boï: San Climent de Taüll (11de eeuw, evenals de andere kerkjes erkend door de Unesco sedert 30 november 2000 en enkel open om 11uur). Het is een nijdige haarspeldbochtige klim naar boven. Je vraag je toch af waarom die kerkjes altijd op zo’n onbereikbare plaats moesten staan!
Uiteraard kwam de erkenning veel te laat. Muurschilderingen (fresco’s) werden gedemonteerd. Kalle kerkmuren bleven over. Deze techniek noemt men ‘strappo’. Gelukkig worden nu de originele muurschilderingen (fresco’s) bewaard in het museum van Catalaanse kunst in Barcelona. Er zijn afdelingen speciaal aan deze Pyrenese Romaanse kerkjes gewijd, zodat je niet halsbrekende toeren moet gaan uithalen in de bergen. Ter plaatse zijn het kopieën. Voor de reumapatiënten onder ons is er op het einde van het dal een spa: Caldes de Boï. Twee hotels voorzien de patiënten met alles erop en eraan. Ze hebben hun ontstaan te danken aan plaatselijke warmwaterbronnen.
De tweede overnachting deden we niet in het peperdure kuuroord maar een eindje terug bergafwaarts tussen Barruera en Cardet aan de Riu la Noguera de Tor, een snelstromende bergrivier wat rest van een reusachtige gletsjer waardoor het dal ontstond door uitschuring.
Websites: www.catalunyaturismo.com. Romaans erfgoed: www.vallboi.com, www.aran.org. Natuur excursies: www.lapetjada.com, www.ajuntamentdetremp.com/terreta/
Nationaal Park van Aigüestortes (www.esenciapireneos.com, www.torismearan.org, www.mma.es/parques. Espot Visitors Centre: www.mma.es)
(*)© www.camperreiswegwijzer.com: Zwerven in de Balkan zie hoofdstuk over Albanië.

13. Santiago

2009-07-20T13:08:00.000-07:00

SANTIAGO
In Le Puy-en-Velay komen alle pelgrims vanuit Oost-Europa samen. Ze zijn van andere backpackers te onderscheiden aan een St. Jacobsschelp dat ze zichtbaar meedragen. Het zwelgt hier sterk aan met andere Europeanen waaronder de Fransen het leeuwenaandeel opeisen.
De weg loopt over de hoogten van het Massif Central naar de Pyreneeën, waar in St. Jean-Pied-de-Port twee andere hoofdwegen samenkomen, n.l vanuit Parijs-Tours en Vézelay voor de Noord-Europeanen, waarbij ook België en Nederland behoren. De Zuidoost-Europeanen waaronder de Balkan en de Italianen steken via de Arlesweg zo door de ‘Col du Somport’, de Pyreneeën over naar het Spaanse Oloron en Jaca.
De Grote Samenkomst wordt dan het Spaanse Puento de la Reina. Van hieruit begint de eigenlijke Camino Francès (de Franse weg), de boulevard der pelgrims (www.chemindecompostelle.co). Deze weg is tevens het ruggenmerg van de talrijke Spaanse camino’s die als ribben op de ruggraad aansluiten. Deze ‘ribbenaanwas’ groeit naarmate men het einddoel nadert. Ook vanuit Portugal sluiten zich pelgrimswegen aan.
Camino Francès
In 1999 deed ik al de ‘Camino Francès’ vanuit Saint-Jean-Pied-de-Port over de Pyreneeën naar Pamplona. De totale afstand naar Santiago was 750 kilometer. Tien jaar later wilden we het nogmaals overdoen. Nu vanuit Le Puy: nu is de totale afstand 1.600 kilometer.
Het eerste deel van deze Franse pelgrimsweg: ‘la Via Podiensis’, loopt (om er maar enkele te noemen): over Montbonnet, Saugues, St.Alban-sur-Limagriole, Nasbinals, Espalion, Estaing, Conques, Figeac en Cahors. We doorkruisten de departementen: Haute-Loire, Lozère, Aveyron en Lot.
In Floirac komen de Santiagowegen: ‘Via Bourbonnais – Auverne’ en de ‘Via Lemovicensis’ samen. In Cahors is het onze toer deze te vervoegen. In Ostaban, aan de voet van de Pyreneeën, komen Tours en Vezelay ons gezelschap houden. Dat zijn voorlopig zowat de voornaamste Franse routes. Voor we zover zijn zullen er nog veel kleinere aansluiten. En in Saint-Jean-Pied-de-Port wordt het een mengelmoes van niet alleen Europese nationaliteiten maar ook pelgrims van andere werelddelen tot Japanners toe.
(Saint-Jean is het laatste stopplaats waar je ook met de trein heen kunt.)
De geboorte van een pelgrimstocht
Het draait allemaal rond de figuur van Sint Jacob, een van de twaalf apostels. De Fransen hebben het over Saint Jacques le Majeur. Er liep ergens ook nog een Jacques le Mineur rond! De Spanjaarden noemen hem: San Tiango el Matamoros (later hier meer over).
Hij was de zoon van Zébédée en Salomè, broer van de evangelist Sint Jan. Zoals Jezus van geboorte uit Galilea en vermoordt op 44 jarige leeftijd, als martelaar in Jeruzalem.
Na de dood van zijn leermeester was hij naar Spanje getrokken om het evangelie te verkondigen. Hier wordt het verhaal niet heel duidelijk. Er zijn verschillende versies van in omloop. Maar ik moet wat schrijven dus doe ik mijn best!
De ontdekking van zijn graf
We zijn al in het jaar 813. Pélage, was een kluizenaar en het werd ook nog bevestigd door anderen, die beweerden onverklaarbare verschijnsels in de lucht waargenomen te hebben. De plaatselijke bisschop Théodomir werd op de hoogte gebracht en ook hij zag iets raars met sterren gebeuren. Van vliegende schotels was nog geen spraken en marsmannetjes lieten nog niet rond, moest het dus wel een teken van de hemel zijn. Zoals bij de geboorte van Jezus “toonde de sterren” ook een plaats aan waar iets gezocht moest worden. Men vond een marmeren sarcofaag met drie menselijke resten. De Theo had een droom. Het moest het graf van de apostel Jacob zijn. Zeker weten! De twee ander lichamen? Wel, van Athanase en Théodore, zijn twee discipelen die hem met een bootje vanuit het Heilige Land naar Padron brachten en later met de ossenwagen naar deze plek. Er kwam volk op af van zodra het wonder wereldkundig gemaakt werd. Men overnachte in tenten. Compostela betekend dan ook Sterrenkamp (Campus Stellae). Er werd een kapel gebouwd op de plaats waar in de oudheid al een oppidum en heiligdom was. Het kwam ter ore van koning Alphose II die zijn baas, Charlemagne, van deze belangrijke ontdekking op de hoogte bracht.
Le Puy-en-Velay
Het beloofd, we zijn al buiten adem als we de steile straatjes naar de kathedraal opklauteren. We zijn meteen gewaarschuwd. Deze Franse weg is niet voor doetjes. In het Kathedraal van de Zwarte Maagd is de elfurenmis in volle gang. We moeten wachten op het einde om in de sacristie onze ‘Créanciale’ te verkrijgen (€5). Deze is een ‘recommande’ (aanbeveling) uitgereikt door de bisschop en nodig om de nodige stempeltjes gedurende onze tocht te verwerven.
In de 18de eeuw moest men van de
parochiepastoor een certificaat meekrijgen
dat je wel degelijk gedoopt was en het door
de politie laten wettigen.
82 meter hoog, boven een vulkanische rots, staat de kapel van de heilige Michel d’Aiguilhe (www.rochersaintmichel.fr). Hij werd opgetrokken ter herinnering van de terugkeer van bisschop Godescale (of Gothescalk) van zijn pelgrimstocht naar Compostela in 951. Dat is dan zowat de officiële datum van het ontstaan van deze pelgrimstocht.
Startten doen de pelgrims officieel op Place du Plot (www.ot-lepuyenvelay.fr), en lopen zo de Rue St. Jacques uit richting Monistrat d’Allier. De bewegwijzerei is een wit-rode verfstreek op bomen, rotsen en zoek het zelf maar uit. De Via Podiensis – door de Unesco geklasseerd als wereld erfgoed en ‘Premier Itinéraire Culturel du Conseil de l’ Europe - is gelijklopend met de Grande Randonnée 65 (GR65). Daarvan bestaan boeken. Eerst hadden we de verkeerde koop gesloten. Een boek: ‘Miam Miam Dodo’ (Les Editions du Vieux Crayon) geeft wel plannen van de etappes maar geen reisbeschrijving. Wel overnachtingplaatsen welke naar onze portemonnee nogal prijzig zijn (*). Maar wij slapen en eten in onze zwerfwagen. Anders is het niet te doen. Franse pelgrims dat we spraken doen het met stukjes en beetjes. Per jaar naar keuze, verlof en de stand van de financiën, doen ze afstanden van 100 à 300 kilometer. De mogelijkheid bestaat om je reis volledig te laten organiseren. Dan wordt de bagage naar we volgende overnachtingplaats gebracht. Voor degene die hun auto niet kunnen missen rijden speciale taxi’s je terug naar de startplaats waar je uw auto kunt ophalen. Te gek! Alle formules zijn bespreekbaar. Zo kom je er tenslotte ook. Wij doen het op een andere manier. Gelovigen moeten de tocht ineens afhaspelen met al hun houden en hebben op de bult. Dat zijn de harden. Wij zijn de soffies en combineren. Enkele etappes en dan een break met sightseeing. Zo onderbroken we onze tocht de eerste maal in Nabinals om de Gorges de Tarn en Montpellier-le-Vieux te gaan rondneuzen. We sloten terug aan bij de kudde in Espalion. Eliane rijdt de wagen naar het volgende dorp, ik kom te voet achter. Geen probleem met het torsen van bagage, het zoeken naar onderdak en de koffie staat altijd bruin klaar. Ik Spanje had ik op onze vorige trip dan ook den naam van ‘Peregrino de luxe’ (luxepelgrim) verworven.
(*) Een betere uitgave lijkt me de driedelige TopGuides reeks van FFRandonée: Le Puy-Figeac, Figeac-Moissac en Moissac-Roncevaux).
Espalion
Espalion (www.tourisme-espalion.fr) is een typisch Frans zuiders dorpje met een Pont-Vieux (1.060). Deze heeft een scherpe top wat ze een ezelsrug noemen. Enkel toegankelijk om met een ezel met kar de Lotrivier over te steken. Auto’s bestonden toen nog niet en al zou je het riskeren met je wagen je zou er bovenop blijven balanceren met de wielen van de grond. Maar je bent geen ezel, dus neem je verstandig de nieuwe horizontale brug ernaast.
Wist je dat het duikerspak hier 200 kilometer van zee uitgevonden werd? Een zekere Rouquaroi ontwierp een luchtdicht pak met op de rug een fles met samengeperste lucht om de reddingsbrigade van de mijnen te plezieren bij hun werkzaamheden. Enkele jaren later kwam Denayrouze, een marine officier, op het lumineuze idee het te verbeteren om ook ermee in zee te plonzen. Jules Verne zou het later in zijn boek: ‘20.000 mijlen onder zee’ verwerken.
Estaing
We volgden nu de Lot richting Estaing. Een klein pittoresk plaatsje en altijd een resem foto’s waar van zijn hoog opgetrokken kasteel met kerk. Het toerisme bureau was gesloten (12-14h) en ik kreeg mijn stempeltje in de vlakbij gelegen auberge de pèlerin (www.nord-aveyron.com).
Conques
Het dorpje van deze stad heeft een fameuze abdij gewijd aan Sainte Foy (Agnes). Naast een erkenning van le Grands Sites de Midi-Pyrenées, staat het ook nog op de lijsten van ‘Les plus beaux villages de France’ en Unesco. Natuurlijk is het dan ook een verplichte stopplaats voor de pelgrims. We betalen 3€ (9-18h) op de parking. Alleen het waterpas staan is in dit berglandschap altijd een probleem (kwestie van niet uit ons bed te rollen). Het lukte (www.conques.fr).
De Abdij is een van de weinigen in haar originele staat dat niet door oorlogsgeweld werd aangetast. Alleen de Hugenoten waren evens langs geweest en hadden brand gesticht.
In het klooster is de schatkamer waar de relieken van de H. Pepin en de H. Foy in een gouden relikwiehouder bewaard worden (volwassen €6,50 entree).
Uniek en ook ongeschonden is de timpaan van de kerk. Het draagt nog de sporen van vroegere beschilderingen. Een witte pater gaf een gedetailleerde uitleg van de figuren die er op voorkomen. Een middeleeuwse bijbel voor ongeletterde. Voor een van deze afbeeldingen had hij een vrijwilliger nodig. Zijn keuzen viel op mij! Dat, omdat ik een baard heb. Het stelde de bisschop voor die een gekroonde man met baard, Charlemagne, bij de hand rondleidde. De pater nam mijn hand, als voorgesteld op het timpaan, en wandelde met me een rondje voor een publiek van oude vrouwtjes. Het oorverdovende rechtstaande applaus erna werd door mij in dank aanvaard.
De Bijbelse voorstellingen op het timpaan van het Laatste Oordeel zijn nogal angstaanjagend. De middeleeuwse mens moest op zijn bord angst aangeboden worden voor het hiernamaals. Godvruchtig leven was de boodschap. De pater wist zijn publiek ludiek te onderhouden. Zo wees hij de in steen afbeelding van een stroper aan dat gebonden aan een stok gedragen door twee gestroopte konijnen boven een vuur werd geroosterde.
Ook een bisschop met drie vrouwelijke gezelschapsdames, altijd nuttig om te assisteren bij het angelus en s’ nachts zijn voeten te warmen, wachtte een warmer onthaald in de hel.
Het vagevuur, daar had hij ook al een uitleg voor. Hij vroeg aan het publiek de hand op te steken wie gezondigd had. Niemand. Wie niet gezondigd had. Ook niemand. Twijfelgeval. Deze gingen volgens hem dan maar naar het vagevuur tot er klaarheid in de zaak kwam. De duivel is overal. Ook als je hem niet verwacht. “Kijk,” hij wees daarbij naar het nok van een huis “daar zit hij!” Iedereen draaide zich om en tuurde zich scheel. Niets te zien natuurlijk maar de pater was er wel vandoor met de sachosse van een vrouwtje. Niemand had er eg in gehad, zo snel had hij het gelapt.
Figeac
We bleven drie nachten in Conques, kwestie om ons wat op te integreren aan de religieuze wereld. Het vagevuur, weet je? Wat niet baat niet schaad! Je weet maar nooit waarvoor het goed is. Daarna verplaatsten we ons dan naar de volgende bestemming: Figeac (www.lot.fr, www.tourisme-figeac.com).
We waren nu ook al goed doorgedrongen bij de Franse Catalanen. De taal die hier in het vroeger Franse Zuidwesten gesproken werd was het occitaans. Een voorbeeldje: ‘une petite rue’ in het occitaans was ‘carrerot’, wat al meer op het Spaanse ‘carretera’ lijkt. We naderende de Pyreneeën.
Het kleine centrum van Figeac is typisch middeleeuws bewaard gebleven. Of toch zo onderhouden. Op het parkeerplein aan de kerk staat er een obelisk met Egyptische hiëroglyfen. Het stadje is voornamelijk bekend door de op 23 december 1790 hier geboren Jean François Champollion. Hij was het die het Egyptische schrift ontcijferde. Natuurlijk is er een museum aan gewijd. Op de binnenkoer ligt een vergrote kopij van de zwarte Rosetta steen (Ecritures du Monde) waarop, naast de Egyptische hiëroglyfen, een vertaling in het Grieks en Latijn staan uitgebeiteld.
Cajarc
In het plaatje Cajarc verlieten we even het pelgrimsparcours om de Gorge de Lot te verkennen. Her eerste gedacht was naar Rocamadour (www.rocamadour.com) te rijden maar uiteindelijk kozen we voor het dichter bijgelegen St.Cirq-Lapopie (www.saint-cirqlapopie.com). Rocamadour hadden we al in een vorige reis verkend, St.Cirq (op onze toeristische folder genoteerd als Frankrijk’s mooiste stad) nog niet. De kronkelweg erheen passeerden we een dorp waarvan de huizen gevaarlijk boven de klippen stonden te balanceren. De doortocht in het plaatsje Latoulzamie (D662) zijn de huizen half in de rotsmuur opgetrokken. Zo spaar je ook eens een muur en een half dak uit! St.Cirq viel ons wat tegen. Het stadje opgetrokken tegen de klippen was moeilijk toegankelijk, een stroom toeristen en parking €3, als er nog plaats was. We trokken de nodige foto’s en keerden terug op onze stappen naar de ‘Camino’. Nog 1.241 kilometer to go!
Cahors
Cahors beviel ons beter (www.tourisme-cahors.com, www.tourisme-lot.com). Het heeft als unicum een brug: de ‘Pont Valentré’ over de Lot met niet minder dan drie versterkte stadspoorten. In navolging van Brugge is er ook gedacht aan het toeristenbezoek. Zo is er aan de toegangsbrug ‘Les Chartreux’ (Pont Louis-Phillipe) tot de oude stad een speciale parkeerplaats voor motorhomes voorzien en sta je ook vrij aan de zwemkom (Ludo-Rollès). Vanuit beide plaatsen rijdt er om de tien minuten (gratis) ‘La Navette’, een shuttle-busje, heen en terug naar het centrum.
Parkeren in het centrum zelf kost €12/dag.
De legende van de Pont Valentré
Onder politieke druk en stress, omdat de bouw van de brug zo lang duurden (70 jaar), besloot de architect een pakt met de duivel af te sluiten. Hij verkocht zijn ziel voor een versnelde afbouw.
Op het ogenblik dat de brug af was en de laatste hoeksteen zou gelegd worden vroeg hij de duivel om water te halen voor zijn werkvolk. Dit met een zeef!
Omdat deze geen enkele druppel water kan aanbrengen gaf Satan toe dat hij gefaald had. Een duivel is een slechtte verliezer, daarom zijn ze tenslotte ook de hemel uitgegooid en, om zich te wreken rukte hij elke nacht de laatste hoeksteen van de middelste toren af. Zo kwam het dat de brug ook nooit afgewerkte was en werklieden, dag in dag uit, het euvel moesten herstellen wat ook al weer extra geld kostte.
In 1879, met restauratiewerken aan de brug kwam de nieuwe architect, die op de hoogte was waarom er iedere nacht een hoeksteen verdween, op het gedacht de duivel de duivel aan te doen. Hij liet een duivel op de steen sculpteren. Satan dacht dat er een andere duivel zijn werk had overgenomen en staakte zijn nachtelijke bezigheden. Eerlijk gezegd hij zag het ook niet meer zitten iedere nacht uit zijn warme kooi te moeten. En zo kwam het dat de hoeksteen s’ nachts nooit meer verdween en de brug als af kon beschouwd worden.
Condom
De volgende halten waren Montcuq www.tourisme-montcuq.com, Moissac - waar we op een parking niet ver van de abdij konden overnachten - en Lectoure.
Niet van grappen gevrijwaard is het plaatje Condom (www.tourisme-tenareze.com). De commerce draait er goed aan mee naar het aantal aanzichtkaarten in de uitstalrekken van de krantenwinkels te oordelen. We sturen enkele kaarten naar vrienden, voorstellende: een pelgrim goed voorzien van een lading Franse kapotjes, wat ze hier capot anglaise noemen!
Ik maakte hier in de sacristie van de kerk, waar we ons boekje lieten afstempenen, kennis met een ouder koppel uit Tours. Ook zij waren in Le Puy van start gegaan. Hij, Jean was sedert april op rust gesteld, zij, Françoise en huisvrouw verklap me “het was voor ons al een lange droom om deze pelgrimage eens te mogen doen in goede gezondheid, de Heer heeft onze verzuchting gehoord en zo staan we hier, goed, gezond en wel.” Ik vraag haar waarom ze dit doen. “Hij (Jean) uit sportieve prestatie, maar ik half sportief en half met religieuze overtuiging,” fluistert de vrouw met een knipoog terwijl Jean ongeïnteresseerd een andere kant opkeek.
Moslims moeten eenmaal in hun leven naar Mekka. Het is van moeten! Christenen hebben een scala van mogelijkheden en vrije keuze om op bedevaart te gaan: Rome, Lourdes, Scherpenheuvel en naar Santiago de Compostela.
Bij de moslims gebeurt het op een bepaalde periode van het jaar, de Hads. Christenen organiseren het gehele jaar door.
In Eauze (www.mairie-eauze.fr en www.eauze.eu) was er een veertiendaags zomerfeest aan de gang, genre Gentse Feesten. ‘La Feria’, bestaat uit muziek maar ook torero’s. De middenstad was afgesloten en na mijn boekje te laten afstempelen zochten we de volgende overnachtingplaats op: Nogaro, onder de kerktoren.
La Course Landaise
In het stierengevecht bestaan er de Corrida en Novillada, waarbij de stier gedood wordt door de matador. In de Camargue bestaat de Course Camarquese en hier de Course Landaise. In de Camarque moeten de moedigen een kokarde van tussen de horen der stier weten te bemachtigen. De Landaise is een oude traditie en meer een folklorist spel van acrobatie. Het beest wordt in bedwang gehouden door ‘les teneurs de cordes’ met een koord vast geknoopt aan de horens. Het werk van de ‘écarteur’ is de aandacht van de wilde koe (geen stier) af te leiden. De torero als de Spaanse collega doet allerhande ontwijkoefeningen maar dan wel zonder rode cape. De kunst is nu aan een andere, de ‘sauteurs’ met aan een sprong over de koe de nodige variaties te koppelen. De spectaculairste zijn de gevarieerde sprongen, buiteling en salta-mortales, enz. Het spel kent geen dodelijke afloop. Niet voor de springers en ook niet voor de koe.
Een Vlaamse pelgrim
Als we ontwaakten was het niet door het klokkengeluid maar wel door de hel die losgebarsten was. Het was al bliksemschichten, boos wolkengebrom en keiharde donderslagen wat de satansklok te bieden had. De regen gutste met bakken uit de hemel. Op zulke momenten maak je kennis met de eerste Vlaming op weg naar Compostela. Een kletsnatte Koen Hellemond stond aan de auto en vroeg om even te mogen schuilen. Het zag er uit dat het hemelgeweld voor de rest van de dag voor een verzopen aarde zou zorgen. We besloten de tocht door de bossen wegens bliksemgevaar af te lassen en de 23 km te overbruggen met de auto. Een loodzware rugzak werd door Koen in de leefruimte gehesen en Eliane stond haar plaats af en kroop ook achterin bij Sloeber.
Gedurende het rijden hadden we het natuurlijk het over de ‘Camino’. Koen had het moeilijk om een geschikt bed te vinden. Hij meet dan ook 1,90 meter en is meestal ‘smorgens niet al te best uitgeslapen. Ook liep hij met de Fransen niet te hoog op. Chauvinisten. In tegenstelling met de Spanjaarden leven de Fransen inderdaad niet hard mee met de pelgrimage, dat voornamelijk zich hier toch ook te lande voor een groot Europees deel afspeelt. De bewegwijzerei is de gekende wit-rode streep van de GR65. Het afstempelen gebeurt meestal in de ‘Offices du Tourisme’, die hier voor goddank een speciale stempel achter de hand houden. Maar de bureaus zijn maar open gedurende de werkuren (ook van 12-14h gesloten). Dit telt dan ook voor de winkels waardoor het soms moeilijk wordt aan drank en mondvoorraad te geraken.
In Aire sur l’Adour (www.aire-sur-adour.org) namen we afscheidt van Koen. We gingen vandaag toch niet verder en hadden al eerder besloten
in de voetsporen van d’Artagnan
te treden. Uit mantel en degenfilms is deze held van Alexandre Dumas in zijn roman gekend als een van de drie musketiers. Eliane had uitgedokterd dat deze Gascogniër hier ergens in de buurt zijn geboortehuis had. We zochten het op en reden naar het dorpje Lupiac. Geen standbeeld op het dorpsplein maar wel een interessant museum (€5 entree, www.lemondedeartagnan.fr en regio d’Aignan: www.aignan.org en www.cc-terresdarmagnac.com).
We leerden dat: de ‘echte’ d’Artagnan geboren werd als voluit Charles de Batz Castelmore d’Artagnan’ (1611). Hij stierf bij het beleg van Maastricht (1673). Hij was musketier onder Louis XIII (en niet onder Louis XIV zoals in het boek!) Omdat hij kind was van verarmde landedellieden (hij was de zevende van acht kinderen) en er in zijn boerendorp weinig te beleven viel trok hij, onder de naam Chevalier d’Artagnan naar Parijs en nam er dienst als militair.
Wist je hoe de plaatselijke geestelijke drank ‘Armagnac’ - la devine eau-de-vie - ontstaan is? De Arabieren hadden een distilleerprocedé uitgevonden om parfums te maken. De paters van Gascogne gebruikten de vondst in de 14de eeuw voor het distilleren van de geestelijke drank (enkel voor medicinale doeleinden wel te verstaan).
Het einde waar het allemaal begon
Op 6 juli 2009 stond ik, met een krop in de keel en tranen in de ogen, terug in het stokoude kerkje van de ‘Notre-Dame du-Bout-du-Pont’ in St.-Jean-Pied-de-Port. Van hieruit trok ik tien jaar geleden de brug over, waar in een nis van de stadspoort een in steen gehouwen homo sapiens met opgegeven lange stok mij uitgeleidde deed en, een aan de andere kant een Madonna met de kind op de arm, ook vanuit een nis, mistroostend nakeek. De lange stok dat de man mij showde was om niet te vergeten. Het zou bet kunnen dienen om wilde beesten en slangen van het lijf te houden.
Ik had net een interview van ene zekere Landsschoot, Nederlandse pelgrim die het goede voornemen had na Compostela de ganse weg terug te voet af te leggen naar het geteisterde Enschede van de vuurwerkramp. Of hij het gehaald heeft is me niet bekend.
Nu stond ik er weer. Eindpunt.
De zon kwam op en de wereld bestond weer voor één dag.
Wat dreef hen? Wat dreef mij om deze gekke,
loodzware pelgrimstocht te ondernemen?

Highligts in Frans Baskenland
De Baskische taal: Euskarra.
De grotten van Sare (www.grottesdesare.fr.
Saint-Jean-Pied-de-Port, (‘Donibane Garazi’ in het Baskisch, www.pyrenees-basques.com. E-mail: Saint.jean.pied.de.port@wanadoo.fr.)
Gorges de Kakuetta (vanuit Sainte Engrace, www.sainte-engrace.com.)
De l’Hopital-Saint-Blaise (Unesco) is een 12de eeuws kerkje, die herinnert aan de middeleeuwse pelgrimage naar Santiago. Het kerkje is een unieke voorbeeld van Moslim architecturale invloed in Frankrijk (www.hopital-saint-blaise.fr.)
Raadpleeg ook: www.sitesetmuseesenpaysbasque.com.
Wat betekenen de volgende woorden: corrida en novilada, toro de fuego, toro piscine, encierro, grand chistera, Tauromachie, course de vaches royale?
©WWW.camperreiswegwijzer.com

12 Tourmalet

2009-07-13T08:59:00.000-07:00

De Tourmalet
De Col du Tourmalet, vermaard en gevreesd door de renners van de Tour de France, ligt de top op 2.115 meter hoogte. Wij stonden hier al drie dagen hoog en droog voordat de Ronde 2009 hier zou voorbijrazen. We hadden geluk. Met onze zwerfauto stonden we 50 meter voor de streep waarover de coureurs, waaronder Armstrong, Contador, Cancelara en onze Tom Boonen ons zouden voorbij zwoegen. Toch had het maar een haartje geschild of deze eretribuneplaats was aan ons voorbijgegaan. Daarvoor hadden enkele flikken in Lourdes ongewild voor gezorgd.
Als het eindpunt van onze Franse ‘Camino’ naar Santiago de Compostela, dat we vanuit Le Puy-en-Velay begonnen waren, hadden we in Saint-Jean Pied-de-Pont (Pyrenneën) verlaten om het zuidwesten van de Franse Pyreneeën te verkennen. Enkele malen hadden we de zuidelijkste Santiagoweg vanuit Arles gekruist. Deze doet haar Pyrenese oversteek via de Col de Somport naar Spanje. We hadden het pelgrimskerkje van l’Hopital St.Blaise (Unesco, D25, www.hopital-saint-blaise.fr) bezocht en Oloron St. Marie, waarvan ook de kathedraal deel uitmaakt van het Unesco patrimonium.
na enkele uren oordeelde
enkele agenten dat dit niet kon
De bedoeling was geweest in Lourdes (www.lourdes-infotourism.com, www.lourdes-france.org) te overnachten en ’s anderdaags: fris, uitgeslapen en gezond naar de top van de Tourmalet te klimmen. We hadden onze zwerfauto geparkeerd aan het gerechtsgebouw maar na enkele uren oordeelde enkele agenten dat dit niet kon. Verboden te overnachten in zwerfwagens in Lourdes down town. Er is wel een speciale parking voor autobussen en motorhomes (€10/ 24 uur) maar wij verkozen verder te rijden. Lourdes hadden we bij vorige reizen al enkele malen aangedaan. We reden de D821 (een stuk autostrade) uit tot aan het einde, en overnachtte (gratis voor niks) op de ruime parking van het ‘Parc Animalier des Pyrénées’ (www.parc-animalier-pyrenees.com) in het plaatsje Angelès-Gazost.
Toen we op de top van de Tourmalet arriveerden was het al een en al drukte. De meeste ‘staanplaatsen’ waren al bezet door motorhomes. Een Oostendenaar stond er al enkele dagen. Dikke mistslierten ontnamen ons het zicht op het dal. Maar ook daar hadden wielertoeristen en -supporters er hun tenten opgeslagen. Wij vonden nog met hoerensjanse een plekje tussen twee grote motorhomes, vijftig meter van de top en de eindmeet op de Tourmalet. Weetje: deze witte streep staat niet op de top zelf maar tien meter verder bergafwaarts!
Om zes uur in de namiddag kwamen er een serieuze klink in de kabel. Een politieauto draaide de geïmproviseerde kampeerplaats op. Twee gendarmes stapten uit. De plaats moest ontruimd worden. Discussies ontstonden. Proces verbaal? Voor wat? Er was inderdaad niet aangegeven dat het verboden was hier te parkeren. Vergetelijkheid van de organisatie. Niemand verroerde, behalve de Oostendenaar die appels voor citroenen koos, bleef de massa onwillig zich maar ook een autoband te verplaatsen. Wij verstonden plotseling ook al geen Frans meer! Voor de berg af te dalen, terwijl de nevel zich met de minuut dichter aaneen plakte was ook geen doen. Een voorlopig compromis werd bereikt. Het plein, dat je als een onregelmatige ‘driehoek’ kunt beschouwen met een zijde aan de rijweg, moest vrij gehouden worden. Indien dit niet het geval was zou iedereen weg moeten. Ondertussen kwamen er zich nieuwe motorhomes in de schaarse plekken wringen. Ze werden door de omstanders tot nadere gedachten gebracht. Ruzies hing in de lucht. Het werd een onrustige nacht. Tot aan de dageraad zouden er zich kandidaten meldden om een plaatsje voor de bergfinish te veroveren. Ondanks het mondeling verbod van de ordehandhavers stond de parkeerverboden ‘driehoek’ barstens vol. Maar nog was geen verbodsignalisatie aangebracht. Niemand kon nog voor of achteruit. Enkele hadden al wat aardig blikschade opgelopen. Het bracht de gesprekken op vorige keren. Sterke verhalen kwamen naar boven. Enkelen konden o.a. vertellen dat er eens eentje vergeten had zijn rem op te trekken, de motor draaide en de eigenaar was uitgestapt om zijn motorhome op blokken te plaatsen. Het ding schoof achteruit en belande honderden meters diep verder de ravijn in.
De zon kwam op en de wereld
bestond weer eens voor één dag.
De zaterdag van 9 juli 2009 was de mist opgetrokken, de zon kwam op en de wereld bestond weer eens voor één dag. Een bakkerin met sqwads en een grote bak met brood achterop kwam de berg opgesnord. Ons stokbrood was hier dus ook verzekerd! Viva la France! Naast het geklingel van koebellen en kudden schapen kwam er ook nog een kudde Lama’s tussen de geparkeerde zwerfauto’s gewandeld. Waren wij verbaast de dieren te zien, de dieren waren even verbaast ons te zien.
Om halftien kwamen de gendarmes. Nu met versterking. Ze waren met zes. De zever begon opnieuw. Geen enkele Fransman, waar we ons bij aansloten, was zinnes een vierkante centimeter terrein prijs te geven. De chef van de brigade vloekte. “Als ik ze de straat opjaagt zullen ze zich langsheen de baan plaatsen met alle gevolgen van dien en zijn wij dan de verantwoordelijken,” siste hij me in het Engels toe. Besloten werd de auto’s zo dicht mogelijk langsheen twee zijden van de driehoek te laten plaatsen. De straatzijde moest vrij blijven. Het werd een hele klus waar ik het betreurde mijn camera niet bij de hand te hebben. Manoeuvreren met zo’n villa op wielen op los liggende keien en sterk hellend vlak is geen sinecure. De ‘driehoek’ is eigenlijk een stortplaats van de wegenwerken waar overtollig steenafval de ravijn in gestort werd en er zo een min of meer vlak terrein ontstond. Het lukte de motorhomes aan de kant te krijgen. Nu stonden we opeengepakt als sardines in een blik. Het midden van de ‘driehoek’ was vrij gemaakt naar de goesting van de gendarmes. Klein nadeel was dat nu niemand meer voor maandag het terrein zou kunnen verlaten. Het niet toegeven met behulp van een gebrekkige organisatie had het pleit in ons voordeel beslecht. In de namiddag kwam er een wagen met open laadbak de berg opgereden. Dranghekkens werden door werklieden afgeladen en geplaatst. Gele linten met de tekst: ‘Gendarmerie national – zone interdite’, er tussen geknoopt. Nu kon er ook officieel niemand meer bij.
De dag ging voorbij met kijken naar de duizenden cyclisten die puffend in het zweet de berg kwamen opgejakkerd. Na een korte rustpozen en een foto genomen te hebben aan de ‘zilveren fietser’ snorden ze terug de berg af langs de andere kant. En nog steeds kwamen ook slieten motorhomes de berg overgereden, zoekend naar een plaatsje. Maar die waren allemaal volzet. De vrij gemaakte gedeelte van de ‘driehoek’ deed nu dienst als petanque terrein. Als doekje tegen het bloeden: je kan ook de koers volgen van uit je’n luie zetel rechtstreeks op tv! Maar dat is duidelijk niet hetzelfde. Je mist de ambiance.
De berg leek ingenomen door
Hollanders met hun oranje gekte.
Terug werd het een slapeloze nacht. De dag brak aan en werklieden waren druk bezig extra dranghekkens te plaatsen. Technici installeerden het nodige voor tv., spandoeken werden opgehangen, het wegdek volgeklad met witte verf: slogans door supporters voor hun favoriete renners. De koorts zat er duidelijk in. Enkele auto’s hadden de dag voordien kwistig oranje T-shirts van ‘Euskaltel’ rondgestrooid. Het leek alsof de berg plots was ingenomen door Hollanders met hun oranjegekte.
De ganse nacht was er een sterke politiemacht op de been geweest. Was men bang voor aanslagen door de ETA? De meeste vlaggen die de Tourmalettop beheersten waren inderdaad de wit-rood-groene kruisvlaggen van de Basken.
Tegen tien uur kwamen brandweerwagens de ‘driehoek’ ingedraaid, gevolgd door vier politiewagens volgepropt met gendarmes. Nog kwamen duizenden cyclisten de berg opgepedalleert. Een twintigtal gendarmes vormden een barrière over de weg en hielden iedereen tegen. Voetje voor voetje kwamen ze naar beneden. Kuisten alles op wat ongewenst langsheen de weg stond. De troep cyclisten kon nu geen kant meer op. Verbazing, gevloek, frustratie en ontgoocheling. Ze zouden vandaag de top, tien meter verwijderd, niet bereiken. Omkeren? Daarvoor waren ze niet gekomen. Velen vluchten met fiets op de schouder de berghellingen op en zochten een bivakplaats voor de rest van de dag. Anderen zochten hun geluk een plaatsje te bemachtigen op de terugtocht. De gendarmebarrière stopte enkele meters voorbij ons. Ze vormden nu een carré zoals bij de slag van Waterloo zodat ook niemand meer de weg kon oversteken naar den andere kant. Het middelveld was mensvrij en dat bleef zo tot nadere order. Wat een geluk. Wij hadden onze zetels net daar geplaatst en waren de enigen van de naar schattig twee miljoen kijklustige langs het parcours die, met goedkeuring van de gendarmerie, de koers zouden zien voorbij snorren aan de meet zelf.
In de namiddag steeg de
supporterskoorts met de minuut
De gendarmes zouden tot nadat de laatste ronderenners de berg was overgereden blijven staan. Nog steeds reden nog honderden cyclisten zich te pletter tegen de gendarmebarrière. Sommigen vielen zo van uitputting zo van hun fiets en moesten terug op de been geholpen worden.
De koers was ietsje na drie uur voorzien. Het werd nu uitkijken naar de publiciteitskaravaan. In de namiddag steeg de supportkoorts met de minuut. En toen waren ze er. De gekte kon losbreken. Onze buit? 2 mutsen van Carrefour, 2 mutsen van Skoda, 1 oranje T-shirt van Euskantel, 1 oranje regenmantel van Euskantel en 1 enkele zakje met snoep.
wachtte tot ik een Belgische driekleur zag
en drukte af
De renners waren op tijd (15u14). Onder het gejoel van honderduizenden supporters kwamen er twee de berg opgereden en verdwenen aan de andere kant uit het zicht. Ik had enkel de tijd gehad om een foto te nemen. Een minuut later kwam met oorverdovende aanmoedigen er nog eentje naar boven. Niemand kon ons vertellen wie dat waren. Ik trok een groepje met de gele trui en wachtte tot ik een Belgische driekleur zag en drukte af. Tom Boonen was gekiekt, twintig minuten nadat de eersten al lang uit het zicht waren verdwenen.
Als de koers was afgelopen, tenminste voor ons toch, werd het een dolle aftocht van de berg. Wij en andere motorhome bezitters (die niet ’s anderdaags moesten werken) besloten voor alle veiligheid de volgende dag af te reizen. Ook de sergeant van de gendarmes was tevreden. De Basken hadden zich sportief gedragen!
Maar wie had er nu gewonnen. We zouden het pas te weten komen als we in het eerste dorp een krant kochten.
Tourmalet: Fédrigo Pierrick en Pellizotti Franco. Eindmeet in Tarbes: Fédrigo en Pellizotti (dezelfde dus van de Tourmalet). Gele trui: Rinaldo Nocentino.

11. Tarn

2009-07-06T02:41:00.000-07:00

Gorges de Tarn
In Nabinals verlieten we de Stantiagoweg, die we volgden vanuit Le Puy en Velay (D987), om de toerist te gaan uithangen. Onze stijl is de pelgrimsweg te combineren met toeristische sightseeing trips.
Het dichtbijgelegen waren de ‘Gorges van de Tarn’ (www.gorgesdutarn.net) en de ‘Chaos de Montpellier le Vieux’, niet ver van Millau (www.ot-millau.fr). We reden naar Florac (www.mescevennes.com) om van daaruit de D907 Bis stroomafwaarts te volgen door de rivierkloof. We passeerden ook de bottelarij van het mineraalwater ‘Quézac’, dat we ludiek als ‘kiesak’ (*) vertaalden!
(*) beschaafd West-Vlaams voor viespeuk
Kiesak
Eliane zegt altijd dat ik tegendraads de stroom wil oproeien. Een wijs Chinees gezegde is ‘dat je tegenstroom de bron ontdekt’. Het minerale water van Quézac kenden we omdat we altijd bij het naar huis toe rijden, Frankrijk verlaten dus, een partij mineraalwater inslaan. Het is goedkoper wegen de BTW. Tot onze verrassing ligt de bron van de Quézac aan de Tarn. Bezoek waard dus. In de bottelarij verwijst men ons naar het één km verder gelegen dorpje Quézac (*), waar we ons moesten aanmelden. Dit was net aan de overkant van de rivier over een scherpe romaanse brug met één enkel rijvak. Van de ene kant uit zie je niet wie er vanuit de tegenovergestelde richting aankomt. Algemene regel is hier dan ook: wie er het eerst bovenop is heeft voorrang (…).
De vrouw die ons in het onthaalkantoor te woord stond verontschuldigde zich dat we niet mee konden voor een geleid bezoek. Er was al een bezoekersgroep ingeschreven. Morgen kon het nog. Niet voor ons. Maar ik wilde weten waar we de bron konden vinden.
Volgens ik had begrepen was dit over de brug aan een huisje linksaf waar het gras niet gemaaid was. Eliane: “het is rechts aan een park.” Ik ben chauffeur van dienst en dus kapitein aan boord. Ik reed terug naar de parking en ging te voet op verkenning uit. Aan het water is er een camping en een slijkerig pad. Ik volgde het pad en kwam andere wandelaars tegen. Op mijn vraag of ze ergens een bron wisten, vertelden ze me: “als je voor de brug staat is het nog 300 meter linksaf.” Eliane had dus toch gelijk.
We reden terug, parkeerden onze slaapwagen op de toegang naar de parking, aangegeven met Source (de parking zelf is met een barrière afgesloten voor auto’s hoger dan 2 meter). Ik ging terug op pad, deze maal met een 5 liter fles op zoek naar de bron. Ik kwam iemand tegen die met een literflesje ook op zoek was. We vonden geen bron. We vroegen het aan enkele bewoners van een huis. ”De bron is over de brug rechtsaf. Dat kan je zien waar de rivierkeien rood zijn gekleurd.” Kon best, het water bevat allerlei mineralen waaronder ijzer, bicarbonaten, calcium, sodium, enz. Ik had dus gelijk! Het was links. En toch waren we beiden verkeerd. Het was ‘avant le pont’ en niet ‘apres le pont!
Ik liep met mijn metgezel naar de aangegeven plek. Er stond een huisje. De deur was open en we betraden via een buitentrap een kleine ruimte. In het midden was een afgeschermde put. Veel uitleg langsheen de muur maar geen bronwater. De man besloot terug te keren. Ik ontgoocheld ook.
“Het water stroomt uit een buis waar het gras niet is gemaaid,” had de vrouw in het onthaal gezegd. “Waar het water uitstroomt zijn de keien rood gekleurd,” zeiden de bewoners van het huis. Ik keerde op mij stappen terug met mijn lege bidon. Het ‘park’ was een stukje met kiezelpad afgebakend grasveld. Een eindje verder was het gras niet gemaaid. Ik erheen. Zocht langsheen de rivieroever en bemerkte rode stenen. Eureka! Uit een buis stroomde water. Ik vulde mijn fles en ging triomfantelijk terug naar Eliane. Deze stond het verkeer te regelen. Omdat we dachten dat de bron zo gevonden was, had ik onze auto nogal slordig geparkeerd in het midden van de weg. Er was dat moment toch niemand. Moest er dan natuurlijk een file ontstaan voor gegadigden die ook de bron zochten. Deze stond niet bewegwijzerd. Waarom zouden ze. Het water uit de buis is niet de bron maar het overtollige water dat de bottelarij, toch goed voor miljoenen liters per jaar, niet tijdig onder de kurk in flessen kan verwerken en de vrije loop laat in de Tarn.
(*) Bottelarij staat in de dubbelgemeente Ispagnac, wat Romeins voor het domein van d’Hispaniacus wil zeggen en Quézac betekend dan het domein van Quiétus.)
Montpellier le Vieux
We reden de Gorge uit aan het plaatsje Le Rozier (www.officedetourisme-gorgesdutarn.com). Reden een brug over en parkeerden ons hebben en houden op het dorpspleintje. s’ Anderdaags kozen we voor de grillige smalle D29, die zich de bergen in slingerde met veel haarspeldbochten. Niet aan te raden voor grote motorhomes. De onherbergzame Causse Noir met zijn grillige witte kalkformaties zijn veeleisend aan de motor. De weg is nauw en soms kruisproblemen met tegenliggers. Continue in tweede versnelling geraakten we met een benepen hartje toch boven. Oef! Naar beneden viel best mee omdat ons doel: de Chaos van Montpellier le Vieux hoog gelegen ligt in de Causse Noir. Het plus punt is dat de asfaltbaan goed onderhouden is. Boven staan dennenbomen met grasvolle tussenruimten die uitnodigen tot picknick.
Een betere (bredere) weg erheen is deze van Millau uit. Maar vergis je niet. Je moet ook via haarspeldbochten even hoog de hemel in.
De rotsen van Montpellier zijn 170 miljoen jaren geleden begonnen met hun ontwikkeling. Vroeger was het zee waar zich veel sponsdieren, weekdieren, zee-egels en schaaldieren in bevonden. Hun resten kwamen op de bodem terecht waar zich een bezinksel vormde dat rijk was aan calciumcarbonaat. Dit bezinksel stapelde zich op waardoor het water uitvloeide, en veranderde in kalksteen.
Later, in deze poreuze massa van zoutoplossingen, waaronder magnesium, veranderde het kalksteen in dolomietsteen.
100 miljoen jaren geleden ontstonden de Alpen en de Pyreneeën door grote tektonische verschuivingen. De zee verdween en maakte plaats voor de hoogvlakte van de Caussus. Het regenwater werkte op het nieuwe reliëf in en tastte een gedeelte van de dolomietkalksteen aan, waardoor de opmerkelijke rotsformaties van Montpellier le Vieux ontstonden.
We bezochten het unieke natuurwonder. Eliane per toeristisch treintje. Ik gedeeltelijk. Het laatste aangeduide parkoers was voor mij het aantrekkelijkst (Ik was hier al eerder). De ‘gele route’ bevat o.a. de Roc Camparolié, de Arc de Triomphe, de krokodil, de Sphinx en de Porte de Mycènes, altijd goed voor een groepsfoto.
De chauffeur onderwees onder het rijden (enkel in het Frans) zijn passagiers bijzonderheden over het park. Dat hij niet aan een snuifje humor uit de weg ging was het aanwijzen van een rond gat in op een rotstop naast de ‘kameel’ met de uitleg dat: als de maan er door schijnt het een slecht teken was!
Na de rit hadden we een gesprek met de chauffeur. Ook hier liet de recensie zich voelen. De hoogdagen zijn niet meer twee zomerse maanden maar van half juli tot half augustus. Dan zit het seizoen er nagenoeg op.
Overnachten deden gratis (met toelating) op de parking van het park (www.montpellierlevieux.comp).
Zie ook: www.grandsitedefrance.com, www.ot-mende.fr, www.tourisme-aveyron.com en www.ot-millau.fr.

10.Corbusier

2009-06-25T05:40:00.001-07:00

Le Corbusier
Firminy, 25 km van St.Etienne langsheen de N88 richting Le Puy-en Velay, herbergt: een ‘Unique en Europe, les oeuvres architecurales de Le Corbusier.’
De Zwitserse wereldberoemde architect liet hier een waar kunstwerk achter dat geklasseerd werd op de Unescolijst van Werelderfgoed. Het complex heet ‘Firminy Vert’ en won de grote urbanisatieprijs in 1961. Het gaat over vier thema’s: La maison de la Culture, Le Stade, La piscine de Wogenscky en L’église Saint-Pierre. In een van mijn vorige blogs maakte ik al een kennis met werk van deze architect in Ronchamp. Daar ontwierp hij ook al een speciale moderne kapel.
Om het gehele complex te bezoeken moet er betaald worden. Ik besloot me te beperken tot de kerk wat me deed denken aan een schoorsteen van de een of andere transatlantieker. De kassa is ergens onderaan de tribune van het stadium. Het stond in de steigers voor herstellingswerken en ik vond niet wat ik zocht: het verkooppunt voor entreetickets. In de kerkingang is een kiosk met wat documentatie waar het ticket afgegeven moet worden. De man in charge was zo vriendelijk, na het verhaal van me geen verkooppunt gevonden te hebben, de verschuldigde vijf euro in ontvangst te nemen. Hij zou het later wel arrangeren met zijn patron. Als bezoeker was ik de enigste geïnteresseerde voor die dag, toch een zaterdag.
Corbusier zou nooit zijn schepping aanschouwen. Hij stierf in een auto-ongeval. Zijn leerling, Eugène Claudius Petit zou het werk verder zetten naar de originele bouwplannen van de meester. In 1970 werd de eerste steen gelegd. Met vallen en opstaan wegens chronisch geldgebrek zouden er een legertje werklieden en architecten aan het ganse complex zijn kost verdienen. Pas in november 2006 plantte een groepje werklieden de Franse driekleur op de sterk aflopende dak van de kerk en schudde elkaar de hand. Het werk zat erop. De betonnen constructie was uiteindelijk een feit geworden.
De kerk beschrijven is voor mij als leek onbegonnen werk. Er zijn wel boeken te koop en uitleg in het Frans. Beetje Engels en enkele informatiepanelen in het Spaans niet te na gesproken. Laat me me ermee afmaken dat het onderste gedeelte gewijd is aan Corbusier zijn werken en de bovenverdieping de eigenlijke kerk is. Her krijgt haar licht ui de hoge ‘schouw’, wat ze ‘cannons’ noemen. Ander licht komt uit vier in aparte kleuren geschilderde muurgaten. En wat ik eerst als willekeurige ronde gaten vermoedde in de schotse scheven oplopende muur achter altaar, is eigenlijk de hemelruim met het sterrenbeeld Orion als voornaamste thema.
Raadpleeg ook de website: www.sitelecorbusier.com.

9.Stephanois

2009-06-25T05:38:00.000-07:00

Stéphenois
Louis Sarda en zijn vrouw Fernande wonen acht hoog in de wijk Beaulieu. Het torengebouw is een van de velen die snel opgetrokken werd in de vijftigerjaren toen St.Etienne uit haar voegen barstte en de nieuwkomers in de heuvels van de zuidoostkant onderdak moesten vinden. We vroegen aan Louis wat een Stéphanois eigenlijk is. Het zijn inwoners van St.Etienne. Meer wist hij er ons niet over te vertellen. Hij had er nog nooit bij stilgestaan. Zou het voor ons eens uitzoeken.
De bevolkingsaangroei was te danken aan de exploitatie van de koolmijnen met de daaraan leunende staat-, fiets- en wapenindustrie. St. Etienne was de bakermaat in de gloriejaren van de Tour de France. De doortocht van Europa’s grootste sportmanifest was een verplichting en vereiste van de fietsbarons. Zij waren de voornaamste sponsors. Het mooie liedje duurde tot de jaren zeventig toen, als overal in West-Europa, de mijnbarons het voor bekeken zagen en het staal ergens anders goedkoper onderdak zocht. Daarmee was ook het voortbestaan van de Stéphanoise velo een feit. Eerst werden nog per schip kolen uit Oost-Europa aangebracht naar de Noordzeehavens. Tegenwoordig gebeurt dit vanuit Zuid-Afrika met bulkcarriers. Daarom zocht de staalindustrie haar heil in de zeehavens zelf (b.v. Sidmar aan het Zeekanaal naar Gent).
Toch was alles als een sprookje begonnen. Het marxistische oriënteerde stadsbestuur had grootse plannen. Ze zouden ter uitbreiding van de stad een nieuwe stad laten bouwen in de heuvels van St.Etienne, de Beaulieu. Het kreeg de naam ‘Le Rond Point’. De toenmalige elite dat St.Etienne rijk was aan architecten werd aan het werk gezet. Ze pijnigden hun hersens en ontwierpen een futuristisch stad waar het leven in het groen aangenaam, goedkoop, functioneel en praktisch moest zijn. De architecten Eduard Hurt en Henri Gonyon realiseerden een van de zes eerste Grote Oppervlak Ensembles van Frankrijk tussen 1953 en 1956. 19 ‘barres’ en een woontoren van 22 verdiepingen voor 1.262 bewoners. De ‘low cost’ moderne comfortappartementen, badkamer incluis, waren gemiddeld 5,30 m2.
De gebouwen van de Beaulieu staan er nog. Niet meer zo frisjes als weleer. De tuintjes wat verwilderd met onkruid. Maar toch nog bewoond door, voornamelijk, oudere ‘witte’ Fransen. Andere in de haast gebouwde flats liggen er al uitgeteld tegen de grond. Ze moesten plaats maken voor open ruimten, was het excuus. De futurisme droom was een illusie. Niemand was nog kandidaat om deze betonnen stalinistische ondingen te gaan bewonen. De meesten hadden zelfs nog niet eens een garage. Stel je voor de dag van vandaag! De Sovjet-Unie lag op sterven na dood. Op de marxistische ideeën van een werkmansparadijs lag al lang niemand meer van wakker.
Toen we van een picknick uit de bossen van de Loire Forez (www.loireforez.com) huis toe reden, wees Louis me een torengebouw aan. Ook zijn dagen zijn geteld, zei hij.
Typeren is de watertoren van Montreynaud. Met zijn vliegende schotel op het dak, staat het als een baken aan de skylights van de stad. De flats waren ingebed met de toren en maakten er een deel van uit. De plannen waren er al lang om het ‘onding’ te slopen maar de flats zijn nog bewoond. De geëmotioneerde bewoners werden uitgenodigd om te stemmen voor het voortbestaan van de gecombineerde water-/flattoren. ‘Requalification ou démolition = 1 million d’euros’ (renoveren of afbreken kost één miljoen euro’s). Maar dat is dan weer democratie. Word vervolgd (www.tourisme-st-etienne.com. Zie ook: www.parc-naturel-pilat.fr).

8. Léman

2009-06-25T05:35:00.000-07:00

Léman
We weken wat af van onze koers en stranden aan de oevers van Lac Léman, ook Genfersee (in het Duits) en Lake Geneva geheten. Lausanne was te druk. We vonden geen parkeerplaats en bedankten om de drukke stad eventueel met het openbaar vervoer te verkennen. We zette koers over de N1 naar Genève en gingen ten anker in Morges aan de oever van Europa’s grootste meer. Deze stad was meer op onze maat gebouwd.
Morges
De ‘Fleur de Léman’ (www.morges.ch) ligt in het hart van Europa aan de rand van de Jura in het Canton du Vaud (www.region-du-leman.ch), 7,25 met de trein (Thalys) en twee weken slenteren met onze tot zwerfwagen omgebouwde bestelwagen van Brussel af gelegen.
Twee gratis krantjes, ‘Bleu’ en ‘20 minutes’ gaven ons het hot news van België: De Belgische loterij bedriegt zijn spelers en Electrabel heeft een forse Europese boete aan zijn been dat ze doorrekenen aan haar klanten. De loterij was voorpaginanieuw met als hoofding: ‘La loterie Belge rajeunit ses gagnants pour mieux séduire’, waarin het blad van leer trok dat o.a. een oud vrouwtje van + 80 dat het grote lot won, door de loterij vertaald werd: als een jong gezin. Dit om jonger mensen aan te zetten in het gokspel.
Een Bruggeling
In Morges greep op dat ogenblik de 9de Internationale Concours voor sculpteurs plaats, in hout of steen. Aan het feodale kasteel stonden een dertigtal artiesten in open lucht te kappen of hun leven ervan afhing. We troffen er een Vlaming aan. Renè Morlion is van Brugge en vertelde ons dat de forse klompsteen of -hout geloot wordt. De kunstenaars krijgen tien dagen, om naar eigen inzicht, er iets van te creëren. Elektrische werktuigen zijn niet toegelaten. Enkel beitel en hamer is het gereedschap waarmee gezwoegd wordt.
Er is ook een tentoonstelling van scheepsvaart op het meer. De historie van ‘Compagnie Générale de Navigation sur le Lac Léman’ werd er uit de doeken gedaan dat terug gaat naar de eerste raderstoomboten (paddle steamers) van begin 18de eeuw. Op het ogenblik zijn er nog drie veteranen van de ‘bel epoques’ in de vaart. De andere zijn moderne dieselschepen (www.abvl.ch, www.cgn.ch en www.patrimoine-leman.ch).
Genève
Na enkele dagen vervolgende we onze weg over de N1, richting Genève (www.geneva-tourism.ch). Met Lausanne in het achterhoofd besloten we pas de zondagmorgen deze stad aan te doen. De winkels zijn dan dicht en het verkeer is dan niet zo hectisch. En ook dit nog: het parkeren is gratis op zondag en feestdagen. Mooi meegenomen overnachten in Versoix en s’anderdaags stonden we op de Quay de Mont Black aan het monumentale monument van de Duc of Brunswick. Deze aanvullende attractie had de stad te danken aan Charles II de Brunswick. Deze schonk zijn ganse fortuin aan de stad in ruim voor een replica van het mausoleum van Scaligeri uit Verona. Over hoeveel geld het ging is een goed bewaard Zwitsers bankgeheim!
Ik bezocht de stad waar mij het meest de drie nog in dienst zijn stomers aantrokken. Zomerswarm verkoos Eliane in de schaduw van een oude eik, waar we geparkeerd stonden, te blijven (www.geneve-tourisme.ch).
Terug naar Frankrijk
Tegen de avond verlieten we de Zwitserse stad van Zwitserse horloges, Zwitserse zakmessen, Zwitserse fondue, enz. en reden zo het land uit, omdat de grenswacht vermoedelijk al aan de oefenen was voor een later Shengenakkoord. Aan de grensovergang hield geen kat die de wacht. We reden dus door. In het stadje Gex (www.paysdegex-lafaucille.com) was de hoofdbaan afgesloten. We konden niet verder. Er was een optocht aan de gang, ‘La fête de l’Oisseau’. Een carnavaleske zomeroptocht met praalwagens, fanfares en wilde verkleedpartijen. Geen maskers. Vier dagen durend feest.
Na een dik uur werd de weg vrij verklaard en konden we toch verder en, terwijl er verder gefeest werd, namen de ‘Col de la Faucille’ met hoogste punt 1.323 meter. Overnachten deden we in de afdaling aan het kathedraal van de pijpenstad St.Claude. De voornaamste industrie was hier het fabriceren van allerhande pijpen en namaak diamant.
Terug een dag later zette we koers naar een waterattractie: De vallei van de rivier Hérisson.
In de Elzas hadden we kennis gemaakt met Madeleine. Een jong meisje dat toen ze hoorde dat we van de Noordzee kwamen meteen verrukt uitriep dat ze al eens in Duinkerke was geweest. Wat een grote plas water zeg! Wist er nog als anekdote aan toe te voegen dat het toen ook carnaval was. In een adem gaf ze ons mee - ze was van de Jura – dat ze daar ook veel water hadden. Daar moesten we maar eens naartoe.
De Jura, de streek van meren, rivieren en watervallen
De Jura is een kalksteengebied met opmerkelijke kalkformaties. Overal stroomt water, vaak in watervallen en soms door ondergrondse rivieren. De bergmeren zijn meestal het resultaat van door morenen afgesloten dalen. In de bergen wemelt het van de snelstromende beekjes en bronnen, terwijl de Bressvlakte rijk is aan vele door de mens aangelegde meertjes.
De oppervlakte is 5.000 km2 waarvan 75 % berggebied. Het gebied telt één kwart miljoen inwoners (gemiddeld 50 per km2).
De watervallen van de ‘Hérisson’
Het woord ‘Hérisson’ komt van ‘Yrisson’, dat heilig water betekend. 31 watervallen en stroomversnellingen zorgen voor een nat spektakel langsheen de in 1896 aangelegd wandelpad van 3,7 km. We parkeerden onze auto aan de top (D75) op een parking dat ‘La Fromagerie’ heet. De eerste waterval is de ‘Saut Gérard’. Het is 500 meter lopen van de parking te bereiken via een afdalende bosweg. De attractie is dat je hier achteraan de waterval kunt gaan schuilen als het regent in een overhangende rots! Er worden dan ook de vele foto’s genomen van reisgenoten achter het watergordijn. Reken 2,50 uur heen en terug voor het volledige traject van de vallei. Omdat Eliane het moeilijk kon bijbenen verplaatsen we ons naar het einde van de watervallen (*). Hier is een betaalparking (€4), toeristinformatie, souvenirwinkel en een camping. De weg naar de laatste waterval, de ‘Eventail’ (de waaier) genoemd naar zijn bijzondere vorm, dondert van 65 meter hoogte omlaag en is een lust voor het oog. Het brede wandelpad erheen is beter betreedbaar en is 400 meter lang (www.cascades-du-herisson.fr).
(*) De D39 richting Doucier volgen en vervolgens de D326 zijn gezamenlijk 19km)
Cirque de Baume
Het tweede natte wereldwonder van de streek is het keteldal van Baume-les-Messieurs. Smaken verschillen en je kunt erover twisten, voor Eliane is het de ‘Eventail’, volgens mij is ‘les Tufs’ de mooiste waterval ooit in leven gezien. Bij de ingang van de grotten spuit het bovengronds gekomen water van de Dardrivier als een paardenstaart tevoorschijn. De rivier komt boven de grond te voorschijn en vormt enkele meters stroomafwaarts de beroemde waterval van ‘les Tufs’.
In het door krijtrotsen omringde hoefijzervormig keteldal bevatten de grotten: ondergrondse rivieren en meren, vleermuizen en blinde garnalen. Duur van de bezichtiging 45 min, €5,50 entree.
Om af te ronden is er nog de in de 6de eeuw gestichte ‘Keizerlijke Abdij’. De monniken zouden later de Benedictijnse Abdij van Cluny stichten.
Info
De ‘Comité Départemental de Tourisme du Jura’ geeft een nuttig boekje uit (ook te verkrijgen in het Nederlands) getiteld: Toeristische Gids, Jura ma vrai nature. www.jura-tourism.com en www.france-comte.org.

Verkiezing in België

2009-06-12T05:48:00.000-07:00

Verkiezing in België
In België bestaat de kiesplicht. Dus ook voor ons. Volgens onze identiteitskaart behoren we ook tot dat polderras. We zijn ergens op weg naar Santiago de Compostela en kunnen onze reis niet afbreken. We zitten nog goed op koers en in Geubenwiller (Elzas) hadden we nog 2.192 kilometers voor de boeg. Aan de snelheid dat we vorderen zullen we misschien met Kerst op onze bestemming aankomen!
Maar nu de verkiezing. Van een bediende in het Knokse gemeentehuis kregen we een papiertje mee. We moesten het maar door de plaatselijke politie, waar we op 7 mei zouden verblijven, laten dateren en afstempelen met de gemeentestempel. Volgens het papiertje was dat in het Frans, in ons geval voor Frankrijk dus: een ‘sceau de police’.
De zondag is er in Frankrijk veel gesloten. Ook de gendarmerie heeft permanentie maar hun burelen zijn in kleine gemeenten dicht. Wij de dag voordien (zaterdag) in een dorpje naar het politiebureel om een stempeltje voor morgen.
De brave man wilde wel maar kon niet. Hoe weet ik dat je morgen hier nog bent?
Das waar ook, we komen maandag eens terug.
Gaat ook niet, je kan van alles uitgespookt hebben en ik geeft je geen dekking tot de een of andere criminaliteit! Terug naar af.
We hebben twee dorpjes aangedaan om uiteindelijk in Riquewihr, waar goddank een gemeentelijke dienst open was: het toerismebureau, een stempel te krijgen. Voordien hadden we die dag, de zondag dus, diesel getankt en betaald met Visa-kaart en centen gestoken in een parkeerautomaat. De bon en pompstationontvangstbewijs angstvallig bijgehouden als bewijs van afwezigheid uit het dierbare vaderland!
De maandag overnachtte we in Guebwiller, een stopplaats naar Santiago, en kon ik in café ‘La Wah-Wah’ mijn gmails draadloos verzenden.
De volgende stops waren Belfort, waar de citadel bezocht werd met de leeuw (Lion). Een creatie van Bartholi die ook het New Yorkse Vrijheidsbeeld ontwierp (www.citadelle-belfort.fr), en Ronchamp. De Zwitserse wereldvermaarde architect Le Combusier ontwierp hier de ‘Chapele ND du Haut’ (www.chapellederonchamp.fr).
De kapel van Corbusier
In de dertiende eeuw werd op de heuvel Bourlémont die 150 meter boven Ronchamp, een voormalig mijnwerkersstadje van 3.000 zielen oprijst, een kapel bebouwd die veel pelgrims trok. Op het dak daarvan werd later een grote Maria geplaatst. In 1913 werd ze getroffen door de bliksem, waarna de kapel in vlammen opging. De nieuwe kapel, kort daarna op dezelfde plaats gebouwd, is in 1944 weggebombardeerd.
De nieuwe kapel, wat me doet denken aan een uit de kluiten gewassen paddenstoel met scheepsschouw van een transatlantieker, verrees in 1955. De ongelovige Corbusier zei later over zijn schepping: ik heb een oord van stilte, van gebed, van vrede en innerlijke vreugde willen creëren.
De rust wordt nu verstoord door werken aan een nonnenklooster. De zusters Clarissen komen zich in de schaduw van de kapel vestigen. De orde vestigde zich rond 1250 in Besançon. Wegens te drukke stad, volgens de zusters, konden ze hun roeping niet volgen zoals het hoorde. Dat vereiste stilte. Ze rolden hun matten op en verhuisden. Het viel niet bij iedereen in de smaak. De gemoederen liepen hoog op. Petities gingen rond om de bouw van het klooster tegen te gaan. Gevreesd werd dat hierdoor o.a. de vermelding van de kapel op de lijst van Unesco werelderfgoed zou geschrapt worden. Hoe dan ook, het klooster komt er. Wel half ondergronds en, uit het zicht van de kerk achter weelderig groen weggestopt.
In eerste versnelling geraakten we de verraderlijke steile helling naar het heiligdom tot boven de parking op. Er is een souvenirshop en tentoonstelling over hoe het nieuwe klooster er binnen enkele jaren moet uitzien. Toegang was 5 euro per persoon.

Obernai

2009-06-09T01:31:00.000-07:00

Obernai
Op het pleintje voor de tweetorense basiliek ‘Pierre et Paul’ staat een bronzen standbeeld van een zekere Freppel. De man is van geboortig uit de streek (1924) en werd later bisschop van Angers. Als voornaamste wapenfeit toont hij in zijn linkerhand een vel papier dat als hoofd begint met Sire. Volgens de bijverklarende tekst op het beeld zou het een protestbrief zijn gericht aan Kaiser Wilhelm I de Elzas niet te annexeren in zijn heimat. Het brengt me op het idee. Om de steeds maar de terugkomende vragen over onze vaderlandse politieke onkunde uit te leggen waarschuwen we onze Franse vrienden dat “onze Waalse broeders, waarmee we volgens onze folklore al eens overhoop liggen, Frankrijk willen annexeren! “ Een zekere Madame Non, toch een ferm wuf, wil o.a. ook Brussel claimen voor de simpele reden dat ze er Frans spreken wat ook telt voor La douce France. Bruxelles, hoofdstad van Groot Frankrijk staat niet mis, mijn gedacht! Succes verzekerd!
Dit gezegd zijnde staan we hier aan de basiliek op de aanleunde ‘Rempart Monseigneur’ om te overnachten. We hebben een huisclochard te vriend. Het zit zo: de motor was nog niet afgekoeld of een tiep kwam een praatje slaan. Hij toonde een vodje papier met de uren van de H.Missen wat ons deed vermoeden dat het een devote katholiek ging. Bleek niet zo. Het was zijn tijdschema waarop hij verwacht werd om op de trappen van de kerk om te bedelen. We gaven hem een peperkoek en hij was tussen twee aalmoesbeurten niet meer van ons weg te slaan. De man zag er niet uit als een bedelaar maar was eerder verzorgd, geschoren en wel. Zeker niet de dorpsidioot! Hij had meer weg van een aan lagere wal geraakte professor. De diepgaande filosofische gespreken die we met hem hadden gingen over thema’s waarop deze zonderlingen een patent schijnen te hebben. Na de avonddienst in de kerk was hij plotseling verdwenen.
Obernai is een van deze typische Elzase plaatsjes waar de ooievaars kindjes op bestelling thuis afleveren en overwoekerd wordt door horden dagjestoeristen www.obernai.fr. Volgens onze informant wegen de nesten van de ooievaars met door de gemeente bijgeleverde karrenwiel, meer dan honderd kilogram. Soms dondert er wel eens zo’n nest naar beneden. De poep moet op geregelde tijden door de pompiers verwijderd worden.
We verplaatsten onze motorhome - wat de Fransen een camping-car noemen en in het Engels vertalen als camper- dormobil - ’s anderdaags naar de volgend bestemming: Sélestat www.selestat-tourisme.com en www.ville-selestat.fr.

Sélestat
Minder toeristisch is de binnenstad van Sélestat groter dan Obernai en, de dinsdag toen we er op de gratis ‘Parking Vauban’ ontwaakte, herschapen in een markt dat ons deed vermoede ergens in Algerije te zijn verdwaald. Ik informeerde in de plaatselijke toerismebureau waar er ergens een Internetc@fe was en kreeg meteen drie locaties aangewezen. In perfect Frans heet dat cyberc@fe. Onthouden!
Het valt op dat toeristische folders hier overal drietalig zijn (F, D, en E), soms ook in het Nederlands. Toch wat campings betreft. Speciaal een drietalig foldertje trok mijn aandacht: ‘Handi Turisme’. Ik heb het meegenomen en bestudeert. Het betreft een toegankelijkheidinfo voor rolstoelpatiënten voor de binnenstad en er is zelfs verhuring van speciale éénwielige rolstoelen (joëlette), getrokken of geduwd voor daguitstapjes in vrije natuur en de bergen www.libre.asso.fr.

De bergen in
Vanuit Sélestat trokken we terug de bergen in en voorbij een ooievaarsranch (www.cigogne-loutre.com), een roofvogelshow (www.voleriedesaigles.com) en een apenberg , waar naar het schijn apen in het wild leven (www.montagnedessinges.com), kwamen we na een forse klim (800 m) toe op ons target: Haut-Koeningsbourg, een fantastisch feodaal kasteel (www.haut-koeningsbourg.fr). Het werd verschillende malen verwoest en in 1908 in al haar glorie heropgebouwd en opengesteld voor het publiek.

Colmar
Aan een van de talrijke ronde punten werden we verwelkomt door een reusachtig New-Yorks Vrijheidsbeeld. In het toerismebureau kwamen we er snel achter dat de ontwerper van het beeld ‘liberty entlightening the world’, Auguste Bartholdi (1834-1904) was. Het ontwerp van het beeld werd door Frankrijk geschonken aan de USA. Bartholdi was van geboorte Colmarien en heeft hier dan ook zijn museum met een grote collectie van zijn creaties (www.musee-bartholdi.com). Het beeld werd in Colmar geplaatst om zijn 100 jarige overlijden te herdenken.
We overnachtte terug op een gratis parking aan de rand van de ‘Vieille Ville’. De stedelijke geldhonger de automobilisten te laten opdraaien voor alles en nog wat is blijkbaar nog niet goed doorgedrongen bij de Fransen. Wat ook wel opvalt is de tekst bij de voorbehouden plaatsen van mindervalide: ‘Vous prenez ma place, prenez aussi mon handicap’.
Colmar (www.ot-colmar.fr) is een stad van een kleine honderdduizend inwoners. De oude binnenstad met zijn talrijke typische vakwerkhuizen heeft nog een supplementaire attractie: ‘Le Petite Venise’ ligt aan een snelstromend riviertje dat doorheen de stad stroomt. Toeristen worden er, zoals in Brugge met kleine bootjes rondgevaren.
Wat is er nog te beleven? Aja, werelds langste wandeltocht. In juni vertrekt vanuit Parijs een 520 kilometer lange voettocht naar Colmar. Aankomst wordt op 20 juni verwacht. De tocht loopt door 171 gemeenten in acht departementen sinds 1981. Doorgewinterde wandelaars leggen deze afstand af, aan een gemiddelde snelheid van 7,5 km, in zeventig uur. Een vergelijkbare prestatie voor vrouwen voert van Chalons-en-Champagne naar Colmar (335 km).

Gastronomie Alzacienne

2009-06-09T01:30:00.001-07:00

Gastronomie Elzacienne
“Wat eten we vandaag?” Is een dagelijkse terugkerende vraag van Eliane. Moeilijk kan dat hier toch niet zijn. We nemen bijvoorbeeld worst. We hebben de keuze uit, lees even hardop met me mee, bierwurscht, brotwurscht, blüetwurscht, fleischwurscht, jambonwurscht, landjäger, lard of burespeck, lewerwurscht, metwurscht, schwarzwurscht en om het lijstje af te ronden: knack, een dubbele saucisse als frankfurter dat ze bij ons doorgaans in een glazen bokaal verkopen.
Een van de Elzas specialiteiten is ‘flammekueche’ (tarte flambée). Het is een flinterdunne broodpasta dat op hout gebakken wordt, gegarneerd met een crèmemelange (room) zachte witte kaas (Emmerthal of lokale Munsterkaas), spekblokjes en uien. Het wordt als een pizza uit de handen gegeten. Eliane lustte het, ik was er niet zot van!
En wat drinken we?
De Elzas is gekend om haar wijn. Je kunt hier een uitgestippelde wijnroute van 170 kilometers aftoeren. We kwamen hierbij ook een bekende van onze vorige reizen tegen. Tokay Pinot Gris, het bekendste wijntje uit Hongarije dat zich hier vermoedelijk ook thuis voelt. Gekend zijn hier ook de Winstubs, soort bodega’s waar je naast wijn ook smakelijk traditional Elzas cuisine voorgeschoteld krijgt.
Er is meer: bier! De Elzas is in Frankrijk het enigste regio waar beide dranken vreedzaam naast elkaar leven. Beiden worden hier geproduceerd en geconsumeerd. Op de etiketten een in traditionele kleren geklede vrouw, Elzase hoofddoek incluis, die haar bloot gat toont….!. Vrouwen!
En er nog meer: Whisky! In het stadje Ribeauvillé is er een brouwer. Gilbert Holl brouwt er zijn eigen gerstenat dat, hoe anders, Hollbier heet. Daarnaast distilleert hij Lac’Holl, ‘The French whisky Alsacien’.
De bakker en de patisserie
Als uitgangsbord hebben bakkerijen soms een ‘bretzel’. Dit is een gezouten smal broodje waarvan de uiteinden kruisvormig gebogen zijn. De drie ontstane gaten tussen de ‘armen’ worden door sommigen gezien als drie zonnen! Maar daarvoor moet je wel als rasechte Alzacien geboren zijn. Anders lukt het niet!
In het stadjes Riquewirh en Ribeauville verkopen ze dikke twee meter lange broden. ‘Pain des olives’, €6 de kilo. Je besteld hoe dik je je boterham wilt en de man snijdt er met een mes, groot als een zaagblad, het stuk eraf.
Om af te ronden hebben we nog een surprise achter de hand houden: Ein ‘kougelhoft’. Dit is een cake gebakken in een speciale vorm in aardewerk. Doet denken aan een tulband. Een geribde en conische vorm dat aan de top hol uitloopt en het symbool van de Elzas, volgens een toeristisch kookboekje, zou uitstralen (…). In het deeg worden droge rozijnen en amandel vermengd. Ook zijn andere ingrediënten volgens goesting best mogelijk (www.tourisme-Elzace.com). Smakelijk eten.

De fontein

2009-06-09T01:20:00.000-07:00

De fontein
Jaren geleden zwierf ik eens door Frankrijk. De naam van het plaatsje herinner ik mij niet zo meer maar het was ergens in de Provence. Ik stond op een pleintje ergens aan ‘hotel de ville’. ‘k Had een moor op het gasfornuis gezet en toen het water kookte nam ik het eraf met de bedoeling het over te gieten in een thermosfles. Onhandig stootte ik ergens tegenaan en de moor goot haar inhoud over mijn voet. Jankend van de pijn sprong ik gekleed en al in een fontein dat het dorpspleintje sierde. Nogal een gezicht. Naar de boze blikken van de omstanders te oordelen moeten deze me wel voor de plaatselijke dorpsidioot aanzien hebben. Hoe dan ook, de schade viel nogal mee. Dat was het voornaamste.
Pas nu komen we erachter waarom deze fonteinen eigenlijk voor diende. Zeker niet om het plein op te fleuren met bloemen. In de middeleeuwen hadden ze meer een nuttiger functie. De stenen kuip valt groot uit. Sommigen zijn rond, anderen zeshoekig. De stenensegmenten worden door zware ijzer banden rondom versterkt en op hun plaats gehouden. De enigste versieren (toen) was een pilaar met bovenop een madonna met kind of andere versiering zoals de wapens van de plaatselijke heersers. De grote waterkuip stond toen op de markt en had als doel, naast het lessen van de dorst van paard en mens, de vis van de visboer levensvers te houden. In de wijnstreken diende ze tevens ook om het vatinhoud te meten. Dat verschillende nogal eens van streek tot streek. Het metriekstelsel (liters en meters) is van latere datum.
De Elzas is bekend om haar netheid. Een weelde van bloemen siert de huizen. De Duitse invloed is hier kenmerkend. De uitstekende verdiepingen boven de straten zijn niet als beschutting tegen de regen voor de voetgangers maar hadden het doel het huis te verruimen. Grondbelasting werd betaald volgens de bebouwde grond. Van een huis in Turckheim vielen ons de vensters op. Deze waren samengesteld uit kleine ronde glazen (‘kroonglas’), die in de middeleeuwen werden gebruikt als onderdeel van het venster.

De Nachtwacht

2009-06-09T01:11:00.000-07:00

Der Nachtwächter
Ik schatte hem zo begin zeventig. Hij was gekleed in een lange zwarte kapmantel met bicorne (tweepuntige hoed). In zijn linker hand torste hij een gevaarlijk uitziende hellebaard. In zijn rechter een lantaarn. Op zijn borst een hoorn. Vanonder de mantel verrade twee grijze broekspijpen en schoenpunten dat de moderne tijden eraan kwamen.
Hij slenterde door de avondlijke stilte van de verlaten steegjes dat door een volle maan verlicht werden. We waren in het wijnstadje Tuckheim (www.turckheim.fr). In zijn kielzog een sliert pensionados, waaronder ik. Eliane had bedankt de 70 minuten durende tocht op de kinderkopjes mee te balanceren.
Met tijd en stond blies op de hoorn en zong een lied: “Ho-ri-cha was ich Eich well sa ya. D’Glock’hat Zehunig’schla—ya. HanSo-ri….” enz. wat eindigde op een langgerekte “…. a’gue-ti Nacht...” (De klok heeft tien uur geslagen / Denk aan de brandende haarden en de kaarsen / Dat God en de Maagd Maria u bescherme / Ik sta op wacht en God geeft je een goede naaacht.”. Hij zou het lied gedurende de tocht veertienkeer zingen. Daarbij gaf hij zijn lantaarn aan een geïnteresseerde (goed voor de foto), en legde kameraadschappelijk zijn arm over diens rug terwijl hij de zware basstem zong. Wij in koor balkten mee: “a’gue-ti naaaacht.”.
Waarom de nachtwacht? Hij legde uit dat dit voornamelijk was om tijdelijk brand op te speuren. Brand was in die tijd een gesel dat hele wijken, zelfs steden teisterde. Trof men brand aan dat sloeg hij alarm met zijn portable telefoon (hoorn…) waarna alle klokken aan het luidden sloegen en de inwoners tot het blussen overgingen.
Door de nachtwacht kregen we ook les in vaderlandse geschiedenis, de Elzase architectuur van de gebouwen en over de beste wijnen dat de Elzas hier produceert. Dat zou komen omdat de grond bevrucht was met drakenbloed! Van ooievaars (ook al een Elzas verkoopproduct in de souvenirshops) had hij een rugzak vol moppen. Het stadje is driehoekig omwald met bijpassende drie stadspoorten. Vanuit de westelijke Munsterpoort (nog tot 1952 in dienst) werden ter dood veroordeelden naar de executieplaats buiten de stad geleidt, waaronder 26 heksen. Deze arme schapen werden tot algemeen volksvermaak verbrand tussen 1572 en 1626.

Riquewirh

2009-06-09T01:05:00.000-07:00

Riquewihr
Voor de eerste maal deze reis hadden we minder weer. Het regende, de dag voelde mottig en we bleven twee nachten op de parking van Kaysersberg (www.kaysersberg.com) voor motorhomes staan. In Kaysersberg staat het geboortehuis van Albert Schweitser, nu museum. Daarna prikte de zon door het wolkendek en we verplaatsen ons naar het met driebloemen aangeduide middeleeuwse stadje Riquewihr. Volgens de toeristische folder: ‘Perle du vignoble’ en een van ‘des Plus Beaux Villages de France’ (www.ribeauville-riquewihr.com). Op de parking voorbehouden voor autobussen vielen meteen de talrijke Duitse- en Zwitserse tourbussen op. Het stadje zit duidelijk in het commerciële reispakket van uitgekiende stopplaatsen. De uitgeschudde zwerm pensionados, die door de straatjes met kinderkopjes slenteren, zijn dan ook niet te tellen. Zoals in andere toeristische plaatsen zijn veel huizen ingericht als souvenirshop. Ze verkopen allemaal dezelfde ‘hang-, sta- en liggende- voorwerpen. Dat het slechte tijden zijn bewijst de magere verkoop en de bijna lege terrassen. Maar wat wil je voor die prijzen. Par example: een bolletje ‘glace’ kost hier €2,80. In Duitsland, recht de Rijn over waar je van hieruit het Zwarte Woud duidelijk kunt zien, heb je er bij de Italiaan al drie voor die prijs (€0,60 de bol)!
Meer aantrok trokken de postkaarten met kindertekeningen van Hansi. Er is zelfs een speciale Hansi-winkel met Hansi-museum. Hansi is het pseudoniem van de karikaturist Jean Jacques Waltz uit Colmar en is niet weg te denken in de Elzas.

Odilia

2009-06-02T02:41:00.000-07:00

De Vogezen
Odilia
Odilia werd blindgeboren. Niet kunnen voor vader Ettico. Hij dreigde het kind van kant te maken maar de moeder verborg haar in het konijnenkot. Het kind werd later in het geniep gedoopt en wonder boven wonder kreeg het op latere leeftijd haar gezichtsvermogen terug! Een goddelijk mirakel dus. Omdat de zoon het gat schoon zag bracht hij de nu niet meer gehandicapte dochter terug bij de vader. Die verstond het zo niet en sloeg zoonlief in een woede-uitbarsting morsdood. Het werd voor de arme Odilia terug de aftocht blazen. Er zou een tweede mirakel nodig zijn om zich met haar vader te verzoenen.
Het verhaal speelde zich lang geleden af op het kasteel van Hohenburg, zomerresidentie van de Elzase hertog Ettico (7de eeuw). Om voor eens en altijd komaf te maken met dochterlief kwam hij op het lumineuze idee haar uit te huwelijke aan de een of andere kwibus. Odilia zag het niet zitten en ging op de loop achterna gezeten door haar vader te paard. Plots opende zich een rots als in het verhaal van Ali Baba en de veertig rovers en slokte het meisje op.
De vader liet zich door zijn biechtvader ompraten dat een heilige in de familie ook niet zou misstaan en je er zo je voordeel mee kon doen. Het was tevens ook wel eens een goede uitkomst om aan het vagevuur te ontkomen. Edelen werden, na royale smeergeld aan de kerk te geven, zo met de nodige aflaat toch de hemel ingeschoten. Maar moord dat kon le Bon Dieu niet zomaar door de vinger zien. Zonden moesten in het vagevuur uitgezweet worden. Om heilig verklaard te worden zijn er twee mirakelen nodig. De verzoening met haar vader werd te boek genoteerd als tweede wonder en vaderlief liet om dit heugelijk feit wereldkont te maken een klooster oprichten op zijn optrekje, de berg Hohenburg (nu Hohenbourg genoemd, 763 meter hoog). Zo ontliep hij gegarandeerd de woede van de Schepper.
Het klooster werd een belangrijk bedevaartsoord, nu door de toeristische dienst geboekstaafd als de Mont Sainte-Odile. Zoals in alle bedevaartplaatsen is er ook een heilzame bron. Wat dacht je? Juist: voor oogklachten. Volgens de legende had Odilia hier, als eerder in het Oude Testament met Mozes, met een stok tegen de rots getikt om een zieke man zijn dorst te laten lessen.
Info: www.mont-sainte-odile.com. Overnachten in zwerfauto’s niet toegelaten op de toch ruime parkings. Wij schoven onze slaapkamer geniepig tussen de auto’s op de parking van het hotel. Rustige geslapen! Er rijdt vanuit Straatsburg lijnbus 21 op geregelde tijdstippen naar het klooster. Voornaamste toeristische trekpleister aan de voet van de Vogezen is hier het stadje Obernai www.obernai.fr.
Nuttige websites: www.tourisme67.com, www.tourisme68.com, www.tourisme-alsace.com, www.maison-alsace.com.

testGmailtje

2009-05-25T02:52:00.000-07:00

TestGmailtje

De voorbereiding

2009-05-23T11:05:00.000-07:00

De voorbereiding
Voordat we aan het Grote Werk beginnen doe ik gewoonlijk een testrit. Dit om te controleren dat alles in orde is met de auto en we niets vergeten hebben. Dit jaar verkende ik:

DE EIFEL
Duitsland kan zich hier nog de luxe permitteren van uitgestrekte, dun bevolkte natuurgebieden. Direct over de grens vanuit de Belgische Oostkantons (Eupen-Malmedy) is het eerste Duitse stadje Monschau en begint het National park van de Rureifel.
Liefhebbers van de Ardennen en de Hoge Venen moeten het ook eens een stapje verder zoeken in de Deutsch-Belgische Naturpark (www.naturpark.eifel.de), voornamelijk voor wandelaars en fietsers is het een waar paradijs.
Denk er ook aan dat het wegennet in de Eifel geen snelwegen zijn. Meestal max. 70, 50 en 30 km/h is hier de regel. Als het wat meer mag brengen de nodige draaien en de talrijke naaldspeldbochten snelheidsmaniakken wel op betere gedachten. De Eifel betekend vakantie en onthaasting.
Het voordeel is dat je toch dicht bij huis eens in een andere cultuur, eetgewoonten en zelfs de taal anders is. De Duitse taal is ofwel zuurzoet tot suikerzoet, als in haar heimat smartlappen, of hard blafferig. Als een Duitser tot mij blaft, blaft Sloeber dapper mee. Hij kent het verschil niet tussen een blaffende Duitser en een blaffende hond!
De Eifel wordt in vier gewesten ingedeeld:
Nord- Süd- Ost- en Vulkaneifel.
Komende vanuit Aachen rijd ik eerst naar Düren om van daaruit naar Heimbach te rijden.
Heimbach ligt op 48 km van Aachen in het National Eifelpark (Rur National Park) aan de snelstromende Rur en niet ver van de Rursee. Dat is een stuwmeer met veel vakantiedorpen en bevaren door de s/s Aachen, een veer- en plezierboot. Het plaatsje is tevens het eindpunt van de Rurtalbahn, een toeristentreintje met verbinding naar Düren.
De Rur (spreek uit: roer) ontspringt in België in de Hoge Venen, slordig weg ergens tussen Eupen en Malmedy, en stroomt naar de Rijn. Het dichtbevolkte industriegebied Rijn-Rur ligt aan de noordkant van de E40/A4 Aachen - Keulen. De Eifel is de zuidkant van deze baan. De andere begrenzing is het Moezeldal met inbegrip van het noordelijk gedeelte van Luxemburg (Echternach - Vianden). Tussen
haakjes: de processie van Echternach is niet zoals men beweert: drie passen vooruit en twee achteruit maar wel uit een danspasje naar links en een naar rechts en wel traag vooruit.
Ik vond in Heimbach een ruime parking aan het rondpunt (Total benzinestation) à 0,25/h, van 08 - 18,00 uur. Zwerfwagens zijn niet toegelaten om er te overnachten! Maar iedereen verstaat geen Duits. Ik verbleef er twee nachten. Er zijn wel 19 stelplaatsen beschikbaar aan het treinstation (€6,50/ 24 h). En een halve kilometer verderop, de weg naar het plaatsje Schmidt, is er een Edika-supermarkt met slagerij, bakkerij en postkantoor. Alles in hetzelfde gebouw.

Bezienswaardigheden
Wasser-Info-Zentrum Eifel. Open 14-17,00 uur. De €3 toegangskosten vind ik prijzig voor wat er te zien is. Ook al omdat alles in het Duits vermeld staat. Aan de vrouw aan de kassa vroeg ik na mijn rondgang waarom niet eens in andere talen. De voornaamste EU-talen als Frans en Engels moeten volgens mij wel kunnen in het Verenigde Europa. Blijkt wel in het Nederlands beschikbaar. Maar je moet het wel vragen. Met een zwaai ‘geloof me of niet’ werd ter demonstratie me een dik bundel papier uit een aanliggende bureautje onder de neus geduwd! Ik bedankte, ‘k zou er wel een dag voor nodig hebben om de lijvige proza te laten doordringen tot in mijn arme hersenpan!
De Heimbacher Doppelkirche, een dubbele kerk dus. De oude dorpskerk met een nieuw aanhangsel. De bidbanken in het nieuwe zijn als bij een Romeins amfibietheater halfrond het altaar opgesteld, waarboven zich een oud Antwerps ‘Gradenaltar met Pieta’ bevindt.
In de omgeving van het Rurmeer vindt men o.a. nog de Trappistenabdij Kloster Mariawald en de Jugendstill-Wasserkraftwerk.
Oorlogssouvenirs
Aan de overkant van het meer, aan rijksbaan 266, hebben we het badplaatsje Rurberg. Druk in de zomer. Op dezelfde baan heb je aan een rondpunt een afslag naar Vogelsang. Nu is het een natuur informatie centrum maar het sleept wel een bewogen geschiedenis achter zich mee.
Het werd in de dertigerjaren door de nazi’s gebouwd als opleidingcentrum voor toekomstige leiders die het Duizendjarige Rijk zouden besturen. Hitler had wel een vooruitziende blik maar in 1945 werd het bezet door de geallieerden die er anders over dachten. De bewoners van een naburig boerendorp Wollseifel mochten hun matten oprollen en kregen drie weken de tijd om de verhuis te arrangeren. Waar naartoe? Dat was hun probleem. De huizen werden als vermaak door de Britten toen tot puin geschoten. Alleen de kerk bleef gespaard. Nadat de Britten Vogelsang als basis hadden heringericht werd het in handen gegeven van de Belgen (van 1950 tot 1955). Daarna werd het, nog steeds onder Belgische militair bestuur, een Nato-basis tot 1960. De voormalige nationaalsocialistische ordeburcht kreeg nu een vredelievender bestemming en werd voor het grote publiek toegankelijk gesteld (www.vogelsang-ip.de).
Nog op dezelfde rijksweg 266 is er ter hoogte van het dorp Kesternich een afslag naar het Rurmeer. Er is een kerkhof van het Rode Leger. Vanaf het informatiecentrum leidt een pad je tussen twee massagraven door naar een opgericht orthodox kruis. Het massa ‘Kameradengrab’ bevat, rechts en links, elk 857 lichamelijke resten. De rest ligt netjes gesorteerd per twee achter het kruis begraven en heeft wel namen in het cyrillisch schrift op de gedenkstenen. Op het kruis de volgende tekst: Auf diesem Friedhof ruchen 2.322 Sovjetische Staats-Burger, die fern der heimat gestorben sind 1941-1945 (op dit kerkhof rusten 2.322 Sovjet staatsburgers die ver van hun vaderland gestorven zijn) .
Omdat het zondag was en het informatiebureau dicht kon ik niets te weet komen over deze tragische gebeurtenissen. De toeristische folders zwijgen erover in alle talen. Vermoedelijk gaat het hier over gedeporteerde- of krijgsgevangen Russen.

Nideggen
Nideggen is een omwalde stad met middeleeuws kasteel. Parkeren buiten de stadsmuren is gratis. Ook binnen de muren maar enkel toelaatbaar voor 2 uur met parkeerschijf. Het stadje zelf is binnen de muren maar enkele straten groot. Buiten de onmisbare Italienisches eiscafe’s (€0,60 per bol) en ristorante’s (sedert Caesar hier langs geweest is zijn de Italianen niet meer weg te slaan) is, op een stadshuis en wat galerijen na alles zo bekeken. Het moderne bevindt zich buiten de muren. De Burg neemt het leeuwendeel voor haar rekening.
Mittelalterliches Burgfest’
Op het ogenblik van mijn bezoek vierde de stad haar 800 jarig bestaan sedert 1209. De burcht herbergt het museum. Gisteren en vandaag was het een levend museum. Meer bepaald ‘Mittelalterliches Burgfest’ met middeleeuwse markt, zwaar geharnaste stoere ridders, in dikke wollen kleren gestopte vrouwen, hilarische vertoning van een jongleur die de show stal bij het jong volkske, enz. Ook werd er aan stalletjes uitleg verstrekt over de toentijdse mode door een kleermaker, een wapenmakelaar legde uit hoe men iemand naar de andere wereld kan helpen, van een barbier leren we dat de scheerzeep gemaakt is olijven en Dame Cara, ‘die Wahrsagerin’, voorspelde de toekomst aan de hand van tarotkaarten en handlezing. En dat ze aardig met haar tijd vooruit was getuigt haar 21ste-eeuw website: www.kartenlezerin.com.
Verder hadden we nog: Een stalletje met muisroulette, kruisboogschieten op houten appels voor de jeugd (€2,50 voor vijf pijlen) en kruipen op een schuin opgestelde jakobsladder om te proberen een bel te doen rinkelen (1 poging kost €2, 3 keer: €5. Prijs is een gouden dukaat met een waarde van €20).
Nog wat over boogschieten. Een man die een wapenarsenaal van allerhande types bogen en wel 100 verschillende pijlen tentoon spreidde, vertelde dat knapen van zes jaar al opgeleidt werden als boogschutter. Ze hadden een sterk ontwikkelde rechterarm, de linker was misvormd door de kromme houding de boog vast te houden. Deed me meteen denken aan China. Daar worden kinderen ook al vroeg opgeleidt als circusartiesten met alle gevolgen van dien. De ruggengraat is meestal naar de knoppen!
Eten en drank - waaronder een stalletje met drakenbloed - uit vervlogen tijden was te consumeren aan de middeleeuwse eetstalletjes. Ook de nationale braadworst ontbrak niet!
Op het terras van de ‘Palas’ (binnenkoer van het kasteel) genoot ik met een koffie van ‘Musik aus vergangen Zeiten’, gespeeld door twee doedelzakspelers en één trommelaar. Het was mooi weer, de zon scheen en hoopte wat van mijn winterse gelaatskleur een meer exotisch tintje te krijgen.
Een plaatselijk Uilenspiegel kwam met een brede grijns het terras optjokt met een ellenlange stok. Aan het uiteinde was een biezen borsteltje bevestigd. Hij tikte er mee op een niets vermoedende man zijn kruin, die met zijn rug naar de plaaggeest stond gekeerd, en keek vliegenvlug de ander richting uit. Natuurlijk schrok het slachtoffer zich lazarus. Draaide zich om maar zag niemand. Uilenspiegel stond te ver met het borsteltje hoog in de lucht uit het zicht van de gefopte. De toeschouwers waren zittend onschuldig maar proesten het uit. De man stond voor een duister middeleeuws raadsel. Voor herhaling vatbaar.
Er was nog meer animatie voor kinderen. Een houten draaimolen die door enkele potige kerels in gang moet worden geduwd (€1,50 per toerbeurt). Het buik van de paardjes waren tonnetjes en de wagens grotere wijn- of biervaten half horizontaal doorzaagde waarin zitjes waren gemaakt. De toertjes duurden, zoals op hedendaagse kermissen wanneer er veel volk op de been is, maar kort. De kassa moest vermoedelijk ook in de middeleeuwen vrolijk rinkelen.
Belegering
Het wapenschild van de Graaf von Jülich, de middeleeuwse eigenaar, heeft veel weg van de Vlaamse Leeuw. Ook een zwart beest met rode tong en bloederige klauwen op geel veld.
Bij beleg was het mode om de belegerden uit te hongeren. Water was dan ook het eerste nood. Een drinkwaterput was 95 meter diep in de rots uitgehouwen die haar water kreeg door doorzijpelen in het ondergrondse lijgesteente. Gedurende de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog werd het slot sterk beschadigd en later terug gerenoveerd. Nu is de put nog 30 meter diep en de waternood vervangen door hedendaags leidingwater.
Eten was een ander probleem. Er gaat een sage rond die ik ook in andere landen te horen kreeg. Het zit zo: het eten was nagenoeg op en als list voor verder belegering ving men een kat, roosterde het beest en schoot het over de haag naar de vijand. De belegeraars dachten dat het een haas was. Kwamen tot de conclusie dat er nog met het eten gemorst kon worden, de belegering nog lang kon duren en veel geld zou opslorpen. De oorlogskassa was nagenoeg leeg. Ze dropen af.
Het zelfde verhaal komen we ook tegen in het Franse Carcassone. Hier is het het laatste zwijn dat over de muur gekatapulteerd wordt. In Kroatië is het dan weer de laatste kip die door de belegerden met een raak kanonschot de tent van de Ottomaanse veldheer werd binnengejaagd. De inwoners van Durdevac hebben de bijnaam ‘picoki’ (kip) nog hieraan te danken. En het zal wel waar geweest zijn zeker, want die braadkip staat zelfs op het wapenschild van de stad. En om af te sluiten: In de Eifelse bierstad Bitburg staat in de plaatselijke Lippenslaan de fontein ‘Gässetrepper’. Het is een bronzen beeld dat de legende uitbeeld van Bitburgse kinderen die hun stad tijdens de 30-jarige oorlog (1618-1648) bij een belegering door de Zweedse troepen redde. Ook hier wilde men de stad uithongeren, maar om te tonen dat deze hun tijd verprutste trokken de kinderen geitenvellen over hun lichaam en huppelden op de rand van de stadsmuren. Hierdoor werd de Zweden gesuggereerd dat er nog ruimschoots voedsel voorhanden was, waardoor ook zij de belegering staakten en Bitburg gered was.
Als er iemand is die ook van zulke verhalen weet heeft, laat het mij eens weten. Het is dan wat anders

Bad Münstereifel

De ommuurde binnenstad van Bad Münstereifel is groter dan Nideggen. Het heeft vier stadspoorten. De hoofdstraat ligt aan het bergrivier, de Erft, dat er in het midden doorheen stroomt www.bad-muenstereifel.de.
De Jacobsweg
Aan de basiliek van Prüm, waar ze een sandaal van Jesus als relikwie rijk zijn, staat er een in 2005 opgericht bronzen beeld. Het stelt een pelgrim voor op weg naar Santiago de Compostela. Ik informeer bij het plaatselijk toerismebureau, op het zelfde plein,en krijg van de behulpzame dame een viertalige folder ‘De wegen van de Jacobspelgrims’ toegestopt. Het is zo maar een idee: als voorbereiding tot het Grote Werk eens een deel van dit parcours af te haspelen als oefentocht. De Eifel is vermaard voor haar dagenlange georganiseerde wandeltochten. Je kan een van de vele mogelijke etappes uitkiezen, de bagage wordt je op het volgende overnachtingadres nabezorgd.

Geschiedenis
De Europese raad publiceerde op 23 oktober 1987 in Santiago de Compostela een verklaring: ze was tot de conclusie gekomen dat de Jacobswegen op een meer dan symbolische wijze konden bijdragen aan de vorming van Europa. De Europaraad roept sindsdien overheden, instanties, verenigingen en burgers op deze eeuwenoude trajecten te onderzoeken, te onderhouden en te voorzien van markeringen. De bedoeling is dat, net als in de middeleeuwen ‘een uitwisseling plaats vindt van ideeën, kunst en cultuur tussen de regio’s en landen en de routes als Europese cultuurwegen afstanden, grenzen en taalbarrières te overwinnen.’
De Kultuurausschuss van het Landschaftsverband Rheinland (LVR) – een regionaal samenwerkingsverband van gemeenten en districten in het gebied – besloot op 9 maart 1999 (toevallig ook het heilige jaar van Jacob, omdat zijn feestdag op een zondag viel) gevolg te geven aan deze oproep. In samenwerking met de Duitse St.Jakobus-Gesellschaft begon het bewegwijzeren van het eerste traject: van Wuppertal via Keulen naar Aken met een aansluiting naar België (160 km) en de weg van Keulen en Bonn via Trier naar Perl/Schengen (285 km) werd verwezenlijkt in 2002. In Shengen, drielandenpunt van Duitsland, Frankrijk en Luxemburg werden de z.g. Schengenakkoorden uitgedokterd om de grenzen open te stellen voor vrij persoon- en vrachtverkeer.
Ondertussen ontstond er al een dicht netwerk in Duitsland (2009 vier afgewerkt en drie in voorbereiding) en had ook het katholieke Polen zich op het net aangesloten.
De bewegwijzering
De wegen van de pelgrims naar Santiago worden voorzien van de Jacobsschelp, het teken van de pelgrims. In de Europese kleuren symboliseren hun ribben de wegen, die uit heel Europa naar Santiago leiden. De routes worden uitvoerig en informatief beschreven in een boekenreeks van de uitgeverij Bachen, waaronder ook in het Nederlands: ‘Jacobspad, historische pelgrimswegen naar St.Jacob tussen Mains en Rijn - deel 1’ www.jakobspilger.lvr.de.
Info: www.deutsche-jakobus-gesellschaft.de, www.jakobusbruderschaft.de, stichting pelgrimswegen naar St.Jacob. E-mail: info@stjakobspad.nl.

Hellenthal
Met Sloeber wandelde ik in het stadje Hellenthal overheen de Urfstuwdam. Het is de oudste stuwdam van de regio, die het water van de Urft en Rur opstuwt. Het werd in 1905 in bedrijf gesteld. Van op de parking is het zicht naar deze overrompelende 58 meter hoge muur angstaanjagend. Je stel je een ogenblik voor als figurant in een Holywoodrampenfilm waarbij de dam het begeeft en duizenden
tonnen water hun weg vind, dood en bederf zorgende, door het dal. Je kan deze dam besteigen via een steil wandelpad en terug naar beneden afdalen langs de andere kant via een minder steile rijweg, maar die is wel langer. Of andersom natuurlijk. Er is ook de mogelijkheid om wandel- en fiets rondom het meer af te haspelen.

Info: www.eifel.de, www.eifel.info, www.eifel-direkt.de, www.erlebnistor-nationalpark-eifel.de.
Het Toerisme infobureau van Heimbach is in het treinstationgebouw www.rureifel-tourismus.de.
Zwerfautoplaatsen - Heimbach: www.wohnmobilhafen-heimbach.de.
Wandelen: www.natuerlich-eifel.de, www.eifelsteig.de en www.hellenthal.de.
Fietsen: www.radrouten-kreis-euskirchen.de.
Aanbevolen publicatie: Enkel in het Duits ‘Das Eifel-Gästejournal’. Het krant verschijnt jaarlijks op 100.000 exemplaren en is gratis met andere infofolders te bekomen bij de toeristische diensten.

Santiago de Compostela

2009-05-22T12:11:00.000-07:00

Santiago de Compostela

Het idee van onze reis is door Frankrijk, Andorra, Spanje en Portugal te reizen en te berichtten om uiteindelijk als kers op de taart met een pelgrimsvoettocht de zomer af te sluiten naar Santiago de Compostela in Galicia.

Voor mij wordt het de derde tocht. De tweede, met Eliane in 1999, werd gepubliceerd in het clubblad van VKT 'Kampeertoerist' (oktober 2000). Nu tien jaar later zijn we weer van de partij!

We houden je op de hoogte. Zie http:/zwerveninzuidwest.blogspot.com/ en zie ook onze website: www.CamperReisWegwijzer.com

Erik en Eliane

Zwerven in Zuidwest-Europa

2009-05-22T11:39:00.000-07:00

Introductie

Welkom op onze blog getiteld: 'Zwerven in Zuidoost-Europa'. Het gaat over onze reiservaringen in Frankrijk, Adorra, Spanje en Portugal.
Het is het derde verslag dat later tot boek zal gebundeld worden zoals onze vorige 'Zwerven in Oost-Europa' en 'Zwerven in de Balkan'.

Zie ook mijn website: www.CamperReisWegwijzer.com.

Erik F.Baeyens en Eliane Van Speybroeck